Ngứa vùng kín sau sinh là bệnh gì? Cách xử lý an toàn cho mẹ bỉm

Do sự thay đổi nội tiết tố, nhiều chị em gặp tình trạng ngứa vùng kín sau sinh gây hoang mang, mất tự tin, thậm chí ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt và sức khỏe phụ khoa lâu dài. Vậy ngứa vùng kín sau sinh là dấu hiệu bình thường hay tiềm ẩn nguy cơ bệnh lý? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Ngứa vùng kín sau sinh là gì?

Ngứa vùng kín sau sinh là tình trạng vùng âm hộ, âm đạo bị ngứa ngáy, khó chịu kéo dài trong vài ngày đến vài tuần sau khi sinh, đặc biệt là sau sinh thường. Đây là vấn đề phổ biến, ảnh hưởng tới nhiều mẹ bỉm sữa do thay đổi nội tiết tố, sự xâm lấn trong quá trình sinh nở và các yếu tố vệ sinh trong thời kỳ hậu sản.

Tuy nhiên, nếu cơn ngứa kéo dài, mức độ nghiêm trọng hoặc kèm theo triệu chứng bất thường như khí hư có mùi, vùng kín sưng đỏ, nổi mẩn… thì có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm phụ khoa, cần được điều trị đúng cách.

Ngứa vùng kín sau sinh là tình trạng thường gặp.

2. Vì sao phụ nữ dễ bị ngứa vùng kín sau sinh?

Có nhiều nguyên nhân khiến phụ nữ dễ gặp tình trạng ngứa vùng kín sau sinh, bao gồm:

2.1. Thay đổi nội tiết tố

Sau sinh, hormone estrogen giảm mạnh làm cho niêm mạc âm đạo trở nên mỏng, khô và dễ kích ứng. Sự mất cân bằng nội tiết này khiến vùng kín dễ bị vi khuẩn, nấm tấn công gây ngứa và viêm.

2.2. Vệ sinh chưa đúng cách trong giai đoạn hậu sản

Trong những ngày đầu sau sinh, sản dịch vẫn còn tiết ra. Nếu không thay băng thường xuyên, vệ sinh không sạch sẽ hoặc dùng dung dịch sát khuẩn mạnh, mẹ dễ bị kích ứng hoặc nhiễm khuẩn vùng kín, gây ngứa rát.

2.3. Tổn thương âm đạo sau sinh thường

Với những mẹ sinh thường có rạch tầng sinh môn hoặc tổn thương niêm mạc âm đạo, nguy cơ nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm tại vết thương là rất cao, đặc biệt nếu không chăm sóc và theo dõi đúng cách.

2.4. Nhiễm nấm Candida

Hệ miễn dịch sau sinh bị suy yếu kết hợp với việc dùng kháng sinh, nội tiết thay đổi tạo điều kiện thuận lợi cho nấm Candida phát triển gây ngứa vùng kín dữ dội, khí hư vón cục trắng như bã đậu.

Nhiễm nấm có thể là nguyên nhân gây ngứa vùng kín sau sinh.

2.5. Dị ứng với sản phẩm chăm sóc cá nhân

Một số loại dung dịch vệ sinh, băng vệ sinh, quần lót… chứa chất tạo mùi, hương liệu tổng hợp có thể gây kích ứng, dị ứng, đặc biệt với làn da nhạy cảm sau sinh.

3. Dấu hiệu nhận biết ngứa vùng kín sau sinh do bệnh lý

Không phải lúc nào ngứa vùng kín cũng là bất thường. Tuy nhiên, nếu bạn gặp một hoặc nhiều biểu hiện dưới đây, rất có thể tình trạng ngứa vùng kín sau sinh có liên quan đến bệnh lý:

• Ngứa kéo dài, ngứa nhiều vào ban đêm hoặc sau khi vệ sinh
• Vùng kín sưng đỏ, có cảm giác bỏng rát
• Khí hư có màu bất thường (xanh, vàng, nâu), mùi tanh hôi
• Có vết loét, mụn nước, vảy trắng ở khu vực âm hộ
• Tiểu buốt, đau khi quan hệ

Trong những trường hợp này, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và xác định nguyên nhân cụ thể.

4. Ngứa vùng kín sau sinh là bệnh gì? Các bệnh lý phụ khoa liên quan

Nhiều mẹ thắc mắc ngứa vùng kín sau sinh là bệnh gì. Dưới đây là những bệnh lý phụ khoa phổ biến có thể gây ra tình trạng này:

4.1. Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis – BV)

Sự mất cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn tự nhiên trong âm đạo khiến các vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh mẽ. Tình trạng này gây ra viêm nhiễm, biểu hiện rõ rệt bằng cảm giác ngứa ngáy khó chịu ở vùng kín cùng với khí hư có màu xám hoặc trắng đục, thường đi kèm mùi tanh nồng đặc trưng, đặc biệt sau khi quan hệ tình dục.

