Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Sau sinh bị khô mắt phải làm sao là băn khoăn thường gặp, nhất là khi người mẹ phải thức đêm chăm con, cho con bú và sử dụng điện thoại để tranh thủ nghỉ ngơi. Cảm giác cộm như có bụi, rát, ngứa nhẹ, châm chích, đỏ mắt hoặc nhìn mờ thoáng qua có thể khiến sinh hoạt khó chịu. Trong nhiều trường hợp, khô mắt liên quan đến thay đổi nội tiết sau sinh, thiếu ngủ, mất nước, môi trường khô hoặc giảm tần suất chớp mắt khi nhìn màn hình. Tuy vậy, không nên tự xem mọi biểu hiện là bình thường. Bài viết dưới đây giải thích nguyên nhân thường gặp, hướng dẫn chăm sóc mắt an toàn tại nhà và nêu rõ dấu hiệu cần đi khám. Nếu bạn đang tìm hiểu sau sinh bị khô mắt phải làm sao, hãy ưu tiên biện pháp dịu nhẹ và theo dõi diễn tiến thay vì tự dùng thuốc nhỏ mắt kéo dài.
Sau sinh bị khô mắt phải làm sao và vì sao tình trạng này xảy ra?
Khô mắt xảy ra khi mắt không tạo đủ nước mắt, nước mắt bay hơi quá nhanh hoặc thành phần của lớp nước mắt không ổn định. Lớp nước mắt có nhiệm vụ làm ẩm và bảo vệ bề mặt giác mạc, vì vậy khi lớp này bị xáo trộn, mắt có thể rát, cộm, nóng, nhạy cảm với ánh sáng hoặc chảy nước mắt phản xạ. Câu hỏi sau sinh bị khô mắt phải làm sao thường xuất hiện trong giai đoạn cơ thể đang phục hồi, nhưng nguyên nhân không phải lúc nào cũng chỉ do sinh con.
Sau sinh, nồng độ hormone thay đổi nhanh. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến tuyến lệ và tuyến dầu ở mi mắt, từ đó làm bề mặt mắt dễ khô hoặc dễ kích ứng hơn ở một số người. Việc thiếu ngủ, ngủ không liền mạch, khóc nhiều, căng thẳng và phải tập trung chăm con cũng làm cảm giác khó chịu rõ hơn. Khi tìm hiểu sau sinh bị khô mắt phải làm sao, người đọc nên ưu tiên thông tin phù hợp với tình trạng thực tế.
Ngoài ra, điều hòa, quạt thổi trực tiếp, khói thuốc, bụi, không khí hanh khô và thời gian nhìn điện thoại lâu đều có thể làm nước mắt bay hơi nhanh. Một số bệnh lý có sẵn như viêm bờ mi, dị ứng mắt, bệnh tuyến giáp, bệnh tự miễn hoặc việc dùng một số thuốc cũng có thể góp phần gây khô mắt. Với sau sinh bị khô mắt phải làm sao, việc theo dõi phản ứng và làm đúng hướng dẫn là điều quan trọng.
Nhận biết triệu chứng khô mắt sau sinh thường gặp
Biểu hiện khô mắt sau sinh không chỉ là cảm giác thiếu nước mắt. Người mẹ có thể thấy cộm, rát, ngứa, nóng hoặc như có hạt cát trong mắt. Một số người nhận thấy mắt đỏ nhẹ, chảy nước mắt phản xạ, nhanh mỏi khi đọc, dùng điện thoại, nhìn máy tính hoặc lái xe. Những triệu chứng này có thể rõ hơn khi thiếu ngủ, ở trong phòng điều hòa, tiếp xúc với khói bụi hoặc phải tập trung lâu mà ít chớp mắt. Khi tìm hiểu sau sinh bị khô mắt phải làm sao, người mẹ nên ghi nhận thời điểm và hoàn cảnh khiến triệu chứng tăng lên.
Nhìn mờ thoáng qua, nhất là khi bề mặt mắt khô và cải thiện sau khi chớp mắt, cũng có thể gặp. Tuy nhiên, nhìn mờ kéo dài hoặc tăng dần cần được đánh giá. Đau nhức rõ, sợ ánh sáng nhiều, mắt đỏ dữ dội, sưng, có ghèn đặc, cảm giác dị vật không giảm, chấn thương mắt hoặc giảm thị lực là những dấu hiệu không nên chỉ tự chăm sóc tại nhà. Khi tìm hiểu sau sinh bị khô mắt phải làm sao, người đọc nên ưu tiên thông tin phù hợp với tình trạng thực tế.
