Làm cách nào để hết nghẹt mũi? 8 phương pháp hiệu quả tại nhà theo dân gian và hiện đại

Nghẹt mũi là triệu chứng phổ biến gây khó chịu, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hàng ngày. Vậy, làm cách nào để hết nghẹt mũi nhanh chóng và hiệu quả? Bài viết này sẽ đi sâu vào nguyên nhân gây nghẹt mũi và giới thiệu 8 phương pháp, từ các biện pháp tự nhiên tại nhà đến các giải pháp y khoa, giúp bạn tìm được cách xử lý phù hợp nhất cho tình trạng của mình..

1. Nghẹt mũi là gì? Vì sao bạn thường xuyên bị nghẹt mũi?

Nghẹt mũi xảy ra khi niêm mạc mũi bị sưng nề hoặc có quá nhiều dịch nhầy, làm hẹp đường dẫn khí trong khoang mũi. Đây là cơ chế bảo vệ của cơ thể khi bị viêm nhiễm, dị ứng hoặc kích thích bởi môi trường.

Các nguyên nhân phổ biến gây nghẹt mũi:

• Cảm lạnh, cảm cúm
• Viêm mũi dị ứng (do phấn hoa, bụi mịn, thời tiết)
• Viêm xoang cấp hoặc mạn tính
• Polyp mũi, lệch vách ngăn mũi
• Thay đổi nội tiết (phụ nữ mang thai)
• Tác dụng phụ của thuốc co mạch nếu lạm dụng

Vậy làm cách nào để hết nghẹt mũi, đặc biệt là khi nguyên nhân không rõ ràng? Câu trả lời nằm ở các phương pháp kết hợp điều trị triệu chứng và loại bỏ nguyên nhân.

Nghẹt mũi thường xảy ra khi sung huyết hoặc có quá nhiều dịch nhầy ở mũi xoang

2. Làm cách nào để hết nghẹt mũi tại nhà? – 5 phương pháp đơn giản

2.1. Xông hơi bằng tinh dầu hoặc nước ấm

Xông hơi mũi là biện pháp giúp làm loãng dịch nhầy, giảm sưng nề niêm mạc và thông thoáng mũi tự nhiên.

Cách làm:

• Đun sôi nước, cho vào tô, nhỏ vài giọt tinh dầu (bạc hà, tràm, khuynh diệp…)
• Trùm khăn kín đầu, cúi mặt xông khoảng 10–15 phút
• Thực hiện 1–2 lần/ngày khi bị nghẹt mũi

Nếu không có tinh dầu, bạn vẫn có thể dùng nước nóng đơn thuần để giúp hô hấp dễ chịu hơn.

2.2. Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý

Rửa mũi là cách cực kỳ đơn giản nhưng hiệu quả. Nước muối sinh lý giúp làm sạch bụi bẩn, chất gây dị ứng và vi khuẩn trong mũi, từ đó làm giảm nghẹt.

Cách thực hiện:

• Dùng bình rửa chuyên dụng, bơm nhẹ nước muối sinh lý vào từng bên mũi
• Sau đó xì nhẹ để dịch thoát ra ngoài
• Thực hiện 2–3 lần/ngày

Rửa mũi nước muối giúp làm sạch xoang, cải thiện nghẹt mũi hiệu quả khi nhiều dịch nhầy

2.3. Dùng máy tạo độ ẩm hoặc máy xông mũi

Không khí khô là nguyên nhân khiến niêm mạc mũi bị kích thích và dễ nghẹt. Việc sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng hoặc máy xông mũi họng giúp duy trì độ ẩm đường thở, hỗ trợ điều trị nghẹt mũi hiệu quả.

Nên vệ sinh máy thường xuyên để tránh tích tụ vi khuẩn.

2.4. Uống đủ nước và ăn thức ăn ấm

Nước giúp loãng dịch nhầy, trong khi các món ăn nóng như cháo, súp gà, canh gừng có thể hỗ trợ làm ấm cơ thể và giảm nghẹt mũi.

Hãy tránh đồ uống lạnh, thực phẩm cay nồng hoặc nhiều dầu mỡ trong giai đoạn này.

2.5. Chườm ấm quanh vùng mũi

Dùng khăn ấm đặt lên sống mũi từ 5–10 phút có thể giúp giãn mạch máu vùng mũi, từ đó làm giảm áp lực và nghẹt mũi.

Thao tác này đơn giản, có thể thực hiện nhiều lần trong ngày khi cảm thấy khó chịu.

3. Làm cách nào để hết nghẹt mũi bằng thuốc?

Khi các phương pháp tự nhiên không đủ hiệu quả, bạn có thể cân nhắc sử dụng một số thuốc hỗ trợ – nhưng cần hiểu rõ cơ chế và dùng đúng cách.

3.1. Thuốc nhỏ mũi, xịt mũi co mạch

Đây là nhóm thuốc phổ biến và hiệu quả nhanh chóng trong việc giảm nghẹt mũi. Các sản phẩm này thường chứa hoạt chất như Xylometazoline hoặc Oxymetazoline. Cơ chế hoạt động của chúng là làm co các mạch máu nhỏ trong niêm mạc mũi, từ đó giảm tình trạng sưng tấy (sung huyết) và mở thông đường thở ngay lập tức.

Ưu điểm nổi bật:

• Tác dụng nhanh: Bạn sẽ cảm thấy mũi thông thoáng chỉ sau khoảng 5–10 phút sử dụng.
• Hiệu quả kéo dài: Tác dụng giảm nghẹt mũi có thể duy trì từ 6–12 giờ, giúp bạn dễ chịu trong thời gian dài.

