Viêm mũi cấp tính có nguy hiểm không? Giải đáp chi tiết từ A đến Z

Viêm mũi cấp tính là tình trạng mà hầu như ai cũng từng trải qua, nhưng không phải ai cũng biết mức độ nghiêm trọng thật sự của nó. Nhiều người xem nhẹ triệu chứng như nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi… và để bệnh tự diễn tiến, đến khi biến chứng mới lo lắng. Vậy thực chất viêm mũi cấp tính có nguy hiểm không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn trả lời chính xác và toàn diện. 

1. Viêm mũi cấp tính là gì?

Viêm mũi cấp tính là một tình trạng viêm đột ngột ở lớp niêm mạc lót bên trong mũi, thường kéo dài dưới 4 tuần. Đây là một trong những bệnh lý tai mũi họng phổ biến nhất, có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gặp hơn vào mùa lạnh, thời điểm giao mùa hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột.

Viêm mũi cấp tính có nguy hiểm không là điều được nhiều người bệnh quan tâm

Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do nhiễm virus đường hô hấp (như rhinovirus, adenovirus, virus cúm), vi khuẩn (streptococcus, staphylococcus…) hoặc do các tác nhân kích thích từ môi trường như bụi mịn, phấn hoa, khói thuốc lá, hóa chất công nghiệp, độ ẩm thấp, không khí ô nhiễm.

Khi niêm mạc mũi bị tấn công, hệ miễn dịch phản ứng lại bằng cách tạo ra hiện tượng viêm – làm mạch máu giãn ra, tiết nhiều dịch, gây phù nề, tắc nghẽn mũi và các biểu hiện khác.

Triệu chứng điển hình của viêm mũi cấp tính gồm có:

– Nghẹt mũi một hoặc cả hai bên, cảm giác khó thở bằng mũi.
– Chảy nước mũi: ban đầu trong loãng, sau đặc dần, có thể chuyển màu vàng/xanh nếu nhiễm khuẩn.
– Hắt hơi liên tục, nhất là vào buổi sáng.
– Đau hoặc nóng rát trong mũi, vùng quanh sống mũi.
– Cảm giác ngứa trong mũi hoặc họng.
– Ho khan nhẹ do dịch chảy xuống họng.
– Có thể kèm sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu nhẹ nếu virus lan rộng.

Thông thường, bệnh sẽ giảm dần sau 5–7 ngày nếu được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu không điều trị kịp thời, viêm mũi cấp tính có thể kéo dài, lan sang tai, xoang hoặc đường hô hấp dưới.

2. Những ai dễ bị viêm mũi cấp tính?

– Trẻ nhỏ dưới 6 tuổi: Hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, mũi nhạy cảm với thời tiết, virus dễ xâm nhập khiến trẻ bị viêm lặp đi lặp lại.
– Người cao tuổi hoặc có bệnh nền: Tuổi tác và bệnh mạn tính như hen suyễn, tim mạch, tiểu đường khiến sức đề kháng kém, dễ biến chứng khi nhiễm virus đường hô hấp.
– Người làm việc trong môi trường ô nhiễm: Tiếp xúc thường xuyên với bụi, hóa chất, khí độc khiến niêm mạc mũi tổn thương, dễ viêm nhiễm hơn người bình thường.
– Người có cơ địa dị ứng hoặc viêm xoang mạn: Niêm mạc mũi vốn đã nhạy cảm, dễ bị kích thích bởi phấn hoa, bụi, thời tiết – dẫn đến tái phát viêm mũi thường xuyên.
– Người hút thuốc lá, uống rượu bia: Các thói quen này làm suy yếu hàng rào bảo vệ niêm mạc, giảm khả năng tự làm sạch mũi, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus sinh sôi.

3. Viêm mũi cấp tính có nguy hiểm không?

3.1 Trường hợp nhẹ – ít nguy hiểm

Trong phần lớn trường hợp, viêm mũi cấp tính là lành tính. Nếu nguyên nhân là virus, bệnh có thể tự khỏi sau 5–7 ngày nếu người bệnh được nghỉ ngơi, uống đủ nước, vệ sinh mũi đúng cách.
Người bệnh chỉ gặp khó chịu như nghẹt mũi, mệt mỏi nhẹ, ho khan và không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, ăn uống, ngủ nghỉ. Trong tình huống này, viêm mũi cấp tính không đáng lo.

Viêm mũi cấp tính có nguy hiểm không? Thường ít nguy hiểm nếu kiểm soát kịp thời

3.2 Khi viêm mũi cấp tính trở nên nguy hiểm

Viêm mũi cấp tính có thể nguy hiểm khi:

– Kéo dài quá 10 ngày, triệu chứng không thuyên giảm hoặc nặng thêm.
– Nhiễm khuẩn thứ phát, dịch mũi đổi màu vàng, xanh, đặc quánh.
– Lây lan sang tai, xoang hoặc họng, gây viêm tai giữa, viêm xoang cấp, viêm họng, thậm chí viêm phổi.
– Ảnh hưởng hệ hô hấp, đặc biệt với trẻ nhỏ hoặc người có bệnh phổi mạn tính.
– Gây biến chứng thần kinh, như viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết (hiếm gặp nhưng có thể xảy ra nếu vi khuẩn lan qua đường máu).

Vì vậy, dù là bệnh thường gặp, nhưng viêm mũi cấp tính không hoàn toàn vô hại.

