Nguyên nhân bị ngứa vùng kín: Những điều phụ nữ không nên bỏ qua

Ngứa vùng kín là tình trạng phổ biến, gây khó chịu và ảnh hưởng đến cuộc sống phụ nữ. Đây có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện các nguyên nhân bị ngứa vùng kín thường gặp và hướng dẫn cách xử lý hiệu quả.

1. Hiểu đúng về tình trạng ngứa vùng kín

Ngứa vùng kín (ngứa âm đạo/âm hộ) là cảm giác ngứa râm ran hoặc ngứa dữ dội xuất hiện ở khu vực bên ngoài âm đạo, đặc biệt là hai bên mép âm hộ. Tình trạng này có thể diễn ra từng đợt, ngắt quãng hoặc kéo dài liên tục, và thường trầm trọng hơn vào ban đêm.

Ngoài cảm giác ngứa, nhiều người còn gặp thêm các triệu chứng đi kèm như:

• Khí hư ra nhiều, có mùi hôi
• Đau rát khi đi tiểu
• Nổi mụn, lở loét hoặc mẩn đỏ quanh vùng kín

Để có hướng xử trí hiệu quả, việc xác định đúng nguyên nhân bị ngứa vùng kín là điều vô cùng quan trọng.

Hiểu nguyên nhân để có giải pháp hợp lý cho tình trạng ngứa vùng kín

2. Top 10 nguyên nhân bị ngứa vùng kín phổ biến nhất

Cảm giác ngứa ngáy khó chịu ở vùng kín có thể xuất phát từ nhiều lý do khác nhau, từ những thói quen sinh hoạt hàng ngày cho đến các bệnh lý phụ khoa nghiêm trọng. Việc nhận diện đúng nguyên nhân bị ngứa vùng kín là bước đầu tiên và quan trọng nhất để có hướng điều trị hiệu quả. Dưới đây là 10 lý do phổ biến nhất khiến vùng kín của bạn có thể bị ngứa:

2.1. Vệ sinh vùng kín không đúng cách

Đây là một trong những nguyên nhân bị ngứa vùng kín thường gặp nhất nhưng lại hay bị chị em xem nhẹ. Việc không vệ sinh sạch sẽ vùng kín mỗi ngày, đặc biệt là trong kỳ kinh nguyệt hoặc sau khi quan hệ tình dục, sẽ tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn có hại phát triển và gây ngứa. Ngoài ra, thói quen thụt rửa quá sâu vào âm đạo hoặc sử dụng các loại dung dịch vệ sinh chứa hóa chất mạnh, chất tạo mùi cũng dễ khiến vùng kín bị mất cân bằng độ pH tự nhiên, dẫn đến kích ứng và cảm giác ngứa ngáy khó chịu.

Vệ sinh không đúng cách tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm vùng kín phát triển

2.2. Mặc đồ lót chật, bí hơi

Việc lựa chọn đồ lót không phù hợp cũng là một nguyên nhân bị ngứa vùng kín đáng lưu ý. Quần lót quá chật, bó sát hoặc làm từ các chất liệu không thấm hút mồ hôi như nylon, polyester có thể khiến vùng kín luôn trong tình trạng ẩm ướt và bí bách. Môi trường ẩm thấp, thiếu thông thoáng này chính là điều kiện lý tưởng để các loại vi khuẩn và nấm men sinh sôi nảy nở, dẫn đến cảm giác ngứa ngáy, khó chịu dai dẳng.

2.3. Thay đổi nội tiết tố

Nội tiết tố nữ estrogen đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì độ ẩm, độ đàn hồi và sự ổn định của môi trường âm đạo. Khi nồng độ hormone này bị rối loạn hoặc suy giảm – thường gặp trong các giai đoạn như mang thai, tiền mãn kinh, mãn kinh hoặc khi sử dụng một số loại thuốc tránh thai – có thể gây ra tình trạng khô rát âm đạo, từ đó dẫn đến cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Đây là một nguyên nhân bị ngứa vùng kín sinh lý mà nhiều phụ nữ gặp phải.

