Trẻ sơ sinh bị đầy hơi mẹ nên ăn gì?

Trẻ sơ sinh bị đầy hơi mẹ nên ăn gì là thắc mắc rất thường gặp, nhất là khi bé bú xong hay vặn mình, xì hơi, quấy khóc hoặc bụng căng nhẹ. Thực tế, mẹ không nên vội kiêng khem quá mức, vì đầy hơi ở trẻ sơ sinh thường liên quan nhiều đến việc bé nuốt hơi khi bú, hệ tiêu hóa còn non, bú quá nhanh hoặc chưa được ợ hơi đúng cách. Tuy nhiên, chế độ ăn của mẹ vẫn nên lành mạnh, dễ tiêu, đủ chất và theo dõi phản ứng của bé để điều chỉnh khi cần.

1. Trẻ sơ sinh bị đầy hơi có phải do mẹ ăn uống không?

Không phải lúc nào trẻ sơ sinh bị đầy hơi cũng do mẹ ăn uống. Ở những tháng đầu đời, hệ tiêu hóa của bé còn non, dạ dày nhỏ, bé dễ nuốt hơi khi bú hoặc quấy khóc. Nếu bé bú chưa đúng khớp ngậm, bú bình với núm ti không phù hợp, sữa xuống quá nhanh hoặc không được ợ hơi tốt, bé cũng dễ đầy bụng.

Nhiều mẹ lo rằng mình ăn rau cải, đậu, đồ tanh hoặc trái cây nào đó khiến con đầy hơi. Tuy nhiên, khí sinh ra trong ruột của mẹ không đi trực tiếp vào sữa mẹ để làm bé đầy hơi. Vì vậy, mẹ không nên tự cắt bỏ quá nhiều thực phẩm khi chưa xác định được mối liên quan rõ ràng.

Điều mẹ cần làm là ăn uống cân bằng, theo dõi phản ứng của bé và kết hợp chỉnh lại cách cho bú, vỗ ợ hơi, bế bé sau bú. Nếu bé đầy hơi nhẹ nhưng vẫn bú tốt, ngủ được, đi tiểu đều và tăng cân bình thường, mẹ không cần quá lo lắng.

Mẹ đang cho con bú nên ăn đa dạng, đủ chất và không cần kiêng khem quá mức khi bé bị đầy hơi. 

2. Trẻ sơ sinh bị đầy hơi mẹ nên ăn gì?

Khi trẻ sơ sinh bị đầy hơi, mẹ nên ưu tiên chế độ ăn dễ tiêu, đủ năng lượng và đủ nhóm chất để duy trì nguồn sữa. Không nên chỉ ăn cơm trắng, thịt rang, kiêng rau, kiêng trái cây hoặc cắt bỏ sữa hoàn toàn nếu không có lý do rõ ràng.

2.1. Ăn đủ tinh bột lành mạnh

Tinh bột giúp mẹ có năng lượng, nhất là trong giai đoạn mới sinh còn mất sức, thiếu ngủ và cho con bú nhiều lần trong ngày. Mẹ có thể ăn:

• Cơm.
• Cháo.
• Bún, phở, mì ở lượng phù hợp.
• Khoai lang.
• Khoai tây.
• Yến mạch.
• Bánh mì nguyên cám nếu mẹ dung nạp tốt.

Mẹ nên tránh ăn quá ít tinh bột vì có thể mệt, đói nhanh, ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm trạng. Tuy nhiên, cũng không nên ăn quá nhiều đồ ngọt, bánh kẹo, nước ngọt vì có thể khiến mẹ đầy bụng, tăng cân nhanh và không tốt cho chất lượng bữa ăn.

2.2. Bổ sung đạm dễ tiêu

Đạm rất cần cho mẹ sau sinh và quá trình tạo sữa. Mẹ nên chọn nguồn đạm mềm, dễ tiêu, chế biến đơn giản như:

• Thịt nạc.
• Thịt gà.
• Cá.
• Trứng.
• Tôm, cua nếu mẹ không dị ứng.
• Đậu phụ.
• Sữa chua, sữa, phô mai nếu mẹ và bé dung nạp tốt.

