Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm là tình trạng khiến nhiều cha mẹ mất ngủ và lo lắng, đặc biệt khi bé đang ngủ thì đột ngột trớ sữa, khò khè hoặc ho sặc. Ban đêm là thời điểm bé nằm nhiều, hệ tiêu hóa hoạt động chậm hơn nên hiện tượng ọc sữa dễ xảy ra hơn ban ngày. Hiểu đúng nguyên nhân, nhận diện dấu hiệu và xử lý đúng cách sẽ giúp giảm tần suất ọc sữa, giúp bé ngủ yên và an toàn hơn.
1. Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm là gì? Có đáng lo không?
Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm là hiện tượng sữa từ dạ dày trào ngược lên thực quản rồi chảy ra miệng hoặc mũi trong lúc bé đang ngủ hoặc vừa ngủ dậy ban đêm. Tình trạng này thường xuất hiện trong vài tháng đầu đời và có thể lặp lại nhiều đêm liên tiếp.
Ở trẻ sơ sinh, cơ thắt thực quản dưới còn yếu, dạ dày nhỏ và hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Khi bé bú no trước khi ngủ, nằm ngang lâu hoặc nuốt nhiều hơi, sữa dễ bị trào ngược. Vì vậy, phần lớn các trường hợp trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm mang tính sinh lý và sẽ giảm dần khi bé lớn hơn.
Bé khó chịu ọc sữa về đêm có thể một phần nguyên nhân là do sinh lý bình thường
Tuy nhiên, nếu ọc sữa xảy ra quá thường xuyên, kèm theo nôn vọt, khó thở, tím tái hoặc chậm tăng cân, cha mẹ cần theo dõi sát để loại trừ các vấn đề bệnh lý.
2. Dấu hiệu cho thấy trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm
Mục này rất quan trọng vì nhiều cha mẹ chỉ chú ý khi bé trớ sữa ban ngày mà bỏ qua các dấu hiệu xảy ra trong lúc ngủ. Nhận biết đúng giúp xử lý kịp thời, tránh sặc sữa và giúp bé ngủ an toàn hơn.
2.1. Bé trớ sữa khi đang ngủ hoặc vừa ngủ dậy
Một trong những dấu hiệu điển hình nhất là bé đang ngủ yên thì đột ngột trớ sữa ra miệng. Sữa có thể chảy thành dòng nhẹ, thấm ướt áo, khăn hoặc ga giường. Một số bé trớ ngay khi vừa được đặt xuống ngủ sau cữ bú tối.
Hiện tượng này thường xảy ra trong vòng 30-90 phút sau bú, khi dạ dày còn đầy và bé nằm ngang lâu. Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm trong trường hợp này thường không nôn vọt mà trớ ra từ từ.
2.2. Bé khò khè, khụt khịt mũi khi ngủ
Nhiều bé không trớ sữa ra ngoài rõ ràng nhưng lại có biểu hiện khò khè, khụt khịt hoặc thở nghe có tiếng khi ngủ. Đây có thể là dấu hiệu sữa đã trào ngược lên thực quản hoặc mũi rồi chảy ngược xuống họng.
Cha mẹ có thể thấy bé ngủ không sâu, dễ cựa mình, thỉnh thoảng ho nhẹ hoặc hắt hơi. Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm thường kèm theo biểu hiện này, đặc biệt khi sữa trào lên mũi.
2.3. Bé ho, ọe hoặc nôn nhẹ về đêm
Một số bé phản xạ ho hoặc ọe khi sữa trào lên cổ họng. Cơn ho thường ngắn, xảy ra đột ngột rồi bé lại ngủ tiếp. Nếu bé ho nhiều lần trong đêm kèm ọc sữa, cha mẹ cần chú ý vì đây là dấu hiệu trào ngược rõ hơn.
2.4. Bé quấy khóc, ngủ không yên sau cữ bú đêm
Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm thường khó ngủ sâu. Bé có thể trằn trọc, quấy nhẹ, cong người hoặc khó chịu sau khi bú đêm. Dù đã được dỗ ngủ, bé vẫn dễ tỉnh giấc và khó ngủ lại.
2.5. Sữa trào lên mũi khi bé nằm ngửa
Một số trường hợp sữa không chỉ trào ra miệng mà còn lên mũi, khiến bé khịt mũi, hắt hơi hoặc khó thở tạm thời. Đây là dấu hiệu khiến nhiều cha mẹ hoảng sợ nhất khi trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm.