2.4. Căng thẳng kéo dài

Stress không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn gây ra nhiều biểu hiện bất thường ở cơ thể, bao gồm cả ngứa vùng kín. Khi cơ thể phải đối mặt với tình trạng căng thẳng kéo dài, hệ miễn dịch sẽ bị suy yếu, làm giảm khả năng phòng vệ tự nhiên. Điều này khiến cơ thể dễ bị tấn công bởi các loại vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng, dẫn đến viêm nhiễm và gây ngứa.

2.5. Nhiễm nấm Candida

Nấm Candida albicans là một loại nấm men phổ biến thường trú ngụ ở vùng kín. Khi môi trường âm đạo bị mất cân bằng (do sử dụng kháng sinh, vệ sinh sai cách, suy giảm miễn dịch…), nấm Candida sẽ phát triển mạnh mẽ quá mức và gây ra tình trạng ngứa dữ dội. Đây là một nguyên nhân bị ngứa vùng kín rất thường gặp.

Biểu hiện thường thấy:

• Khí hư màu trắng, đặc và vón cục như bã đậu.
• Cảm giác ngứa rát âm hộ, đặc biệt nghiêm trọng hơn vào ban đêm.
• Đau rát khi quan hệ tình dục hoặc khi đi tiểu tiện.

 Nhiễm nấm Candida là nguyên nhân phổ biến gây ngứa vùng kín

2.6. Viêm âm đạo do vi khuẩn

Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis – BV) là một trong những nguyên nhân bị ngứa vùng kín phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tình trạng này xảy ra khi có sự mất cân bằng giữa vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại trong âm đạo, khiến vi khuẩn có hại phát triển quá mức gây viêm nhiễm và ngứa ngáy.

• Khí hư loãng, có màu xám hoặc vàng nhạt.
• Khí hư có mùi hôi tanh khó chịu, đặc biệt rõ ràng sau khi quan hệ.
• Vùng kín ngứa ngáy liên tục.

2.7. Mụn rộp sinh dục (Herpes)

Virus Herpes simplex (HSV) là tác nhân chính gây ra mụn rộp sinh dục – một bệnh lý lây truyền qua đường tình dục. Bệnh này không chỉ gây đau rát mà còn là một nguyên nhân bị ngứa vùng kín đáng lo ngại.

Biểu hiện:

• Nổi mụn nước nhỏ quanh âm hộ
• Ngứa rát, đau nhói, nhất là khi mụn vỡ
• Có thể kèm sốt nhẹ hoặc đau cơ

2.8. Ký sinh trùng – Rận mu

Rận mu là loại ký sinh trùng nhỏ bé sống bám vào các sợi lông ở vùng kín và hút máu để sinh tồn. Vết cắn của chúng gây ra cảm giác ngứa dữ dội, đặc biệt là vào ban đêm khi rận mu hoạt động mạnh hơn. Đây là một nguyên nhân bị ngứa vùng kín phổ biến ở cả nam và nữ, thường lây truyền qua tiếp xúc da kề da, đặc biệt là qua quan hệ tình dục.

Rận mu hoạt động mạnh vào ban đêm gây ra ngứa vùng kín ở phụ nữ

2.9. Sùi mào gà

Sùi mào gà là bệnh do virus Human Papillomavirus (HPV) gây ra, thường lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn. Đây cũng là một nguyên nhân bị ngứa vùng kín cần được chú ý.

Triệu chứng cần chú ý:

• Xuất hiện các u nhú dạng sùi, mềm, có màu hồng nhạt hoặc trắng ngà, có thể mọc đơn lẻ hoặc thành từng cụm giống hoa súp lơ.
• Ngứa ngáy, chảy dịch ở vùng âm hộ hoặc các vùng da xung quanh.
• Đôi khi có cảm giác đau rát khi các nốt sùi cọ xát với quần áo hoặc khi quan hệ.

2.10. Các bệnh da liễu

Một số bệnh lý về da như chàm (eczema), vảy nến, hoặc hắc lào nếu xuất hiện ở khu vực vùng kín cũng có thể là nguyên nhân bị ngứa vùng kín. Da ở vùng này sẽ có biểu hiện mẩn đỏ, bong tróc vảy, sần sùi và gây ngứa dữ dội theo từng đợt. Việc chẩn đoán đúng bệnh da liễu cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu.