Nên ưu tiên món hấp, luộc, kho mềm, nấu canh, nấu cháo thay vì chiên rán nhiều dầu. Nếu mẹ thấy sau khi ăn một loại thực phẩm cụ thể, bé quấy nhiều hơn, nôn trớ, nổi mẩn, đi ngoài bất thường, có thể ghi lại để theo dõi thêm, không nên vội kết luận chỉ sau một bữa.

2.3. Ăn rau củ nấu chín, dễ tiêu

Mẹ không cần kiêng rau khi bé đầy hơi. Ngược lại, rau củ giúp bổ sung vitamin, khoáng chất, chất xơ và hỗ trợ tiêu hóa cho mẹ. Một số rau củ dễ ăn gồm:

• Cà rốt.
• Bí đỏ.
• Rau ngót.
• Rau mồng tơi.
• Rau cải non.
• Bầu, bí xanh.
• Khoai lang.
• Đậu cô ve nấu mềm.
• Súp lơ nếu mẹ ăn vào không bị đầy bụng nhiều.

Nếu mẹ ăn một số loại rau như bắp cải, súp lơ, đậu mà bản thân bị đầy bụng, có thể giảm lượng, nấu chín kỹ và ăn ít hơn trong vài ngày. Không cần loại bỏ hoàn toàn nếu không thấy bé có phản ứng rõ ràng.

2.4. Chọn trái cây chín, ít gây khó chịu

Trái cây cung cấp vitamin, nước và chất xơ. Mẹ có thể ăn:

• Chuối chín.
• Đu đủ chín.
• Táo.
• Lê.
• Bơ.
• Thanh long.
• Cam/quýt lượng vừa nếu mẹ không bị cồn ruột.
• Xoài chín lượng vừa.

Mẹ nên ăn trái cây chín, rửa sạch, ăn lượng vừa phải. Không nên ăn quá nhiều trái cây chua, trái cây quá lạnh hoặc nước ép nhiều đường nếu mẹ dễ đau bụng, đầy hơi.

2.5. Uống đủ nước

Mẹ cho con bú cần uống đủ nước theo cảm giác khát và nhu cầu cơ thể. Có thể dùng:

• Nước lọc.
• Nước ấm.
• Canh, súp.
• Sữa hoặc đồ uống dinh dưỡng phù hợp nếu mẹ dung nạp tốt.

Không cần ép uống quá nhiều nước vượt nhu cầu. Mẹ chỉ cần chú ý nước tiểu không quá sẫm màu, cơ thể không quá khát, không mệt mỏi do thiếu nước.

 
Bữa ăn của mẹ nên đủ tinh bột, đạm, rau củ, trái cây và nước để hỗ trợ sức khỏe khi cho con bú.

3. Mẹ nên hạn chế gì khi bé sơ sinh bị đầy hơi?

Mẹ không cần kiêng quá nhiều, nhưng có thể tạm hạn chế một số nhóm dễ khiến chính mẹ khó tiêu hoặc có khả năng làm bé nhạy cảm hơn ở một số trường hợp.

3.1. Caffeine quá nhiều

Cà phê, trà đặc, nước tăng lực hoặc nước ngọt có caffeine có thể khiến một số bé nhạy cảm hơn, khó ngủ, quấy hoặc bú kém. Mẹ không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối, nhưng nên dùng lượng vừa phải và theo dõi phản ứng của bé.

3.2. Rượu, bia

Mẹ đang cho con bú nên tránh rượu bia hoặc cần hỏi nhân viên y tế nếu có sử dụng. Rượu không giúp “ấm sữa” hay “lợi sữa” như một số mẹo truyền miệng, và có thể ảnh hưởng không tốt đến mẹ và bé.

3.3. Đồ quá cay, nhiều dầu mỡ

Một số mẹ nhận thấy sau khi ăn quá cay, quá nhiều dầu mỡ, bản thân dễ đầy bụng, khó tiêu, bé cũng có vẻ quấy hơn. Nếu có sự trùng lặp rõ, mẹ có thể giảm nhóm này, chọn món nấu mềm, thanh hơn trong vài ngày.

3.4. Đồ uống có gas, đồ ngọt

Nước ngọt có gas không làm “gas” đi thẳng vào sữa mẹ, nhưng có thể khiến mẹ đầy bụng, khó chịu và làm khẩu phần kém lành mạnh hơn. Mẹ nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo, đồ uống quá ngọt, đặc biệt trong giai đoạn sau sinh.

