Cách trị gàu cho trẻ em: Hướng dẫn theo từng độ tuổi

Thực tế, cách trị gàu cho trẻ em cần phải phù hợp với từng độ tuổi, bởi nguyên nhân gây gàu và mức độ nhạy cảm của da đầu ở mỗi giai đoạn là khác nhau. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện, hướng dẫn bạn chăm sóc da đầu cho con một cách khoa học và an toàn nhất, từ giai đoạn sơ sinh cho đến tuổi dậy thì.

1. Gàu ở trẻ em có nguyên nhân do đâu?

Trước khi tìm hiểu về cách trị gàu cho trẻ em theo từng độ tuổi, bạn nên biết, gàu ở trẻ em thường do một trong các nguyên nhân sau:

• Nấm Malassezia: Đây là loại nấm tự nhiên sống trên da đầu, nhưng khi phát triển quá mức, nó sẽ gây ra tình trạng ngứa, đỏ và bong tróc tế bào chết.
• Viêm da tiết bã (cứt trâu): Phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, gây ra các mảng bám màu vàng, dính trên da đầu.
• Thay đổi nội tiết tố: Ở tuổi dậy thì, sự thay đổi hormone có thể làm tăng tiết bã nhờn, tạo môi trường thuận lợi cho nấm gàu phát triển.
• Vệ sinh không đúng cách: Gội đầu quá nhiều hoặc quá ít, sử dụng nước quá nóng, hay không gội sạch dầu gội đều có thể gây gàu.
• Sản phẩm không phù hợp: Dùng dầu gội của người lớn, chứa hóa chất mạnh hoặc các thành phần gây kích ứng.

Trẻ em bị gàu do nguyên nhân gì?

Dưới đây là cách trị gàu cho trẻ em theo từng độ tuổi, từ đó bạn có thể áp dụng phương pháp phù hợp và an toàn nhất cho con mình.

2. Cách trị gàu cho trẻ em 0 – 2 tuổi

Gàu ở độ tuổi này thường không phải là gàu thông thường mà là “cứt trâu” (viêm da tiết bã). Nguyên nhân là do hormone của mẹ truyền sang con trong giai đoạn cuối thai kỳ, kích thích tuyến bã nhờn của bé hoạt động mạnh. “Cứt trâu” thường có màu vàng, dính, bám chặt vào da đầu.

Dấu hiệu nhận biết:

• Các mảng bám nhờn, có vảy, màu vàng hoặc nâu.
• Thường xuất hiện ở đỉnh đầu, thóp, và có thể lan ra trán, lông mày.

Cách trị gàu cho trẻ em an toàn và hiệu quả:

• Dùng dầu thực vật: Trước khi gội đầu, bạn hãy thoa một lớp mỏng dầu dừa, dầu oliu hoặc dầu hạnh nhân lên da đầu bé. Để trong khoảng 10-15 phút để làm mềm các mảng bám.
• Gội đầu nhẹ nhàng: Sau khi dầu đã làm mềm vảy, dùng một chiếc lược có răng mềm hoặc bàn chải chuyên dụng cho trẻ em chải nhẹ nhàng để loại bỏ các mảng bám. Sau đó, gội sạch lại bằng dầu gội dành riêng cho trẻ sơ sinh, đảm bảo không có hương liệu hay hóa chất mạnh.
• Không cạy mảng bám: Dù các mảng “cứt trâu” gây khó chịu, tuyệt đối không được cạy bằng tay. Hành động này có thể làm tổn thương da đầu, gây nhiễm trùng.
• Tần suất: Chỉ nên gội đầu cho bé 2-3 lần mỗi tuần để da đầu có thời gian cân bằng tự nhiên.

Dùng dầu thực vật là một trong các cách trị gàu cho trẻ em sơ sinh 

3.  Cách trị gàu cho trẻ em 3 – 11 tuổi (mẫu giáo và tiểu học)

Gàu ở giai đoạn này thường có nguyên nhân tương tự người lớn, đó là do nấm hoặc vệ sinh không đúng cách. Mặc dù da đầu đã khỏe hơn, nhưng vẫn rất nhạy cảm.

Dấu hiệu nhận biết:

• Các vảy gàu màu trắng, khô, rời, dễ rơi xuống vai áo.
• Trẻ có thể gãi đầu thường xuyên do cảm giác ngứa.
• Da đầu có thể bị đỏ, nổi mẩn.