3. Ngứa vùng kín có nguy hiểm không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ nguy hiểm của hiện tượng ngứa vùng kín sẽ khác nhau:

• Nếu ngứa do sinh lý (vệ sinh chưa tốt, mặc đồ bí…), tình trạng này thường nhẹ và sẽ hết sau vài ngày nếu chăm sóc đúng cách.
• Nếu ngứa do bệnh lý như nấm, viêm nhiễm, STI… thì rất dễ gây biến chứng nếu không điều trị kịp thời, như:
  • Viêm nhiễm lan rộng đến tử cung, buồng trứng
  • Ảnh hưởng khả năng sinh sản
  • Gây tự ti trong quan hệ vợ chồng

Đặc biệt, phụ nữ mang thai bị ngứa vùng kín do viêm nhiễm có thể lây bệnh sang thai nhi trong lúc sinh thường, gây viêm mắt, da, hô hấp cho trẻ sơ sinh.

4. Điều trị theo nguyên nhân bị ngứa vùng kín

Để điều trị hiệu quả tình trạng ngứa vùng kín, việc xác định đúng nguyên nhân bị ngứa vùng kín là yếu tố then chốt. Sau khi thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết (như xét nghiệm dịch âm đạo, soi tươi, PCR…), bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất với tình trạng của bạn:

• Thuốc bôi chống nấm, kháng khuẩn: Nếu nguyên nhân là do nấm Candida hoặc viêm nhiễm nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc bôi ngoài da để giảm ngứa và tiêu diệt tác nhân gây bệnh.
• Thuốc đặt âm đạo hoặc thuốc uống kháng sinh, chống viêm: Trong trường hợp viêm nhiễm nặng hơn hoặc do vi khuẩn, thuốc đặt âm đạo hoặc thuốc uống sẽ được kê đơn để loại bỏ vi khuẩn gây bệnh và giảm tình trạng viêm.
• Thuốc điều trị bệnh da liễu hoặc ký sinh trùng: Nếu ngứa do các bệnh da liễu (như chàm, vảy nến) hoặc do ký sinh trùng (như rận mu), bác sĩ sẽ chỉ định thuốc đặc trị riêng cho từng loại bệnh.
• Phẫu thuật hoặc đốt điện: Đối với các trường hợp bệnh lý nghiêm trọng hơn như sùi mào gà hoặc viêm cổ tử cung mức độ nặng, các phương pháp can thiệp như phẫu thuật hoặc đốt điện có thể được áp dụng.

Không nên tự ý mua thuốc bôi hoặc thuốc đặt âm đạo khi chưa được bác sĩ thăm khám và chỉ định. Việc tự ý điều trị có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, gây khó khăn cho việc chẩn đoán và điều trị về sau.

Nhiều trường hợp cần điều trị bằng thuốc để giảm triệu chứng

5. Biện pháp phòng ngừa ngứa vùng kín hiệu quả

Dù bạn đã từng bị hay chưa từng bị, hãy chủ động bảo vệ sức khỏe vùng kín bằng những nguyên tắc sau:

• Vệ sinh vùng kín sạch sẽ mỗi ngày, đặc biệt trong kỳ kinh và sau quan hệ
• Sử dụng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, pH ~4.5
• Không thụt rửa sâu, tránh dùng xà phòng hoặc sữa tắm cho vùng kín
• Thay băng vệ sinh 3–4 giờ/lần
• Mặc đồ lót cotton thoáng khí, tránh quần bó sát
• Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần, đặc biệt khi có dấu hiệu bất thường

Việc hiểu rõ nguyên nhân bị ngứa vùng kín sẽ giúp chị em chủ động hơn trong việc phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Đừng ngần ngại thăm khám khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Vùng kín là nơi nhạy cảm, cần được chăm sóc đúng cách mỗi ngày để không ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và hạnh phúc cá nhân.