Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
“Cách chữa tiêu chảy cấp” là nhu cầu thiết yếu khi trẻ em hoặc người lớn gặp tình trạng tiêu chảy đột ngột, có thể gây mất nước nhanh và nguy hiểm. Hiểu đúng nguyên nhân, xử lý phù hợp sẽ giúp phục hồi nhanh và tránh biến chứng.
1. Nguyên nhân gây tiêu chảy cấp
Tiêu chảy cấp là tình trạng đi tiêu phân lỏng hoặc nước ≥ 3 lần/ngày, kéo dài không quá 14 ngày. Người bệnh dễ mất nước, mất điện giải, thể trạng mệt mỏi.
Tiêu chảy cấp tương đối nguy hiểm nếu không được xử trí kịp thời
Nguyên nhân gây tiêu chảy cấp bao gồm:
– Virus đường ruột (Rotavirus, Norovirus…): Là tác nhân phổ biến nhất, gây tiêu chảy cấp kèm nôn, đau bụng và đôi khi sốt nhẹ.
– Vi khuẩn hoặc ký sinh trùng (E. coli, Salmonella, Giardia…): Thường gây phân lỏng có nhầy hoặc máu, sốt cao, đau bụng quặn, cần điều trị y tế.
– Không dung nạp thức ăn: Trẻ hoặc người lớn thiếu enzyme tiêu hóa lactose có thể bị tiêu chảy sau khi ăn sữa, kem hoặc chế phẩm từ sữa.
– Ngộ độc thực phẩm, thức ăn ôi thiu: Thức ăn không bảo quản đúng, nhiễm vi khuẩn đã phát triển độc tố gây tiêu chảy nhanh sau ăn.
– Thuốc và hóa chất: Kháng sinh, thuốc nhuận tràng hoặc hóa chất nặng có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh, gây tiêu chảy cấp.
2. Dấu hiệu cảnh báo cần gặp bác sĩ khi bị tiêu chảy cấp
Bạn cần tham khảo ý kiến chuyên gia nếu nhận thấy các dấu hiệu sau, bởi chúng cảnh báo tình trạng sức khỏe đang trở nên nghiêm trọng:
– Đi tiêu phân lỏng nhiều hoặc kéo dài: Nếu trẻ đi ngoài phân lỏng từ 6 lần trở lên mỗi ngày, hoặc tình trạng tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày, đây là dấu hiệu đáng lo ngại về nguy cơ mất nước nghiêm trọng.
– Phân có bất thường và sốt cao: Sự xuất hiện của máu hoặc mủ trong phân là một cảnh báo đỏ, cho thấy có thể đã xảy ra nhiễm trùng đường ruột nghiêm trọng. Kèm theo đó, nếu trẻ bị sốt cao từ 38.5∘C trở lên, tình trạng này càng cần được chú ý.
Trẻ sốt cao khi bị tiêu chảy là dấu hiệu nguy hiểm
– Nôn nhiều và các dấu hiệu mất nước: Khi trẻ nôn liên tục, kèm theo các biểu hiện rõ ràng của mất nước như rất khát nước, mắt trũng sâu, hoặc miệng bị khô, cần phải can thiệp y tế để bù nước kịp thời.
– Đau bụng dữ dội không thuyên giảm: Nếu trẻ than đau bụng quằn quại, cơn đau dữ dội và không có dấu hiệu giảm bớt, đây có thể là biểu hiện của một vấn đề tiêu hóa nghiêm trọng hơn cần được chẩn đoán.
3. Biện pháp tại nhà cho cách chữa tiêu chảy cấp nhẹ
Với các trường hợp tiêu chảy cấp nhẹ, bạn có thể tự chăm sóc tại nhà theo các gợi ý sau:
3.1 Bù nước và điện giải là mấu chốt
Dùng dung dịch Oresol (WHO) pha theo tỷ lệ, cho uống từng ngụm nhỏ, liên tục trong ngày.
Nếu trẻ sơ sinh bú mẹ, tăng tần suất bú; trẻ lớn uống từ 50–100 ml sau mỗi lần tiêu chảy.
Nước lọc ấm, nước rau củ luộc nhạt như nước cà rốt cũng giúp bổ sung chất điện giải.
Dùng dung dịch Oresol là cách chữa tiêu chảy cấp quan trọng
3.2 Ăn thực phẩm mềm, dễ tiêu hỗ trợ tiêu hóa
– Cháo trắng hoặc cơm nát loãng: Cung cấp năng lượng nhẹ nhàng, không gây áp lực cho đường ruột đang tổn thương.
– Chuối chín giàu pectin: Giúp ổn định phân, cung cấp kali và đường tự nhiên dễ hấp thu.
– Táo hoặc lê nấu chín: Chứa pectin hỗ trợ làm đặc phân và tăng vitamin nhẹ nhàng cho ruột.
– Khoai tây luộc mềm: Cung cấp năng lượng và chất tinh bột dễ tiêu, dùng khi đã giảm phân lỏng.
Cháo trắng nhẹ nhàng giúp phục hồi tiêu hóa trong giai đoạn cấp.
