Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Rối loạn tiêu hóa là tình trạng rất phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ đến người già. Triệu chứng có thể thoáng qua, tự khỏi, nhưng cũng có thể kéo dài, tái đi tái lại nhiều lần, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống. Vậy, rối loạn tiêu hóa có nguy hiểm không? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn và có hướng xử lý phù hợp.
1. Rối loạn tiêu hóa là gì?
Rối loạn tiêu hóa là thuật ngữ dùng để chỉ các tình trạng bất thường xảy ra trong quá trình tiêu hóa thức ăn, hấp thu và bài tiết. Đây không phải là một bệnh lý cụ thể, mà là tổ hợp các triệu chứng như:
- Đầy bụng, chướng hơi
- Buồn nôn, nôn
- Táo bón, tiêu chảy
- Ợ hơi, ợ nóng
- Đau bụng âm ỉ hoặc từng cơn
- Đi ngoài phân sống
Tình trạng này có thể do rối loạn chức năng tiêu hóa thông thường hoặc là biểu hiện của bệnh lý tiềm ẩn trong hệ tiêu hóa.
Rối loạn tiêu hóa là tình trạng bất thường trong quá trình tiêu hóa, hấp thu và bài tiết.
2. Rối loạn tiêu hóa có nguy hiểm không? Câu trả lời phụ thuộc vào nguyên nhân
Đây là câu hỏi nhiều người quan tâm khi gặp các triệu chứng đường ruột kéo dài. Câu trả lời cho thắc mắc: rối loạn tiêu hóa có nguy hiểm không? còn phụ thuộc vào nguyên nhân. Trên thực tế, rối loạn tiêu hóa có thể nguy hiểm nếu không được xác định đúng nguyên nhân và xử lý kịp thời.
Dưới đây là các nhóm nguyên nhân chính gây rối loạn tiêu hóa và mức độ nguy hiểm tương ứng.
2.1. Rối loạn tiêu hóa do chế độ ăn uống
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, không quá nguy hiểm. Việc ăn uống thất thường, ăn đồ sống, cay nóng, thực phẩm nhiễm khuẩn, uống rượu bia… có thể gây rối loạn tiêu hóa cấp tính.
- Triệu chứng thường nhẹ, tự khỏi sau 1–2 ngày.
- Tuy nhiên, nếu thói quen ăn uống không thay đổi, tình trạng này có thể lặp lại thường xuyên, gây ảnh hưởng đến hấp thu dinh dưỡng và sức khỏe đường ruột về lâu dài.
2.2. Rối loạn tiêu hóa do loạn khuẩn đường ruột
Đường ruột khỏe mạnh cần sự cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn. Khi bạn dùng kháng sinh kéo dài, căng thẳng kéo dài hoặc ăn uống thiếu chất xơ, hệ vi sinh vật sẽ mất cân bằng, gây rối loạn tiêu hóa mãn tính. Nếu bạn gặp tình trạng này, đáp án cho câu hỏi rối loạn tiêu hóa có nguy hiểm không chính là CÓ, bởi:
- Hậu quả có thể dẫn đến viêm đại tràng, hội chứng ruột kích thích (IBS), suy giảm hệ miễn dịch.
- Trẻ nhỏ bị loạn khuẩn đường ruột còn ảnh hưởng đến tăng trưởng và hấp thu dinh dưỡng.
Loạn khuẩn đường ruột gây rối loạn tiêu hóa.
2.3. Rối loạn tiêu hóa do nhiễm khuẩn, virus, ký sinh trùng
Một số vi sinh vật như vi khuẩn E.coli, Salmonella, virus rota, Giardia… có thể gây rối loạn tiêu hóa cấp tính với triệu chứng:
- Tiêu chảy nhiều lần/ngày
- Phân lỏng, có mùi hôi, có nhầy/máu
- Mất nước, điện giải
- Nôn mửa, đau bụng dữ dội
Mức độ nguy hiểm của tình trạng này khá cao nếu không được điều trị đúng cách. Trẻ em và người cao tuổi có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng mất nước, suy kiệt nếu không xử lý kịp. Trong một số trường hợp, rối loạn tiêu hóa do vi khuẩn còn gây biến chứng viêm ruột, xuất huyết tiêu hóa, nhiễm trùng máu.
2.4. Rối loạn tiêu hóa do bệnh lý tiêu hóa mạn tính
Nếu tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài hơn 2 tuần, tái phát thường xuyên, bạn cần nghĩ đến các bệnh lý sau:
- Viêm đại tràng mãn tính
- Hội chứng ruột kích thích (IBS)
- Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)
- Viêm loét dạ dày – tá tràng
- Bệnh Celiac (dị ứng gluten)
Những bệnh này nếu không điều trị dứt điểm có thể ảnh hưởng đến chất lượng sống, gây biến chứng như loét, thủng ruột, xuất huyết tiêu hóa.
2.5. Rối loạn tiêu hóa do stress, rối loạn thần kinh ruột
Đường ruột có mối liên hệ mật thiết với não bộ – được gọi là “trục não – ruột”. Căng thẳng kéo dài, lo âu, trầm cảm có thể làm rối loạn co bóp ruột, tăng tiết dịch vị, gây đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón thất thường.