Cách trị gàu cho trẻ em và phòng ngừa:

• Dùng dầu gội chuyên biệt: Hãy tìm mua các loại dầu gội trị gàu dành riêng cho trẻ em. Những sản phẩm này thường chứa các thành phần kháng nấm ở nồng độ thấp và an toàn như Zinc Pyrithione hoặc Selenium Sulfide. Tránh dùng dầu gội của người lớn vì nồng độ hóa chất cao có thể gây kích ứng.
• Gội đầu đúng cách: Hướng dẫn trẻ gội đầu nhẹ nhàng, massage da đầu bằng đầu ngón tay thay vì cào mạnh bằng móng tay. Đảm bảo gội sạch bọt xà phòng để không còn cặn trên da đầu.
• Điều chỉnh thói quen:
  • Không để tóc ướt khi đi ngủ.
  • Hạn chế đội mũ quá lâu, đặc biệt là khi trời nóng, vì môi trường ẩm ướt dễ tạo điều kiện cho nấm phát triển.
  • Dạy trẻ không dùng chung lược, khăn, hoặc mũ với người khác.
• Kiểm soát stress: Ở lứa tuổi này, trẻ có thể gặp căng thẳng từ việc học tập, bạn bè. Stress cũng là một trong những nguyên nhân gây gàu. Hãy tạo môi trường sống thoải mái, vui vẻ cho con.

Dùng dầu gội đầu chuyên biệt là cách trị gàu cho trẻ em 3 – 11 tuổi 

4. Cách trị gàu cho trẻ em 12 tuổi trở lên

Đây là giai đoạn mà gàu trở nên phổ biến nhất do sự thay đổi nội tiết tố đột ngột. Hormone tăng cao khiến tuyến bã nhờn hoạt động mạnh mẽ, tạo ra lượng dầu thừa lớn trên da đầu, trở thành “thức ăn” lý tưởng cho nấm Malassezia.

Dấu hiệu nhận biết:

• Tóc nhanh bết, da đầu nhiều dầu.
• Vảy gàu dính, có thể kèm theo ngứa dữ dội.
• Có thể bị mụn ở chân tóc hoặc da đầu.

Cách trị gàu cho trẻ em hiệu quả lâu dài:

• Dầu gội đặc trị mạnh hơn: Lúc này, bạn có thể sử dụng các loại dầu gội trị gàu dành cho người lớn, nhưng hãy chọn những sản phẩm có thành phần được khuyên dùng như Ketoconazole, Selenium Sulfide, hoặc Salicylic Acid.
  • Ketoconazole: Chuyên trị gàu nặng do nấm.
  • Salicylic Acid: Giúp làm sạch các mảng gàu, tế bào chết trên da đầu.
  • Zinc Pyrithione: Kháng khuẩn, kháng nấm hiệu quả.
• Tần suất gội: Gội đầu 2-3 lần/tuần. Hướng dẫn con gội kỹ, massage nhẹ nhàng để làm sạch dầu thừa và các vảy gàu.
• Cân bằng cuộc sống:
  • Chế độ ăn: Hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng, ngọt. Tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu kẽm, vitamin B.
  • Sinh hoạt: Đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn để giảm căng thẳng.
  • Hạn chế tạo kiểu tóc: Việc sử dụng các loại gel, sáp, keo xịt tóc có thể làm bít tắc lỗ chân lông, khiến tình trạng gàu nặng hơn.

Trẻ em trên 12 tuổi có thể trị gàu bằng dầu gội trị gàu của người lớn

5. Các phương pháp tự nhiên và lưu ý quan trọng

Bên cạnh các sản phẩm chuyên dụng, bạn có thể tham khảo một số mẹo tự nhiên, tuy nhiên cần hết sức thận trọng.

• Dầu dừa/Dầu oliu: Dầu dừa có tính kháng nấm nhẹ, còn dầu oliu giúp dưỡng ẩm da đầu khô. Tuy nhiên, nếu gội không sạch, dầu có thể bít tắc lỗ chân lông và làm tình trạng gàu nặng hơn.
• Giấm táo: Tính axit nhẹ giúp cân bằng độ pH trên da đầu. Bạn có thể pha loãng giấm táo với nước theo tỷ lệ 1:1 và dùng như nước xả cuối cùng.
• Tinh dầu tràm trà (Tea Tree Oil): Đây là một trong những tinh dầu có khả năng kháng khuẩn, kháng nấm mạnh. Tuy nhiên, không bao giờ thoa trực tiếp lên da đầu trẻ mà phải pha loãng với dầu nền (dầu dừa, dầu oliu) trước khi sử dụng.

Lưu ý quan trọng:

• Không gãi mạnh: Dù da đầu ngứa, hãy dạy trẻ không gãi. Gãi mạnh có thể làm da đầu bị tổn thương, chảy máu và nhiễm trùng, làm hàng rào bảo vệ da suy yếu và khiến tình trạng gàu ngứa nghiêm trọng hơn.
• Đọc kỹ nhãn sản phẩm: Luôn kiểm tra thành phần của dầu gội, ưu tiên các sản phẩm không chứa paraben, sulfate, hương liệu nhân tạo.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia: Nếu tình trạng gàu của con không cải thiện sau một thời gian áp dụng các biện pháp trên, hoặc đi kèm các triệu chứng khác như rụng tóc nhiều, nổi mẩn đỏ, hãy đưa con đi khám bác sĩ da liễu để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Áp dụng các cách trị gàu cho trẻ em đòi hỏi sự kiên nhẫn và đúng phương pháp. Bằng cách hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các biện pháp phù hợp với từng độ tuổi, bạn sẽ giúp con có một da đầu khỏe mạnh và tự tin hơn trong cuộc sống.