3.3 11 cách chữa tiêu chảy cấp hiệu quả tại nhà
Ngoài việc bù nước và điện giải, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau để hỗ trợ quá trình hồi phục khi bị tiêu chảy cấp:
– Pha nước gạo rang uống là cách chữa tiêu chảy cấp: Nấu nước gạo rang cho nhạt, sau đó để nguội bớt và uống thay nước lọc. Nước gạo rang giúp làm đặc phân và cung cấp một lượng tinh bột dễ tiêu hóa, hỗ trợ đường ruột đang bị tổn thương.
– Nha đam pha loãng uống nhẹ nhàng: Pha nước nha đam nguyên chất với nước ấm theo tỉ lệ khoảng 1:5. Gel trong nha đam có tính chất làm dịu, giúp bảo vệ và phục hồi niêm mạc ruột bị kích ứng do tiêu chảy.
– Uống nước dừa tươi: Nước dừa tươi là nguồn cung cấp chất điện giải tự nhiên dồi dào, đặc biệt là kali, giúp bù đắp lượng nước và khoáng chất bị mất do tiêu chảy rất hiệu quả. Tuy nhiên, tránh uống nước dừa quá lạnh.
Dùng nước dừa tươi là cách chữa tiêu chảy cấp
– Cách chữa tiêu chảy cấp bằng lá kinh giới sắc: Lá kinh giới chứa tinh dầu thơm và có tính ấm. Nước sắc từ lá kinh giới có thể hỗ trợ nhu động ruột, đồng thời giúp giảm các cơn đau nhẹ hoặc co thắt bụng thường đi kèm với tiêu chảy.
– Gừng tươi nấu trà loãng: Gừng được biết đến với khả năng kích thích tiêu hóa, chống buồn nôn và giảm đau. Hãy nấu một tách trà gừng loãng và uống từng ngụm nhỏ, đặc biệt là sau mỗi cơn nôn để làm dịu dạ dày.
– Men vi sinh hỗ trợ cân bằng vi sinh: Bổ sung các sản phẩm men vi sinh (probiotic) phù hợp với độ tuổi sẽ giúp tái cân bằng hệ vi sinh đường ruột đang bị rối loạn do tiêu chảy. Điều này góp phần rút ngắn thời gian tiêu chảy và phục hồi chức năng ruột.
– Cách chữa tiêu chảy cấp bằng nước rau dền nấu nhạt: Rau dền chứa một lượng chất nhầy nhẹ tự nhiên. Nấu rau dền lấy nước và uống nhạt giúp làm dịu niêm mạc ruột bị viêm và có thể giúp phân bớt lỏng.
– Bổ sung kẽm theo chỉ định bác sĩ: Kẽm đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện hệ miễn dịch đường tiêu hóa và có khả năng rút ngắn thời gian mắc tiêu chảy. Việc bổ sung kẽm cần tuân theo chỉ định và liều lượng của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
– Tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng: Trong giai đoạn cấp tính của tiêu chảy, tuyệt đối tránh các loại thực phẩm khó tiêu, đồ chiên rán, cay nóng hoặc có nhiều gia vị mạnh. Điều này giúp giảm áp lực lên đường ruột đang tổn thương và tạo điều kiện thuận lợi cho nó phục hồi.
Khi bị tiêu chảy không nên ăn đồ cay nóng
– Nghỉ ngơi và ngủ đủ là cách chữa tiêu chảy cấp: Cơ thể cần năng lượng để chống lại bệnh. Ngủ đủ giấc giúp hệ miễn dịch phục hồi tốt hơn. Đồng thời, hạn chế vận động mạnh để đường ruột được nghỉ ngơi, tránh bị kích ứng thêm.
– Từ từ trở lại chế độ ăn bình thường: Sau khi tình trạng tiêu chảy đã giảm rõ rệt, khoảng 48–72 giờ khi phân gần như đã trở lại bình thường, hãy bắt đầu dần dần bổ sung thêm các thực phẩm dễ tiêu khác như rau mềm, thịt luộc xé nhỏ vào chế độ ăn của bạn.
4. Hướng dẫn theo dõi quá trình phục hồi
Để giúp trẻ hồi phục tốt và sớm phát hiện bất thường khi bị rối loạn tiêu hóa, bạn cần theo dõi sát sao tình trạng của bé:
– Ghi chép nhật ký tiêu hóa: Hãy ghi lại số lần trẻ đi ngoài, tính chất phân (lỏng, màu sắc, có máu/mủ), cùng với lượng nước và thực phẩm bé đã dùng. Đừng quên ghi lại các triệu chứng kèm theo như sốt, nôn, đau bụng để cung cấp thông tin chính xác cho bác sĩ.
– Theo dõi cân nặng: Theo dõi cân nặng đều đặn là cách hiệu quả để đánh giá sự phục hồi. Khi trẻ tăng cân trở lại, đó là dấu hiệu tích cực. Nếu cân nặng tiếp tục giảm, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
– Giữ vệ sinh sạch sẽ: Đảm bảo môi trường sống của trẻ luôn sạch thoáng. Hãy rửa tay kỹ càng cho cả bé và người chăm sóc, đồng thời vệ sinh sạch sẽ chén đũa, bình sữa để tránh tái nhiễm khuẩn.
Kết luận
Nếu tiêu chảy sau 2–3 ngày không cải thiện hoặc có dấu hiệu nặng hơn, cần đến bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời. Việc thực hiện đúng cách chữa tiêu chảy cấp giúp phục hồi nhanh, hiệu quả và tránh biến chứng lâu dài.