- Tình trạng này khó điều trị nếu không đồng thời cải thiện tâm lý.
- Có thể gây suy giảm miễn dịch đường ruột, dễ mắc các bệnh lý khác.
Bạn có thể bị rối loạn tiêu hóa do stress.
3. Rối loạn tiêu hóa có nguy hiểm không nếu xảy ra ở trẻ em?
Ở trẻ nhỏ, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện nên rất dễ bị rối loạn. Mỗi đợt rối loạn kéo dài đều có nguy cơ:
- Mất nước, tụt huyết áp, rối loạn điện giải
- Suy dinh dưỡng và chậm phát triển: Giảm hấp thu dinh dưỡng, khiến trẻ còi cọc, chậm lớn, ảnh hưởng cả thể chất và trí tuệ.
- Biến chứng cấp tính: Nguy cơ mất nước và rối loạn điện giải nghiêm trọng, đặc biệt khi tiêu chảy nặng, có thể nguy hiểm tính mạng. Dễ bị các bệnh nhiễm trùng khác do hệ miễn dịch suy yếu.
- Nguy cơ bệnh lý lâu dài: Có thể dẫn đến viêm loét dạ dày, viêm đại tràng mãn tính, và ảnh hưởng sức khỏe tiêu hóa khi trưởng thành.
Vì vậy, nếu trẻ bị rối loạn tiêu hóa kéo dài quá 2–3 ngày, có dấu hiệu sốt, nôn nhiều, tiêu chảy nặng, cần đưa đến cơ sở y tế sớm.
4. Những dấu hiệu rối loạn tiêu hóa cần đi khám ngay
Không phải mọi trường hợp rối loạn tiêu hóa đều nguy hiểm, nhưng nếu bạn gặp một trong các dấu hiệu sau thì không nên chủ quan:
- Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài trên 7 ngày
- Đau bụng dữ dội, có điểm đau cố định
- Sụt cân nhanh không rõ lý do
- Phân có nhầy, máu hoặc màu đen
- Mất cảm giác thèm ăn, đầy bụng thường xuyên
- Nôn ói kèm theo sốt
Những dấu hiệu này có thể liên quan đến các bệnh lý nguy hiểm như ung thư đường tiêu hóa, viêm loét nặng, viêm ruột Crohn…
Thăm khám bác sĩ chuyên khoa để điều trị rối loạn tiêu hóa phù hợp.
5. Rối loạn tiêu hóa kéo dài ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe?
Dù nguyên nhân là gì, rối loạn tiêu hóa kéo dài đều để lại những hệ lụy:
- Suy dinh dưỡng: Giảm hấp thu chất dinh dưỡng, dẫn đến thiếu vitamin, khoáng chất, gây thiếu máu, suy nhược cơ thể và ảnh hưởng tăng trưởng ở trẻ em.
- Hệ miễn dịch suy yếu: Mất cân bằng vi khuẩn đường ruột làm giảm sức đề kháng, dễ mắc bệnh.
- Ảnh hưởng tinh thần: Gây mệt mỏi, căng thẳng, lo lắng, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống và công việc.
- Nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng: Có thể dẫn đến viêm loét dạ dày, viêm đại tràng mãn tính, hội chứng ruột kích thích, và tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.
- Mất nước và rối loạn điện giải: Đặc biệt khi tiêu chảy kéo dài, gây mất nước nghiêm trọng và ảnh hưởng đến chức năng cơ quan.
6. Làm sao để phòng ngừa rối loạn tiêu hóa?
Để hạn chế nguy cơ, bạn nên chủ động điều chỉnh thói quen sống hằng ngày:
- Ăn chín, uống sôi, vệ sinh thực phẩm: Đảm bảo thực phẩm sạch, nấu kỹ để tránh nhiễm khuẩn.
- Ăn đúng bữa, nhai kỹ: Giúp tiêu hóa dễ dàng và hấp thu tốt hơn.
- Bổ sung đủ chất xơ và nước: Rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và đủ nước giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru.
- Hạn chế đồ ăn gây kích ứng: Tránh đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh, rượu bia.
- Cân nhắc dùng lợi khuẩn: Bổ sung qua sữa chua hoặc men vi sinh.
- Tập thể dục đều đặn: Kích thích nhu động ruột, giảm căng thẳng.
- Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng: Giúp cơ thể và hệ tiêu hóa phục hồi.
- Bỏ thuốc lá: Thuốc lá có hại cho đường tiêu hóa.
- Rửa tay thường xuyên: Đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
- Khám sức khỏe định kỳ: Phát hiện sớm các vấn đề tiêu hóa để điều trị kịp thời.
Rối loạn tiêu hóa có nguy hiểm không? Câu trả lời là có thể rất nguy hiểm nếu rối loạn tiêu hóa kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường. Đừng xem nhẹ những triệu chứng như tiêu chảy, đầy bụng hay đau bụng âm ỉ. Việc theo dõi sát sao tình trạng tiêu hóa, kết hợp điều chỉnh lối sống và điều trị đúng cách sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe đường ruột.