Ọc sữa ban đêm thường xảy ra khi bé nằm ngủ, dễ gây khò khè và ngủ không yên.
3. Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm
Để giảm tình trạng này, cha mẹ cần hiểu rõ các nguyên nhân đặc thù khiến ọc sữa dễ xảy ra vào ban đêm.
3.1. Tư thế nằm ngang kéo dài
Ban đêm, bé nằm ngửa hoặc nằm ngang trong thời gian dài. Khi dạ dày còn đầy sữa, trọng lực không hỗ trợ giữ sữa ở lại dạ dày, khiến sữa dễ trào ngược lên thực quản.
3.2. Bú no trước khi ngủ
Nhiều bé có thói quen bú no để ngủ lâu hơn ban đêm. Tuy nhiên, dạ dày nhỏ và cơ thắt thực quản chưa hoàn thiện khiến sữa dễ bị đẩy ngược khi bé ngủ say.
3.3. Nuốt nhiều hơi khi bú đêm
Tư thế bú ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa non nớt của bé
Ban đêm bé thường bú trong trạng thái buồn ngủ, ngậm ti không sâu, bú vội hoặc ngắt quãng. Điều này khiến bé nuốt nhiều không khí, làm tăng áp lực trong dạ dày và gây trào ngược sữa.
3.4. Hệ tiêu hóa hoạt động chậm về đêm
Vào ban đêm, nhu động ruột và hoạt động tiêu hóa chậm hơn ban ngày. Sữa lưu lại lâu trong dạ dày khiến nguy cơ trào ngược tăng cao.
4. Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm có nguy hiểm không?
Phần lớn các trường hợp trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm là sinh lý và không nguy hiểm nếu bé vẫn bú tốt, tăng cân đều và tỉnh táo ban ngày. Tuy nhiên, nguy cơ lớn nhất là sặc sữa nếu bé trớ nhiều trong lúc ngủ mà không được xử lý kịp thời.
Cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu bé có dấu hiệu tím tái, khó thở, nôn vọt mạnh hoặc sụt cân. Đây là những trường hợp cần được theo dõi và đánh giá kỹ hơn.
5. Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm bao lâu thì hết?
Thông thường, tình trạng trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm giảm dần khi bé được 4-6 tháng tuổi, lúc cơ thắt thực quản khỏe hơn và bé bắt đầu biết lẫy, biết ngồi. Đến khoảng 9-12 tháng tuổi, đa số bé sẽ hết hẳn ọc sữa ban đêm.
Thời gian cải thiện có thể sớm hoặc muộn hơn tùy từng bé và cách chăm sóc sau bú.
6. Cách xử lý khi trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm tại nhà
Xử lý đúng cách giúp giảm rõ rệt số lần trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm và giúp bé ngủ an toàn hơn.
6.1. Điều chỉnh cữ bú đêm hợp lý
Không nên cho bé bú quá no trước khi ngủ. Nếu bé bú bình, có thể giảm nhẹ lượng sữa mỗi cữ và chia thành nhiều cữ nhỏ hơn.
6.2. Vỗ ợ hơi kỹ sau cữ bú đêm
Sau bú đêm, cần bế bé thẳng đứng và vỗ ợ hơi kỹ hơn ban ngày, kể cả khi bé đã buồn ngủ. Điều này giúp giảm lượng hơi trong dạ dày, hạn chế trào ngược.
Chăm sóc đúng sau bú đêm giúp giảm đáng kể tình trạng ọc sữa ban đêm.
6.3. Giữ bé thẳng sau bú trước khi đặt ngủ
Nên giữ bé ở tư thế thẳng hoặc hơi nghiêng ít nhất 20-30 phút trước khi đặt nằm ngủ. Tránh đặt bé xuống ngay sau khi bú xong.
6.4. Đặt bé ngủ đúng tư thế an toàn
Cho bé nằm ngửa trên mặt phẳng chắc chắn, đầu hơi cao nhẹ nếu có thể, tránh gối quá cao gây gập cổ.
Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa về đêm là hiện tượng phổ biến trong những tháng đầu đời, phần lớn mang tính sinh lý và sẽ giảm dần theo thời gian. Việc hiểu đúng dấu hiệu, nguyên nhân và xử lý đúng cách giúp cha mẹ yên tâm hơn, đồng thời bảo vệ giấc ngủ và sự an toàn của bé. Nếu có dấu hiệu bất thường, việc theo dõi và thăm khám kịp thời sẽ giúp đảm bảo sức khỏe cho trẻ trong giai đoạn đầu đời.