Lưu ý:

• Không dùng quá 5–7 ngày liên tục
• Không dùng cho trẻ <2 tuổi (trừ loại dành riêng)
• Không lạm dụng, tránh gây “nghẹt mũi hồi ứng”

Sử dụng thuốc co mạch giảm nghẹt khi các biện pháp hỗ trợ không hiệu quả

3.2. Thuốc kháng histamin

Nếu tình trạng nghẹt mũi của bạn là do dị ứng (ví dụ: dị ứng thời tiết, dị ứng phấn hoa, bụi bẩn), thuốc kháng histamin là một lựa chọn hiệu quả. Các loại thuốc này hoạt động bằng cách ngăn chặn hoạt động của histamin – một chất hóa học mà cơ thể giải phóng khi tiếp xúc với dị nguyên, gây ra các triệu chứng dị ứng như sưng nề niêm mạc mũi, hắt hơi và chảy nước mũi.

Các thuốc kháng histamin phổ biến và thường được sử dụng bao gồm: Loratadine, Cetirizine, Fexofenadine, azelastin,…

Những thuốc này giúp giảm phản ứng dị ứng và từ đó giảm sưng nề mũi một cách đáng kể. Chúng có thể được sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp với các phương pháp khác để tăng cường hiệu quả. Cụ thể, bạn có thể dùng thuốc kháng histamin cùng với việc rửa mũi bằng nước muối sinh lý để làm sạch đường thở, và/hoặc kết hợp với xịt co mạch (như Jazxylo) trong thời gian ngắn để giảm nghẹt mũi nhanh chóng. 

3.3. Thuốc giảm viêm, kháng sinh (khi có nhiễm trùng)

Khi nghẹt mũi kèm sốt, đau đầu, chảy dịch mũi mủ… có thể là viêm xoang – cần dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ, bao gồm:

• Thuốc giảm đau hạ sốt (Paracetamol)
• Kháng sinh (Amoxicillin, Cefuroxim…) nếu có nhiễm khuẩn
• Corticoid xịt mũi (Fluticasone) nếu viêm mũi dị ứng nặng

Không tự ý dùng kháng sinh khi chưa được khám hoặc kê đơn

4. Làm cách nào để hết nghẹt mũi ở trẻ em?

Trẻ nhỏ có cấu trúc mũi hẹp, niêm mạc nhạy cảm nên dễ bị nghẹt hơn người lớn. Các biện pháp phù hợp cho trẻ:

• • Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý thường xuyên
  • Hút dịch mũi bằng dụng cụ chuyên dụng (đối với trẻ sơ sinh)
  • Giữ ấm cơ thể và cổ họng
  • Tắm nước ấm và xông phòng bằng tinh dầu dịu nhẹ (nếu bé trên 6 tháng)

• Sử dụng thuốc theo chỉ định, hướng dẫn của người có chuyên môn

Có thể sử dụng nước muối vệ sinh mũi giúp giảm nghẹt ở trẻ nhỏ

5. Làm cách nào để hết nghẹt mũi khi mang thai?

Phụ nữ mang thai có thể bị nghẹt mũi do thay đổi nội tiết tố làm phù nề niêm mạc mũi, nhất là ở tam cá nguyệt thứ hai và ba.

Biện pháp ưu tiên:

• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý
• Chườm ấm, xông hơi nhẹ bằng tinh dầu an toàn (oải hương, bạc hà nhẹ)
• Uống nhiều nước, kê cao gối khi ngủ

Hạn chế dùng thuốc nhỏ mũi có chứa co mạch (Xylometazoline) trừ khi được bác sĩ chỉ định.

6. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu:

• Nghẹt mũi kéo dài >10 ngày, không đáp ứng điều trị tại nhà
• Dịch mũi có màu vàng đậm, xanh, mùi hôi
• Đau đầu, đau xoang, sốt >38,5°C
• Trẻ nhỏ bị nghẹt mũi kèm bỏ bú, khó thở
• Có biểu hiện dị ứng toàn thân hoặc hen suyễn

Đây có thể là dấu hiệu của viêm xoang mạn, polyp mũi, viêm mũi dị ứng nặng hoặc nhiễm khuẩn hô hấp trên.

7. Phòng ngừa nghẹt mũi tái phát

Sau khi biết làm cách nào để hết nghẹt mũi, bạn cũng nên chú trọng phòng ngừa bằng cách:

• Vệ sinh mũi mỗi ngày bằng nước muối sinh lý
• Tránh tiếp xúc với bụi mịn, phấn hoa, khí lạnh
• Giữ ấm khi trời chuyển mùa
• Tăng cường đề kháng bằng chế độ ăn, vitamin C
• Duy trì độ ẩm trong nhà, tránh không khí khô

Nên chú ý vệ sinh mũi xoang phòng ngừa nghẹt mũi

Làm cách nào để hết nghẹt mũi? – Câu trả lời không chỉ nằm ở thuốc mà còn ở sự kết hợp giữa điều trị triệu chứng và chăm sóc đúng cách. Tùy theo nguyên nhân gây nghẹt mũi, bạn có thể áp dụng các phương pháp tự nhiên, sử dụng thuốc đúng liều hoặc đến cơ sở y tế khi cần thiết.

Việc hiểu rõ cơ thể và xử lý đúng cách sẽ giúp bạn thoát khỏi cảm giác nghẹt mũi khó chịu, phục hồi nhịp sống nhanh chóng và an toàn.