Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Trị ho cho bà bầu luôn là một thách thức lớn vì giai đoạn mang thai vô cùng nhạy cảm. Vì việc sử dụng thuốc Tây y bị hạn chế tối đa để tránh dị tật thai nhi, các phương pháp tự nhiên và mẹo dân gian trở thành “cứu cánh” hàng đầu. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách trị ho hiệu quả, an toàn mà không cần dùng đến kháng sinh.
1. Tại sao bà bầu dễ bị ho và khi nào cần lo lắng?
Ho không chỉ khiến mẹ bầu mệt mỏi, đau tức ngực, mất ngủ mà còn gây ra nỗi lo lắng về việc ảnh hưởng đến sự an toàn của thai nhi. Trong 3 tháng đầu, những cơn ho mạnh có thể gây kích thích co thắt tử cung, trong khi ở những tháng cuối, ho liên tục dễ dẫn đến tình trạng són tiểu hoặc mệt mỏi kéo dài.
Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp việc chọn phương pháp trị ho cho bà bầu trở nên chính xác và hiệu quả hơn.
- Sự thay đổi nội tiết tố: Khi mang thai, nồng độ Estrogen tăng cao làm niêm mạc đường hô hấp bị sưng nề, tiết nhiều dịch nhầy hơn, dẫn đến tình trạng nghẹt mũi và ho.
- Hệ miễn dịch suy giảm: Cơ thể mẹ bầu tự điều chỉnh hệ miễn dịch để bảo vệ thai nhi, điều này vô tình khiến mẹ dễ bị virus, vi khuẩn tấn công gây viêm họng, cảm cúm.
- Trào ngược dạ dày thực quản: Thai nhi lớn dần chèn ép dạ dày, đẩy acid lên thực tràng gây kích ứng cổ họng và tạo ra các cơn ho khan dai dẳng.
- Thay đổi thời tiết và dị ứng: Niêm mạc mũi họng của bà bầu vốn đã nhạy cảm nên dễ phản ứng mạnh với khói bụi, phấn hoa hoặc nhiệt độ thay đổi đột ngột.
Hệ miễn dịch yếu khiến bà bầu dễ bị ho do virus.
2. Các mẹo dân gian trị ho cho bà bầu an toàn nhất
Các nguyên liệu tự nhiên không chỉ giúp làm dịu cổ họng mà còn cung cấp vitamin giúp mẹ bầu tăng sức đề kháng.
2.1. Quất (tắc) chưng đường phèn hoặc mật ong
Đây là bài thuốc kinh điển giúp tiêu đờm, kháng khuẩn và làm dịu vùng họng bị sưng tấy.
Cách làm: Cắt đôi 3-5 quả quất xanh, để nguyên hạt, thêm đường phèn hoặc mật ong rồi đem hấp cách thủy khoảng 15 phút. Mẹ bầu ngậm cả nước lẫn cái mỗi ngày 3-4 lần.
2.2. Lê hấp đường phèn (Xuyên bối mẫu)
Quả lê có tính mát, giúp nhuận phế, giảm ho khan và bù nước cho cơ thể rất tốt.
Cách làm: Gọt vỏ quả lê, khoét bỏ lõi, cho đường phèn vào giữa rồi hấp cách thủy. Ăn cả quả lê và uống nước cốt khi còn ấm sẽ thấy cơn ho dịu đi rõ rệt.
2.3. Trà gừng mật ong ấm
Gừng có tính ấm, giúp kháng viêm và làm ấm đường hô hấp, rất phù hợp cho bà bầu bị ho do lạnh.
Cách làm: Thái vài lát gừng tươi cho vào nước sôi, hãm 5 phút rồi thêm một thìa mật ong nguyên chất. Uống từng ngụm nhỏ vào buổi sáng và buổi tối.
2.4. Tỏi nướng hoặc siro tỏi mật ong
Tỏi được coi là “kháng sinh tự nhiên” mạnh mẽ nhờ hoạt chất Allicin giúp tiêu diệt virus gây bệnh.
Cách làm: Nướng nguyên tép tỏi cho đến khi dậy mùi thơm, bóc vỏ rồi nghiền nát với nước ấm để uống, hoặc ngâm tỏi sống với mật ong để dùng dần.
2.5. Lá hẹ hấp đường phèn
Theo đông y, lá hẹ có tác dụng ôn trung, trợ khí và giải độc, rất hiệu quả trong việc trị ho có đờm cho phụ nữ mang thai.
Cách làm: Cắt nhỏ một nắm lá hẹ, trộn với đường phèn và hấp cách thủy. Chắt lấy nước uống hằng ngày giúp long đờm nhanh chóng.
Quất chưng là bài thuốc trị ho an toàn cho thai kỳ.
3. Cách trị ho cho bà bầu bằng các biện pháp vật lý
Ngoài việc ăn uống, các tác động từ bên ngoài cũng góp phần quan trọng giúp mẹ bầu khống chế cơn ho nhanh chóng.
- Súc miệng bằng nước muối sinh lý: Nước muối giúp sát khuẩn vùng họng, làm giảm sưng viêm và loại bỏ dịch nhầy chứa vi khuẩn. Mẹ bầu nên súc miệng ít nhất 3-4 lần mỗi ngày.
- Sử dụng máy tạo độ ẩm: Nếu môi trường sống quá khô (đặc biệt là khi dùng máy lạnh), niêm mạc họng sẽ bị khô rát gây ho. Máy phun sương giúp cân bằng độ ẩm, làm dịu đường thở.