4.2. Viêm âm đạo do nấm Candida

Đây là nguyên nhân ngứa vùng kín sau sinh rất thường gặp ở các bà mẹ. Nấm Candida phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt và ấm áp của âm đạo, gây ra cảm giác ngứa dữ dội, nóng rát khó chịu, kèm theo sưng đỏ vùng âm hộ và khí hư có màu trắng đục, vón cục như bã đậu.

Nấm Candida là nguyên nhân gây ngứa vùng kín sau sinh rất thường gặp.

4.3. Viêm âm đạo do Trichomonas

Ký sinh trùng Trichomonas vaginalis là tác nhân gây viêm nhiễm ở âm đạo, dẫn đến tình trạng ngứa dữ dội và nóng rát ở vùng kín. Bệnh thường đi kèm với khí hư có màu vàng xanh, loãng, có bọt và mùi hôi rất nặng, gây khó chịu đáng kể cho sản phụ.

4.4. Viêm lộ tuyến cổ tử cung

Ở một số mẹ sau sinh, cổ tử cung có thể bị tổn thương hoặc thay đổi cấu trúc, tạo điều kiện cho các tế bào tuyến ở bên trong lộ ra ngoài và bị viêm nhiễm. Tình trạng này có thể gây ra ngứa ngáy, đau rát khi quan hệ tình dục, và đặc biệt là khí hư ra nhiều bất thường.

5. Ngứa vùng kín sau sinh có nguy hiểm không?

Tình trạng ngứa vùng kín sau sinh tuy phổ biến nhưng nếu không điều trị đúng cách có thể gây:

• Viêm nhiễm lan rộng đến tử cung, vòi trứng
• Ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ nếu phải dùng thuốc điều trị nặng
• Lây nhiễm nấm/vi khuẩn cho bé khi chăm sóc hoặc cho bú
• Ảnh hưởng tâm lý, đời sống vợ chồng

6. Cách trị ngứa vùng kín sau sinh an toàn và hiệu quả

Khi gặp tình trạng ngứa vùng kín sau sinh, nhiều mẹ bỉm có xu hướng tự tìm cách xử lý tại nhà. Tuy nhiên, nếu không hiểu rõ nguyên nhân và lựa chọn biện pháp phù hợp, tình trạng có thể kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Dưới đây là những phương pháp trị ngứa vùng kín an toàn, hiệu quả và đặc biệt phù hợp cho mẹ trong giai đoạn hậu sản.

6.1. Vệ sinh vùng kín đúng cách

• Dùng nước ấm hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, không chứa xà phòng
• Không thụt rửa sâu vào âm đạo
• Lau khô nhẹ nhàng, tránh để ẩm ướt
• Thay băng vệ sinh thường xuyên trong thời kỳ sản dịch

Vệ sinh vùng kín đúng cách giúp giảm viêm, ngứa.

6.2. Sử dụng nguyên liệu tự nhiên

Một số nguyên liệu thiên nhiên giúp làm dịu cơn ngứa vùng kín sau sinh:

• Lá trầu không: đun sôi, để ấm rồi rửa vùng kín giúp kháng khuẩn, giảm ngứa
• Muối loãng: có tính sát trùng, kháng viêm nhẹ
• Nước chè xanh: chống oxy hóa, làm dịu da

Lưu ý: không ngâm rửa quá lâu và không dùng khi vùng kín có vết thương hở.

6.3. Thăm khám bác sĩ khi cần

Mặc dù ngứa vùng kín sau sinh có thể là một phần bình thường của quá trình hồi phục, nhưng bạn nên đi khám bác sĩ sản phụ khoa ngay nếu ngứa kèm theo bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

• Ngứa dữ dội, không thuyên giảm sau vài ngày hoặc trở nên tồi tệ hơn.
• Xuất hiện dịch tiết âm đạo có màu lạ (vàng, xanh, xám), có mùi hôi tanh khó chịu, đặc quánh như bã đậu, hoặc sủi bọt.
• Sưng, đỏ, nóng rát, đau ở vùng kín hoặc vết khâu.
• Có các vết loét, mụn nước, mụn mủ hoặc mẩn đỏ bất thường.
• Đau khi đi tiểu hoặc tiểu buốt.
• Sốt.
• Ngứa ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày.

7. Cách phòng ngừa ngứa vùng kín sau sinh tái phát

• Vệ sinh sạch sẽ hàng ngày, đặc biệt sau khi đi tiểu hoặc đại tiện
• Mặc đồ lót cotton thoáng mát, tránh mặc ẩm hoặc quá chật
• Không tự ý dùng thuốc bôi, thuốc đặt nếu chưa có chỉ định
• Hạn chế căng thẳng, ăn uống đầy đủ để phục hồi sức đề kháng
• Khám phụ khoa định kỳ 3–6 tháng/lần

Tình trạng ngứa vùng kín sau sinh không hiếm gặp và phần lớn có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm, chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, không nên chủ quan, đặc biệt khi có dấu hiệu viêm nhiễm nặng. Mẹ sau sinh cần chú trọng việc vệ sinh vùng kín, ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý để cơ thể phục hồi nhanh và tránh tái phát.