Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Thuốc bổ sung axit folic cho bà bầu (Vitamin B9) là một trong những dưỡng chất quan trọng nhất, được các bác sĩ sản khoa khuyến cáo bổ sung ngay từ khi có ý định mang thai. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu tại sao axit folic lại quan trọng đến thế, liều lượng chuẩn xác theo từng giai đoạn và cách lựa chọn loại thuốc bổ sung an toàn nhất cho cả mẹ và bé.
1. Vai trò của thuốc bổ sung axit folic cho bà bầu
Axit folic đóng vai trò then chốt trong việc phân chia tế bào và hình thành hệ thống thần kinh trung ương của thai nhi. Việc thiếu hụt dưỡng chất này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt là các dị tật ống thần kinh không thể phục hồi.
Vai trò của thuốc bổ sung axit folic cho bà bầu:
- Ngăn ngừa dị tật ống thần kinh: Axit folic giúp đóng ống thần kinh hoàn thiện trong 28 ngày đầu của thai kỳ, ngăn ngừa các dị tật như chẻ đôi đốt sống, vô sọ hoặc thoát vị não.
- Phòng chống bệnh thiếu máu: Axit folic tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất hồng cầu. Thiếu chất này khiến mẹ bầu dễ bị thiếu máu dinh dưỡng, gây mệt mỏi, hoa mắt và nguy cơ sinh non.
- Giảm nguy cơ biến chứng thai kỳ: Bổ sung đủ axit folic giúp giảm tỷ lệ tiền sản giật, sảy thai và giúp thai nhi phát triển cân nặng đạt chuẩn khi chào đời.
- Hỗ trợ phát triển ngôn ngữ cho trẻ: Một số nghiên cứu chỉ ra rằng những trẻ có mẹ bổ sung đủ axit folic trong thai kỳ thường có khả năng ngôn ngữ phát triển tốt hơn trong những năm đầu đời.
Axit folic là yếu tố quyết định để ống thần kinh đóng hoàn thiện.
2. Liều lượng thuốc bổ sung axit folic cho bà bầu theo từng giai đoạn
Mỗi giai đoạn mang thai đòi hỏi một hàm lượng axit folic khác nhau để đảm bảo sự phát triển tối ưu.
2.1. Giai đoạn chuẩn bị mang thai (ít nhất 1-3 tháng trước)
- Liều lượng khuyến cáo: 400 mcg/ngày.
- Việc tích lũy axit folic trước khi thụ thai là cực kỳ quan trọng vì ống thần kinh hình thành rất sớm, đôi khi trước cả khi mẹ biết mình đã mang thai.
2.2. Giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ (tam cá nguyệt thứ nhất)
- Liều lượng khuyến cáo: 400 – 600 mcg/ngày.
- Đây là giai đoạn “vàng” để ngăn ngừa dị tật bẩm sinh. Mẹ bầu cần duy trì uống thuốc đều đặn vào một khung giờ cố định trong ngày.
2.3. Giai đoạn 3 tháng giữa và 3 tháng cuối
- Liều lượng khuyến cáo: 600 mcg/ngày.
- Ở giai đoạn này, axit folic tập trung vào việc hỗ trợ sản xuất máu và giúp thai nhi tăng trưởng kích thước cũng như hoàn thiện cấu trúc não bộ.
2.4. Giai đoạn sau sinh và cho con bú
- Liều lượng khuyến cáo: 500 mcg/ngày.
- Axit folic sẽ truyền qua sữa mẹ để tiếp tục hỗ trợ sự phát triển hệ thần kinh và miễn dịch của trẻ sơ sinh.
Tuân thủ đúng liều lượng giúp bảo vệ sức khỏe mẹ và bé.
3. Các dạng thuốc bổ sung axit folic cho bà bầu phổ biến hiện nay
Trên thị trường có rất nhiều loại sản phẩm, mẹ bầu cần phân biệt rõ để lựa chọn loại phù hợp với cơ địa.
- Dạng viên nén Axit Folic đơn chất: Chỉ chứa duy nhất axit folic, thường có hàm lượng 400mcg hoặc 800mcg. Phù hợp cho những mẹ đã bổ sung các vitamin khác qua chế độ ăn.
- Vitamin tổng hợp cho bà bầu (Prenatal Multivitamin): Đây là dạng phổ biến nhất, kết hợp axit folic cùng với sắt, canxi, DHA và các vitamin nhóm B. Dạng này giúp mẹ bầu tiện lợi hơn trong việc sử dụng.
- Dạng Axit Folic kết hợp Sắt: Rất hiệu quả trong việc phòng ngừa thiếu máu cho thai phụ. Sắt và axit folic là “bộ đôi” không thể tách rời trong suốt thai kỳ.
- Dạng hoạt tính (5-MTHF/Folate): Đây là dạng axit folic tự nhiên cao cấp, giúp cơ thể hấp thu trực tiếp mà không cần qua quá trình chuyển hóa phức tạp. Rất phù hợp cho những mẹ bầu có cơ địa khó hấp thu hoặc có đột biến gen MTHFR.