- Rửa mũi bằng bình chuyên dụng: Việc rửa mũi giúp loại bỏ dịch nhầy chảy từ mũi xuống họng (hội chứng chảy dịch mũi sau), một nguyên nhân phổ biến gây ho ở bà bầu.
- Kê cao đầu khi ngủ: Sử dụng 2 chiếc gối để nâng cao phần đầu và vai giúp giảm áp lực lên phổi và ngăn chặn acid dạ dày trào ngược gây ho về đêm.
- Massage lòng bàn chân bằng dầu tràm: Trước khi đi ngủ, hãy thoa một ít dầu tràm vào huyệt Dũng tuyền dưới lòng bàn chân rồi đi tất ấm. Cách này giúp giữ ấm cơ thể và cắt cơn ho do lạnh rất hiệu quả.
Kê cao đầu khi ngủ giúp ngăn chặn acid dạ dày trào ngược gây ho về đêm.
4. Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ trị ho cho bà bầu
Một thực đơn đúng cách sẽ giúp cơ thể mẹ bầu có thêm năng lượng để chống lại tác nhân gây bệnh.
4.1. Thực phẩm nên tăng cường
- Các loại trái cây giàu Vitamin C: Cam, bưởi, quýt, kiwi giúp củng cố hệ miễn dịch.
- Súp và cháo nóng: Súp gà, cháo hành, cháo tía tô giúp giải cảm, làm ấm người và dễ tiêu hóa.
- Uống đủ nước: Nước lọc, nước ép trái cây giúp làm loãng đờm và ngăn ngừa tình trạng mất nước khi mẹ bầu bị sốt kèm ho.
4.2. Thực phẩm cần tránh
- Đồ ăn cay nóng: Ớt, tiêu gây kích ứng niêm mạc họng khiến cơn ho trở nên dữ dội hơn.
- Đồ uống lạnh và đá viên: Làm co thắt thanh quản và tăng tiết đờm.
- Thực phẩm quá ngọt: Lượng đường cao có thể làm tăng tình trạng viêm và tiết dịch nhầy.
- Đồ chiên xào nhiều dầu mỡ: Gây khó tiêu và dễ dẫn đến trào ngược dạ dày, làm cơn ho khan kéo dài.
Vitamin C giúp bà bầu tăng sức đề kháng tự nhiên.
5. Khi nào bà bầu bị ho cần sử dụng thuốc?
Việc sử dụng thuốc trị ho cho bà bầu phải tuyệt đối tuân theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Không bao giờ được tự ý mua thuốc tại hiệu thuốc.
- Thuốc ngậm thảo dược: Một số loại viên ngậm có thành phần từ bạc hà, khuynh diệp hoặc húng chanh có thể được sử dụng để giảm ngứa họng tức thì.
- Siro ho thảo dược: Các loại siro chiết xuất từ lá thường xuân hoặc mật ong đã qua kiểm định an toàn cho thai nhi thường được bác sĩ ưu tiên chỉ định.
- Kháng sinh: Chỉ được dùng khi bác sĩ xác định mẹ bầu bị nhiễm khuẩn (như viêm amidan hốc mủ, viêm phổi). Bác sĩ sẽ chọn nhóm kháng sinh an toàn như Penicillin hoặc Cephalosporin.
- Thuốc giảm ho trung ương: Rất hạn chế sử dụng, chỉ dùng khi cơn ho quá dữ dội đe dọa gây động thai hoặc sảy thai.
6. Những lưu ý “sống còn” khi trị ho trong thai kỳ
Để bảo vệ bản thân và em bé, mẹ bầu cần ghi nhớ các nguyên tắc sau:
- Không tự ý dùng thuốc xịt mũi: Nhiều loại xịt mũi chứa chất co mạch có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến nhau thai.
- Tránh xa khói thuốc lá: Khói thuốc là tác nhân gây kích ứng đường hô hấp cực mạnh, làm cơn ho kéo dài dai dẳng không dứt.
- Hạn chế đến nơi đông người: Để tránh lây nhiễm chéo các chủng virus cúm mới khi cơ thể đang yếu.
- Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là vùng cổ, ngực và lòng bàn chân khi thời tiết chuyển lạnh hoặc vào sáng sớm.
- Nghỉ ngơi đầy đủ: Giấc ngủ chất lượng giúp hệ miễn dịch làm việc hiệu quả hơn để tự chữa lành các tổn thương ở niêm mạc họng.
Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc.
7. Cảnh báo: Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay lập tức?
Mẹ bầu không nên chủ quan tự trị ho cho bà bầu tại nhà nếu xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm sau:
- Ho kèm theo sốt cao trên 38.5 độ C không giảm.
- Ho ra máu hoặc đờm có màu xanh, vàng đậm kèm mùi hôi.
- Cảm thấy khó thở, thở rít hoặc đau thắt vùng ngực khi ho.
- Cơn ho gây ra các cơn gò tử cung hoặc đau bụng dưới dữ dội.
- Ho kéo dài quá 2 tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm.
- Xuất hiện các triệu chứng phát ban, đau tai hoặc sưng hạch cổ.
Việc trị ho cho bà bầu cần sự kiên trì và ưu tiên các biện pháp tự nhiên lành tính. Hãy nhớ rằng ho chỉ là một triệu chứng, điều quan trọng nhất là mẹ bầu cần giữ tinh thần thoải mái, ăn uống đủ chất và nghỉ ngơi khoa học để cơ thể tự phục hồi. Sự kết hợp giữa các bài thuốc dân gian như quất chưng, mật ong và thói quen súc miệng nước muối sẽ giúp mẹ bầu vượt qua cơn ho một cách nhẹ nhàng nhất.