3.5. Sữa bò và chế phẩm từ sữa nếu nghi bé nhạy cảm

Đa số mẹ không cần kiêng sữa bò. Tuy nhiên, nếu bé đầy hơi kèm nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài, phân nhầy máu, chàm da, nổi mẩn hoặc quấy khóc dữ dội sau bú, mẹ nên đưa bé đi khám để loại trừ dị ứng đạm sữa bò hoặc vấn đề tiêu hóa khác.

Không nên tự ý cắt sữa, trứng, đậu nành, hải sản cùng lúc trong thời gian dài vì có thể làm khẩu phần của mẹ thiếu chất. Nếu cần loại trừ thực phẩm, nên làm theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

4. Gợi ý thực đơn 1 ngày cho mẹ khi bé hay đầy hơi

Dưới đây là thực đơn tham khảo, mẹ có thể điều chỉnh theo khẩu vị, vùng miền và khả năng dung nạp.

Mẹ không cần ăn đúng một thực đơn cố định. Quan trọng là bữa ăn đủ chất, sạch, chín, dễ tiêu và mẹ cảm thấy thoải mái.

5. Ngoài ăn uống, mẹ nên làm gì để bé bớt đầy hơi?

Nếu chỉ chỉnh chế độ ăn của mẹ mà không xem lại cách bú, tình trạng đầy hơi của bé có thể không cải thiện. Mẹ nên kết hợp các cách sau:

• Cho bé bú đúng khớp ngậm.
• Nếu bú bình, chọn núm ti phù hợp, không để bé nuốt nhiều hơi.
• Vỗ ợ hơi sau bú hoặc giữa cữ nếu bé khó chịu.
• Bế bé thẳng 15–20 phút sau bú.
• Không ép bé bú quá no.
• Massage bụng nhẹ theo chiều kim đồng hồ khi bé tỉnh táo.
• Tập động tác đạp xe nhẹ nhàng cho bé.
• Không đặt bé nằm sấp ngủ để giảm đầy hơi.

Vỗ ợ hơi đúng cách sau bú thường quan trọng hơn việc mẹ kiêng khem quá mức.

6. Khi nào cần đưa bé đi khám?

Trẻ sơ sinh bị đầy hơi thường không nguy hiểm nếu bé vẫn bú tốt, ngủ được, đi tiểu đều và tăng cân. Tuy nhiên, mẹ nên đưa bé đi khám nếu có các dấu hiệu:

• Bé bỏ bú hoặc bú kém rõ.
• Bụng chướng to, căng cứng.
• Nôn vọt nhiều lần.
• Nôn ra dịch xanh, vàng đậm hoặc có máu.
• Sốt hoặc hạ thân nhiệt bất thường.
• Bé lừ đừ, khó đánh thức.
• Khóc thét kéo dài, không dỗ được.
• Tiểu ít, môi khô.
• Không đi ngoài kèm bụng chướng và nôn.
• Phân có máu hoặc nhầy máu.
• Bé chậm tăng cân hoặc sụt cân.

Với trẻ sơ sinh, cha mẹ không nên chờ quá lâu nếu thấy bé khác thường. Đi khám sớm giúp xác định bé chỉ đầy hơi sinh lý hay có vấn đề tiêu hóa, dị ứng, nhiễm trùng hoặc bệnh lý khác.

Trẻ sơ sinh bị đầy hơi mẹ nên ăn gì? Mẹ nên ăn đa dạng, đủ chất, ưu tiên món chín, mềm, dễ tiêu như cơm, cháo, thịt cá, trứng, đậu phụ, rau củ nấu chín, trái cây chín và uống đủ nước. Không cần kiêng khem quá mức hoặc loại bỏ hàng loạt thực phẩm nếu chưa có bằng chứng bé bị nhạy cảm. Đồng thời, mẹ cần chú ý khớp ngậm, tư thế bú, vỗ ợ hơi và không ép bé bú quá no. Nếu bé đầy hơi kèm bỏ bú, nôn vọt, bụng chướng căng, sốt, lừ đừ, phân máu hoặc chậm tăng cân, cần đưa bé đi khám sớm.