4. Cách lựa chọn thuốc bổ sung axit folic tốt và an toàn nhất
Giữa hàng ngàn sản phẩm, làm thế nào để chọn được loại thuốc bổ sung axit folic cho bà bầu tốt nhất?
- Kiểm tra hàm lượng chuẩn: Hãy chắc chắn sản phẩm cung cấp ít nhất 400mcg và không vượt quá 1000mcg (1mg) axit folic mỗi ngày trừ khi có chỉ định đặc biệt của bác sĩ.
- Nguồn gốc và chứng nhận: Ưu tiên các sản phẩm từ các hãng dược phẩm uy tín, có chứng nhận GMP hoặc các tổ chức kiểm định chất lượng quốc tế như FDA, USP.
- Thành phần đi kèm: Hãy chọn loại có thêm Sắt và Vitamin B12 vì chúng hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình tạo máu.
- Độ dễ uống: 3 tháng đầu mẹ thường bị nghén, nên chọn viên nén nhỏ, không mùi để tránh kích thích nôn mửa.
Hãy ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
5. Những lưu ý “vàng” khi sử dụng thuốc bổ sung axit folic
Để axit folic phát huy tối đa công dụng, mẹ bầu cần lưu ý những quy tắc sau:
- Thời điểm uống tốt nhất: Nên uống vào giữa hai bữa ăn hoặc buổi sáng để cơ thể hấp thu tốt nhất. Tránh uống ngay trước khi đi ngủ nếu mẹ hay bị ợ chua.
- Tương tác thực phẩm: Tránh uống thuốc cùng với trà đặc hoặc cà phê vì chúng làm giảm khả năng hấp thu axit folic. Nên uống cùng nước cam hoặc nước lọc.
- Dấu hiệu thừa axit folic: Mặc dù hiếm nhưng nếu bổ sung quá 1000mcg kéo dài, mẹ có thể gặp tình trạng nổi mề đay, rối loạn tiêu hóa hoặc buồn ngủ.
- Không nhịn ăn: Thuốc bổ không thể thay thế hoàn toàn thực phẩm tươi. Mẹ vẫn cần một chế độ ăn đa dạng để cung cấp các khoáng chất tự nhiên khác.
6. Nguồn axit folic tự nhiên từ thực phẩm cho bà bầu
Ngoài việc dùng thuốc, mẹ bầu nên bổ sung thêm axit folic từ các thực phẩm hằng ngày để đảm bảo nguồn dinh dưỡng đa dạng.
- Các loại rau lá xanh đậm: Súp lơ xanh, rau mồng tơi, rau cải bó xôi (bina) là kho tàng axit folic tự nhiên dồi dào nhất.
- Các loại đậu: Đậu đen, đậu đỏ, đậu nành chứa hàm lượng folate rất cao, đồng thời cung cấp thêm protein thực vật lành mạnh.
- Trái cây họ cam quýt: Cam, bưởi không chỉ giàu Vitamin C giúp hấp thu sắt mà còn chứa lượng folate đáng kể.
- Măng tây và quả bơ: Đây là những “siêu thực phẩm” cho bà bầu, giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh và bổ sung axit folic hiệu quả.
- Lòng đỏ trứng và gan động vật: Cung cấp nguồn axit folic từ động vật, tuy nhiên mẹ nên ăn gan với lượng vừa phải (1 lần/tuần) để tránh dư thừa Vitamin A.
Kết hợp thực phẩm tự nhiên giúp tối ưu hóa lượng folate trong cơ thể.
7. Các thắc mắc thường gặp về bổ sung axit folic khi mang thai
Nhiều mẹ bầu vẫn còn những băn khoăn về việc sử dụng dưỡng chất này.
- Quên uống một liều có sao không?
Nếu quên, mẹ hãy uống ngay khi nhớ ra trong ngày. Nếu đã sang ngày hôm sau, hãy bỏ qua liều cũ và tiếp tục liều mới, tuyệt đối không uống gấp đôi.
- Uống axit folic có gây nóng trong không?
Bản thân axit folic ít gây nóng, nhưng các viên uống kết hợp sắt thường gây táo bón và nóng trong. Mẹ nên uống nhiều nước và ăn nhiều rau xanh để khắc phục.
- Có cần làm xét nghiệm trước khi bổ sung không?
Thông thường bác sĩ sẽ chỉ định bổ sung ngay liều chuẩn 400mcg. Tuy nhiên, nếu mẹ có tiền sử sinh con bị dị tật ống thần kinh, bác sĩ có thể yêu cầu liều cao hơn (5mg).
Việc lựa chọn và sử dụng thuốc bổ sung axit folic cho bà bầu đúng cách chính là món quà đầu tiên và ý nghĩa nhất mà mẹ dành cho con yêu. Một lộ trình bổ sung khoa học từ trước khi mang thai cho đến khi cho con bú sẽ đảm bảo thai nhi có một hệ thần kinh hoàn thiện và người mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh. Đừng bao giờ lơ là việc bổ sung dưỡng chất này, bởi nó chính là chìa khóa để bảo vệ thế hệ tương lai khỏi những dị tật không đáng có.