Hãy để ý xem tình trạng xảy ra ở một hay hai mắt, có liên quan đến thời gian dùng màn hình, môi trường khô, đeo kính áp tròng hoặc một sản phẩm mỹ phẩm mới hay không. Có thể nghỉ mắt định kỳ, chớp mắt chủ động, tránh để quạt hoặc luồng điều hòa thổi trực tiếp vào mặt và giữ vệ sinh tay trước khi chạm vào mắt. Với sau sinh bị khô mắt phải làm sao, việc theo dõi phản ứng và làm đúng hướng dẫn là điều quan trọng.
Nếu khô mắt kéo dài, tái diễn nhiều, kèm đau đầu, thay đổi thị lực hoặc người mẹ đang mắc bệnh lý khác, nên đặt lịch khám mắt. Nhân viên y tế có thể hỏi về thuốc đang sử dụng, giấc ngủ, môi trường sinh hoạt và các triệu chứng đi kèm để hướng dẫn phù hợp. Người quan tâm đến sau sinh bị khô mắt phải làm sao nên hỏi chuyên gia khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Điều chỉnh môi trường và thói quen để giảm khô mắt
Biện pháp đầu tiên khi cân nhắc sau sinh bị khô mắt phải làm sao là giảm các yếu tố khiến nước mắt bay hơi. Không để quạt hoặc luồng điều hòa thổi thẳng vào mặt. Khi ở phòng máy lạnh, có thể điều chỉnh hướng gió, giữ phòng sạch và tránh để không khí quá khô. Khói thuốc, khói nhang, bụi và mùi hóa chất cũng có thể kích ứng mắt, nên hạn chế tiếp xúc và thông thoáng không gian sinh hoạt.
Khi dùng điện thoại hoặc máy tính, hãy chủ động chớp mắt đều, giảm độ sáng vừa phải và nghỉ mắt định kỳ bằng cách nhìn ra xa. Không nên vừa cho con bú vừa nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài nếu mắt đang rát. Đọc sách dưới ánh sáng đủ, giữ màn hình ở khoảng cách thoải mái và tránh nheo mắt quá lâu. Kính râm có khả năng chống tia cực tím khi ra ngoài có thể giúp giảm chói và gió, nhưng không nên đeo kính áp tròng để “che” cảm giác khô nếu mắt đang kích ứng.
Giấc ngủ sau sinh thường bị gián đoạn, vì vậy hãy tranh thủ nghỉ khi có thể và nhờ người thân hỗ trợ những việc không cấp thiết. Đừng dụi mắt, vì động tác này có thể làm bề mặt mắt bị kích thích hơn và đưa vi khuẩn từ tay vào mắt. Rửa tay trước khi chạm vào vùng quanh mắt, thay khăn mặt thường xuyên và không dùng chung khăn, mỹ phẩm mắt hoặc dụng cụ trang điểm với người khác.
Ăn uống và chăm sóc cơ thể khi mắt khô sau sinh
Uống đủ nước theo nhu cầu, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của nhân viên y tế là một phần quan trọng trong chăm sóc sau sinh. Hãy để nước gần nơi nghỉ hoặc nơi cho con bú để dễ nhớ uống hơn. Ăn đủ bữa với thực phẩm đa dạng, gồm rau xanh, trái cây, nguồn đạm và chất béo lành mạnh. Không có một món ăn riêng nào có thể thay thế việc khám và điều trị nguyên nhân khô mắt, nhưng chế độ ăn cân đối hỗ trợ quá trình hồi phục chung.
Nếu đang cho con bú, không nên tự dùng viên bổ sung dầu cá, vitamin hoặc thảo dược với mục đích giảm khô mắt khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ. Một sản phẩm “tự nhiên” vẫn có thể không phù hợp với bệnh nền, thuốc đang dùng hoặc giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ. Cũng không nên tự loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm vì lời truyền miệng, bởi điều đó có thể làm khẩu phần thiếu chất và khiến cơ thể mệt hơn.