4. Viêm mũi cấp tính có nguy hiểm không – Những biến chứng nếu không điều trị đúng

4.1 Viêm tai giữa

Dịch mũi có thể chảy ngược lên tai qua ống vòi nhĩ, gây viêm nhiễm, đau nhức tai, nghe kém, thậm chí thủng màng nhĩ nếu không xử lý kịp.

4.2 Viêm xoang cấp

Viêm mũi kéo dài, không xử lý triệt để sẽ gây tắc lỗ thông xoang, tích tụ dịch mủ trong các hốc xoang. Người bệnh có thể đau nhức trán, hai bên má, hốc mắt, sưng nề mặt.

4.3 Viêm họng – thanh quản – khí quản

Dịch mũi chảy xuống họng kéo dài gây viêm họng, ho, rát họng, mất tiếng. Nếu lan sâu hơn có thể gây viêm thanh quản, khí quản, thậm chí viêm phổi.

4.4 Viêm phổi

Đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ hoặc người có nền miễn dịch yếu. Viêm mũi là cửa ngõ của nhiều bệnh hô hấp dưới nếu không ngăn chặn sớm.

Viêm mũi cấp tính có nguy hiểm không? Có thể nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời

4.5 Biến chứng thần kinh

Hiếm nhưng nguy hiểm, bao gồm viêm màng não mủ, áp xe não, viêm xoang sàng lan vào hốc mắt gây giảm thị lực, mù lòa.

5. Người bị viêm mũi cấp tính khi nào cần đi khám bác sĩ?

– Sốt cao trên 38.5°C không đáp ứng thuốc hạ sốt.
– Nghẹt mũi, đau đầu vùng trán/gò má kéo dài hơn 7 ngày.
– Dịch mũi có màu vàng/xanh đục, mùi hôi.
– Đau tai, ù tai, nghe kém.
– Ho dai dẳng, tức ngực, khó thở.
– Người có bệnh nền bị nặng lên khi mắc viêm mũi.
– Trẻ nhỏ bỏ bú, thở khò khè, ngủ li bì.

6. Cách điều trị viêm mũi cấp tính hiệu quả, tránh biến chứng

6.1 Tại nhà (trường hợp nhẹ)

– Nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc.
– Uống nhiều nước ấm, nước trái cây, canh nóng.
– Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý 2–3 lần/ngày.
– Giữ ấm vùng cổ, chân tay.
– Hạn chế dùng điều hòa nhiệt độ thấp.
– Tránh khói thuốc, bụi bẩn.

6.2 Sử dụng thuốc

– Thuốc giảm nghẹt mũi (xịt co mạch): dùng ngắn ngày, không quá 5 ngày.
– Thuốc kháng histamin nếu có yếu tố dị ứng.
– Thuốc giảm đau, hạ sốt nếu sốt cao.
– Kháng sinh: chỉ dùng khi có chỉ định bác sĩ (nhiễm khuẩn rõ ràng).

Không tự ý dùng thuốc co mạch kéo dài, vì dễ gây lệ thuộc thuốc và tổn thương niêm mạc mũi.

Viêm mũi cấp tính có nguy hiểm không? – Không nguy hiểm nếu dùng thuốc đúng cách

7. Phòng ngừa viêm mũi cấp tính và tái phát

– Giữ vệ sinh cá nhân, đặc biệt rửa tay thường xuyên.
– Đeo khẩu trang khi ra đường, nhất là vào mùa lạnh.
– Tránh dùng chung vật dụng cá nhân như khăn, cốc.
– Tăng cường đề kháng: ăn nhiều rau xanh, trái cây, vận động đều đặn.
– Tiêm vaccine cúm định kỳ, nhất là người có bệnh nền.
– Tránh tiếp xúc người đang cảm cúm, bị nhiễm trùng hô hấp.

8. Viêm mũi cấp tính và các nhóm nguy cơ đặc biệt

8.1 Trẻ nhỏ

Do đường hô hấp hẹp, trẻ dễ bị nghẹt mũi, khó thở, bú kém. Viêm mũi kéo dài làm giảm sức ăn, chậm phát triển, dễ biến chứng viêm phổi, viêm tai.

8.2 Người già

Sức đề kháng suy giảm, niêm mạc mũi dễ tổn thương. Viêm mũi ở người già cần thận trọng vì biến chứng sang phổi nhanh và nặng hơn.

8.3 Phụ nữ mang thai

Hormone thai kỳ làm niêm mạc phù nề, dễ viêm mũi hơn. Không nên tự ý dùng thuốc, cần hỏi ý kiến bác sĩ.

8.4 Người có bệnh nền

Tiểu đường, cao huyết áp, hen suyễn… khiến bệnh viêm mũi cấp tính có thể gây biến chứng toàn thân, nhiễm trùng lan rộng.

Tổng kết

Câu trả lời là: Có thể nguy hiểm nếu chủ quan và không điều trị đúng cách. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, chăm sóc hợp lý và xử lý kịp thời, viêm mũi cấp tính hoàn toàn có thể khỏi nhanh và không để lại biến chứng.

Điều quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể, đừng bỏ qua những triệu chứng nhỏ và biết khi nào cần đến bác sĩ. Bảo vệ hệ hô hấp không chỉ giúp bạn khỏe hơn mà còn ngăn chặn được nhiều bệnh lý nguy hiểm hơn từ “cái mũi nhỏ” này.