Việc chuẩn bị kỹ lưỡng không chỉ giúp mẹ bầu có một thai kỳ khỏe mạnh, giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển trí tuệ và thể chất của bé yêu sau này. Theo các chuyên gia sản khoa, thời điểm lý tưởng để bắt đầu chuẩn bị là từ 3 đến 6 tháng trước khi thụ thai. Bài viết này sẽ giúp bạn trả lời câu hỏi cần chuẩn bị gì trước khi mang thai để có một thai kỳ khỏe mạnh và vui vẻ.
1. Kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân và tiền thai sản
Đây là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất trong danh sách cần chuẩn bị gì trước khi mang thai. Việc thăm khám giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn từ cả hai phía.
- Khám sức khỏe tổng quát: Cả vợ và chồng cần kiểm tra các bệnh lý nền như tiểu đường, huyết áp cao, bệnh tim mạch hoặc các bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục (STIs).
- Xét nghiệm di truyền: Nếu gia đình có tiền sử mắc các bệnh di truyền như tan máu bẩm sinh (Thalassemia), hội chứng Down, hay máu khó đông, việc xét nghiệm gen là cực kỳ cần thiết.
- Kiểm tra sức khỏe phụ khoa và nam khoa: Đảm bảo hệ thống sinh sản hoạt động tốt, điều trị dứt điểm các tình trạng viêm nhiễm trước khi thụ thai.
- Rà soát lại các loại thuốc đang sử dụng: Một số loại thuốc điều trị mụn trứng cá, thuốc an thần hoặc thuốc huyết áp có thể gây dị tật thai nhi; hãy trao đổi với bác sĩ để thay đổi thuốc an toàn hơn.
Thăm khám tiền sản giúp loại bỏ các nguy cơ gây hại cho thai nhi.
2. Tiêm phòng đầy đủ: Lá chắn bảo vệ mẹ và bé
Khi mang thai, hệ miễn dịch của phụ nữ suy giảm, khiến cơ thể dễ bị virus tấn công. Tiêm phòng là việc không thể thiếu khi thắc mắc cần chuẩn bị gì trước khi mang thai.
- Sởi – Quai bị – Rubella: Đây là mũi tiêm quan trọng nhất, cần thực hiện trước khi mang thai ít nhất 3 tháng để tránh nguy cơ dị tật bẩm sinh nghiêm trọng.
- Thủy đậu: Nếu chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm phòng, bạn nên tiêm mũi này trước ít nhất 1 tháng khi có ý định thụ thai.
- Cúm và viêm gan B: Cúm có thể gây biến chứng viêm phổi cho mẹ và sảy thai; viêm gan B có khả năng lây từ mẹ sang con nếu không được kiểm soát.
- Ung thư cổ tử cung (HPV): Nếu bạn trong độ tuổi cho phép, hãy hoàn thành phác đồ tiêm HPV trước khi mang bầu.
3. Chế độ dinh dưỡng: Xây dựng “kho dự trữ” cho thai nhi
Cơ thể người mẹ cần được bồi bổ để trở thành một “môi trường” hoàn hảo nhất cho sự làm tổ của trứng đã thụ tinh.
3.1. Bổ sung Acid Folic (Vitamin B9)
Đây là dưỡng chất vàng giúp ngăn ngừa dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên bổ sung 400mcg Acid Folic mỗi ngày trước khi mang thai ít nhất 1-3 tháng.
Thực phẩm giàu Acid Folic bao gồm: Các loại rau lá xanh đậm (súp lơ, cải bó xôi), ngũ cốc, các loại đậu và cam.
3.2. Tăng cường Sắt và Canxi
Sắt giúp bổ máu, chuẩn bị cho việc tăng lưu lượng máu nuôi thai nhi sau này. Canxi bảo vệ mật độ xương của mẹ và hỗ trợ hình thành khung xương cho bé ngay từ những tuần đầu tiên.
Hãy ưu tiên các thực phẩm tự nhiên như thịt bò, trứng, sữa, tôm cá và các loại hạt.
3.3. Loại bỏ thói quen ăn uống có hại
- Ngừng sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích vì chúng làm giảm khả năng thụ thai và gây hại trực tiếp đến chất lượng trứng/tinh trùng.
- Hạn chế tiêu thụ caffeine (không quá 200mg/ngày) để tránh nguy cơ sảy thai trong giai đoạn đầu.