Những người bị nôn ói, tiêu chảy, sốt, ăn uống kém hoặc mất nhiều dịch sau sinh cần được tư vấn y tế nếu có dấu hiệu mất nước. Khô mắt trong bối cảnh toàn thân mệt lả, chóng mặt, tiểu ít hoặc khát nhiều không nên chỉ xử lý bằng thuốc nhỏ mắt. Khi đó, ưu tiên là đánh giá sức khỏe tổng thể và nguyên nhân gây mất dịch.
Có nên dùng nước mắt nhân tạo khi sau sinh bị khô mắt?
Nước mắt nhân tạo không kê đơn có thể được bác sĩ hoặc dược sĩ tư vấn trong một số trường hợp khô mắt nhẹ. Sản phẩm thường nhằm bôi trơn bề mặt mắt, không phải thuốc điều trị mọi nguyên nhân. Nếu đang cho con bú, mang thai lần nữa, có bệnh mắt hoặc đang dùng thuốc khác, hãy nói rõ với nhân viên y tế trước khi lựa chọn. Không tự dùng thuốc nhỏ mắt có kháng sinh, corticoid hoặc thuốc làm trắng mắt.
Đọc kỹ thành phần, hướng dẫn bảo quản và thời hạn sử dụng. Rửa tay trước khi nhỏ, không để đầu lọ chạm vào mi hoặc bề mặt mắt, và không dùng chung lọ với người khác. Nếu nhỏ vào thấy đau tăng, đỏ nhiều hơn, sưng, ngứa dữ dội hoặc nhìn mờ, cần ngừng và hỏi bác sĩ. Nếu phải dùng sản phẩm rất thường xuyên hoặc triệu chứng không giảm, đó là lý do nên khám để tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tự mua thêm.
Thuốc nhỏ mắt có chất bảo quản có thể gây kích ứng ở một số người sử dụng nhiều lần. Bác sĩ hoặc dược sĩ có thể giúp cân nhắc dạng phù hợp, nhưng lựa chọn sản phẩm không nên dựa vào quảng cáo hoặc kinh nghiệm của người quen. Đặc biệt, không dùng lại lọ thuốc cũ từ lần viêm mắt trước, vì tình trạng hiện tại có thể hoàn toàn khác.
Chăm sóc vùng mi mắt và tránh yếu tố làm nặng
Nếu có vảy hoặc chất tiết ở chân mi, có thể dùng khăn sạch ấm đặt nhẹ lên mắt nhắm trong thời gian ngắn, miễn là không nóng và không gây đau. Sau đó lau nhẹ vùng mi theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không chà xát mạnh, không tự nặn tuyến ở mi và không đắp lá, mật ong, nước muối tự pha hoặc các chất không vô khuẩn lên mắt. Những cách này có thể gây kích ứng hoặc đưa vi khuẩn vào bề mặt mắt.
Tạm ngưng trang điểm mắt, mascara, kẻ mắt và kính áp tròng khi mắt đang đỏ, rát hoặc chảy nước mắt. Mỹ phẩm cũ, sản phẩm có hương liệu hoặc dung dịch ngâm kính không phù hợp có thể làm triệu chứng nặng hơn. Khi mắt ổn định trở lại, hãy vệ sinh dụng cụ trang điểm và thay sản phẩm đã quá hạn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Nếu cảm giác ngứa nổi bật, hãy nghĩ đến khả năng dị ứng và tránh tác nhân nghi ngờ như bụi, lông thú hoặc mỹ phẩm mới. Không tự mua thuốc nhỏ mắt chống dị ứng hoặc thuốc phối hợp nếu chưa được tư vấn, nhất là khi bạn đang cho con bú. Cách xử trí an toàn cần cân nhắc cả người mẹ và em bé.
Khi nào cần đi khám vì khô mắt sau sinh?
Bạn nên đặt lịch khám mắt nếu triệu chứng kéo dài, tái phát thường xuyên, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc không cải thiện sau khi đã điều chỉnh môi trường và nghỉ mắt. Người có bệnh tuyến giáp, bệnh tự miễn, viêm khớp dạng thấp, tiền sử bệnh giác mạc, phẫu thuật mắt hoặc đang dùng thuốc có thể gây khô mắt cũng nên được đánh giá sớm hơn. Bác sĩ có thể kiểm tra bề mặt mắt, mi mắt, phim nước mắt và các nguyên nhân liên quan.
Cần đi khám khẩn cấp nếu đau mắt nhiều, nhìn mờ hoặc giảm thị lực đột ngột, sợ ánh sáng rõ, mắt đỏ dữ dội, có chấn thương, dị vật, hóa chất bắn vào mắt, sưng quanh mắt, ghèn đặc nhiều hoặc triệu chứng chỉ ở một mắt và diễn tiến nhanh. Không tự lái xe nếu thị lực bị ảnh hưởng. Nếu hóa chất vào mắt, rửa ngay bằng nước sạch liên tục và tìm trợ giúp y tế; không chờ xem có tự hết hay không.
Sau sinh còn là giai đoạn có thể xuất hiện các vấn đề sức khỏe khác. Nếu kèm đau đầu dữ dội, nhìn chớp sáng, phù nhiều, khó thở, đau ngực hoặc huyết áp cao, cần liên hệ cơ sở y tế ngay vì đây không còn là vấn đề khô mắt đơn thuần. Khi khám, hãy cung cấp thông tin về thời điểm sinh, việc cho con bú, thuốc đang dùng và các triệu chứng toàn thân.
Giải đáp nhanh về sau sinh bị khô mắt phải làm sao
Khô mắt sau sinh có tự hết không?
Một số trường hợp nhẹ có thể giảm khi người mẹ ngủ nghỉ tốt hơn, uống đủ nước, tránh luồng gió trực tiếp và giảm thời gian nhìn màn hình. Tuy nhiên, không thể dự đoán chính xác cho từng người. Nếu triệu chứng kéo dài, nặng lên hoặc có dấu hiệu cảnh báo, nên khám thay vì chờ tự hết.
Đang cho con bú có được tự mua thuốc nhỏ mắt không?
Không nên tự chọn thuốc nhỏ mắt kê đơn hoặc thuốc có nhiều hoạt chất. Hãy hỏi bác sĩ, dược sĩ và cho biết bạn đang cho con bú. Nước mắt nhân tạo phù hợp với từng trường hợp có thể được tư vấn, nhưng vẫn cần dùng đúng hướng dẫn và theo dõi phản ứng.
Có nên đắp trà hoặc nước muối lên mắt?
Không nên đắp các nguyên liệu không vô khuẩn hoặc nước muối tự pha lên mắt. Chúng có thể gây kích ứng, làm bẩn bề mặt mắt và trì hoãn việc khám. Chườm ấm bằng khăn sạch, nhiệt độ dễ chịu chỉ nên thực hiện nhẹ nhàng khi không có đau nhiều, chấn thương hay nghi ngờ nhiễm trùng.
Kết luận: sau sinh bị khô mắt phải làm sao cho an toàn?
Sau sinh bị khô mắt phải làm sao phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ triệu chứng. Với biểu hiện nhẹ, bạn có thể nghỉ mắt, chớp mắt đều, tránh quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp, không dụi mắt, uống đủ nước và tạm ngưng mỹ phẩm mắt hoặc kính áp tròng. Nếu cân nhắc nước mắt nhân tạo, hãy hỏi nhân viên y tế, nhất là khi đang cho con bú. Đau nhiều, đỏ dữ dội, sợ ánh sáng, nhìn mờ, giảm thị lực, chấn thương hoặc ghèn nhiều là dấu hiệu cần đi khám sớm. Chủ động theo dõi và tìm tư vấn đúng lúc giúp bảo vệ thị lực trong giai đoạn chăm sóc bản thân và em bé.
Nguồn tham khảo: Dry eyes.
Khi tìm hiểu sau sinh bị khô mắt phải làm sao, người đọc nên cân nhắc tình trạng thực tế. Trong thời gian hồi phục, bạn cũng có thể tham khảo bài kinh nguyệt không đều phải làm sao để hiểu thêm về một thay đổi thường được quan tâm sau sinh. Nếu gia đình đang chăm trẻ nhỏ, bài trẻ sơ sinh bị nghẹt mũi phải làm sao có thể cung cấp thông tin chăm sóc phù hợp hơn cho em bé. Người đọc nên dựa trên triệu chứng thực tế và hướng dẫn của nhân viên y tế.