- Tránh các loại thực phẩm bẩn, đồ ăn nhanh và thực phẩm chứa nhiều hóa chất bảo quản.
Chế độ ăn cân bằng là nền tảng cho một thai kỳ khỏe mạnh.
4. Thay đổi lối sống và rèn luyện thể chất
Sức bền thể lực sẽ giúp bạn vượt qua giai đoạn ốm nghén và cuộc vượt cạn sau này một cách nhẹ nhàng hơn.
- Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân hoặc thiếu cân đều gây khó khăn cho việc thụ thai và tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ như tiểu đường thai kỳ hay tiền sản giật.
- Tập thể dục đều đặn: Các bài tập như yoga, bơi lội hoặc đi bộ giúp tăng cường lưu thông máu đến vùng chậu, hỗ trợ chức năng sinh sản.
- Chăm sóc sức khỏe răng miệng: Viêm lợi và sâu răng có liên quan đến nguy cơ sinh non; vì vậy hãy đi lấy cao răng và điều trị các bệnh về răng ngay từ bây giờ.
- Giảm thiểu tiếp xúc với hóa chất: Hạn chế sử dụng mỹ phẩm chứa chì, tránh xa các môi trường ô nhiễm, chì, thủy ngân hoặc thuốc trừ sâu.
5. Chuẩn bị tâm lý và kiến thức nền tảng
Cần chuẩn bị gì trước khi mang thai không chỉ dừng lại ở thể xác mà còn là sự sẵn sàng về tinh thần cho một bước ngoặt lớn của cuộc đời.
- Thống nhất quan điểm giữa hai vợ chồng: Hãy thảo luận về cách nuôi dạy con, sự phân công việc nhà và sự hỗ trợ từ gia đình hai bên.
- Giải tỏa căng thẳng: Stress kéo dài làm rối loạn nội tiết tố và giảm khả năng rụng trứng; hãy giữ tinh thần lạc quan, thư giãn thông qua thiền định hoặc sở thích cá nhân.
- Tìm hiểu kiến thức thai giáo: Đọc sách, tham gia các cộng đồng mẹ bầu để biết cách chăm sóc bản thân và theo dõi sự phát triển của thai nhi từng ngày.
- Sắp xếp công việc: Cân nhắc khối lượng công việc để có thời gian nghỉ ngơi hợp lý khi bước vào giai đoạn mang thai.
Sự chuẩn bị về kiến thức giúp cha mẹ tự tin hơn trong hành trình mới.
6. Lập kế hoạch tài chính cho tương lai
Nuôi một đứa trẻ là một hành trình tốn kém và cần sự ổn định về kinh tế.
- Ước tính chi phí thai sản: Tìm hiểu về chi phí khám thai định kỳ, xét nghiệm và các gói sinh tại bệnh viện bạn lựa chọn.
- Quỹ dự phòng sau sinh: Tính toán các chi phí tã, sữa, quần áo và các đồ dùng cần thiết cho em bé trong ít nhất 6 tháng đầu đời.
- Mua bảo hiểm sức khỏe: Nếu có thể, hãy mua các gói bảo hiểm có quyền lợi thai sản trước khi thụ thai (chú ý thời gian chờ thường là 270 ngày đến 1 năm).
7. Những việc cần làm dành riêng cho người chồng
Người chồng đóng vai trò 50% trong sự hình thành một phôi thai khỏe mạnh. Các quý ông cũng cần chú ý:
- Bỏ thuốc lá và rượu bia: Thuốc lá làm giảm số lượng và khả năng vận động của tinh trùng, tăng nguy cơ dị dạng tinh trùng.
- Không mặc quần lót quá chật và tránh tắm nước quá nóng: Nhiệt độ cao vùng bìu làm chết tinh binh và ảnh hưởng đến chất lượng thụ thai.
- Bổ sung Kẽm và Vitamin C: Giúp tinh trùng khỏe mạnh và bơi nhanh hơn, tăng cơ hội gặp trứng thành công.
Hành trình làm mẹ là một trải nghiệm thiêng liêng nhưng cũng đầy thử thách. Việc hiểu rõ cần chuẩn bị gì trước khi mang thai và thực hiện nghiêm túc sẽ giúp bạn loại bỏ được phần lớn những lo âu, rủi ro không đáng có. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhất trong thực đơn hằng ngày, duy trì sự kết nối với bạn đời và luôn lắng nghe cơ thể mình.


