Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Đầy hơi chướng bụng là tình trạng rất thường gặp, gây cảm giác ậm ạch, nặng bụng, ăn uống kém ngon. Nguyên nhân có thể đến từ chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt hoặc bệnh lý tiêu hóa. Nếu nguyên nhân không nghiêm trọng, bạn hoàn toàn có thể áp dụng những cách trị đầy hơi chướng bụng đơn giản, an toàn và hiệu quả.
1. Biện pháp không dùng thuốc
Nhóm này phù hợp với trường hợp đầy hơi chướng bụng nhẹ, mới xuất hiện hoặc do nguyên nhân sinh lý, thói quen ăn uống. Có thể áp dụng hàng ngày để cải thiện và phòng ngừa tái phát.
1.1. Ăn chậm, nhai kỹ – nguyên tắc vàng giảm đầy hơi
Một trong những nguyên nhân phổ biến gây đầy hơi chướng bụng là nuốt quá nhiều không khí khi ăn. Khi ăn vội vàng, vừa ăn vừa nói chuyện hoặc nhai chưa kỹ, lượng không khí đi vào dạ dày tăng lên, dẫn đến tích tụ khí trong ruột.
Cách áp dụng:
- Dành 20–30 phút cho mỗi bữa ăn.
- Nhai kỹ để thức ăn được nghiền nhỏ, giúp dạ dày tiêu hóa dễ hơn.
- Hạn chế uống nước quá nhiều trong bữa ăn.
Việc ăn chậm, nhai kỹ không chỉ là cách trị đầy hơi chướng bụng đơn giản mà còn giúp bạn tận hưởng bữa ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Ăn chậm, nhai kỹ giúp tiêu hoá, hấp thu thức ăn dễ dàng hơn
1.2. Điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý
Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tình trạng đầy hơi. Một số thực phẩm có thể tăng sinh khí trong ruột, làm bạn khó chịu hơn.
Nên hạn chế:
- Nước ngọt có ga, bia rượu.
- Các loại đậu (đậu nành, đậu xanh, đậu đen…).
- Bắp cải, súp lơ, cải xoăn.
- Thức ăn nhiều dầu mỡ, chiên rán.
- Kẹo cao su, đồ ngọt nhân tạo.
Nên bổ sung:
- Rau xanh, trái cây giàu chất xơ hòa tan (chuối, táo, bơ).
- Thực phẩm chứa men vi sinh tự nhiên như sữa chua, kim chi, dưa cải muối.
- Uống đủ nước, ưu tiên nước ấm để hỗ trợ tiêu hóa.
Việc lựa chọn thực phẩm thông minh sẽ giúp giảm hẳn triệu chứng và ngăn ngừa tái phát.
1.3. Uống nước ấm pha gừng – giảm khí, ấm bụng
Gừng là vị thuốc dân gian quen thuộc, có tính ấm, giúp kích thích tiêu hóa, giảm co thắt ruột và đẩy khí thừa ra ngoài.
Cách thực hiện:
- Thái 3–4 lát gừng tươi.
- Hãm với 200ml nước sôi trong 5–7 phút.
- Uống khi còn ấm, sau bữa ăn 20–30 phút.
Ngoài ra, có thể thêm chút mật ong để dễ uống hơn. Đây là cách trị đầy hơi chướng bụng vừa đơn giản vừa dễ áp dụng tại nhà.
Uống trà gừng ấm có thể hỗ trợ tiêu hoá, cải thiện đầy hơi chướng bụng
1.4. Massage bụng theo chiều kim đồng hồ
Massage nhẹ nhàng giúp kích thích nhu động ruột, từ đó hỗ trợ khí di chuyển và thoát ra ngoài dễ dàng.
Cách làm:
- Nằm ngửa hoặc ngồi thư giãn.
- Đặt tay lên bụng, xoa theo vòng tròn chiều kim đồng hồ.
- Thực hiện 5–10 phút, 2–3 lần mỗi ngày.
Phương pháp này phù hợp với cả trẻ em và người lớn, đặc biệt hiệu quả khi bị đầy hơi chướng bụng do táo bón.
1.5. Vận động nhẹ sau bữa ăn
Nằm ngay sau khi ăn sẽ làm chậm quá trình tiêu hóa, dễ gây đầy hơi. Thay vào đó, hãy vận động nhẹ nhàng.
Gợi ý:
- Đi bộ chậm 10–15 phút.
- Tập các động tác yoga nhẹ (tư thế vặn mình, gập người).
- Tránh vận động mạnh ngay sau bữa ăn.
Vận động hợp lý vừa là cách trị đầy hơi chướng bụng vừa giúp kiểm soát cân nặng.
1.6. Uống trà thảo mộc hỗ trợ tiêu hóa
Một số loại trà có tác dụng làm dịu hệ tiêu hóa, giảm khí:
- Trà bạc hà: Thư giãn cơ trơn ruột, giảm co thắt.
- Trà thì là: Hỗ trợ tiêu hóa chất béo, giảm khí thừa.
- Trà hoa cúc: Giảm viêm, an thần, giúp tiêu hóa tốt hơn.
Nên uống sau bữa ăn khoảng 30 phút để đạt hiệu quả tối ưu.
1.7. Bổ sung men vi sinh
Men vi sinh chứa lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm sinh hơi.
Cách chọn:
- Ưu tiên loại chứa Bacillus clausii, Lactobacillus, Bifidobacterium.
- Dùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Có thể dùng thường xuyên nếu hay bị rối loạn tiêu hóa.
Bổ sung men vi sinh hỗ trợ cải thiện hệ vi sinh đường ruột
2. Biện pháp dùng thuốc
Nhóm này áp dụng khi các phương pháp không dùng thuốc không hiệu quả, hoặc triệu chứng đầy hơi chướng bụng kéo dài, gây nhiều khó chịu. Việc sử dụng thuốc nên có hướng dẫn từ bác sĩ/dược sĩ.
2.1. Thuốc chống đầy hơi (Simethicone)
Simethicone không được cơ thể hấp thụ mà hoạt động trực tiếp trong đường tiêu hóa. Cơ chế của nó là làm giảm sức căng bề mặt của các bọt khí, khiến chúng vỡ ra và kết hợp lại thành những bọt khí lớn hơn. Những bọt khí lớn này sẽ dễ dàng được tống ra ngoài qua đường ợ hơi hoặc trung tiện. Nhờ đó giảm cảm giác căng tức và khó chịu.
- Có thể dùng cho cả người lớn và trẻ em (theo liều khuyến cáo).
- Hiệu quả thường thấy sau 20–30 phút.
Khi nào nên dùng?
- Cảm giác chướng bụng, căng tức: Simethicone có tác dụng nhanh, giúp giảm cảm giác khó chịu này chỉ sau 20-30 phút.
- Đầy hơi sau khi ăn: Đặc biệt hiệu quả nếu bạn ăn các thực phẩm sinh hơi như đậu, bắp cải, nước ngọt có ga.
2.2. Men tiêu hóa
Men tiêu hóa, hay còn gọi là enzyme tiêu hóa, là những protein đặc biệt có vai trò vô cùng quan trọng trong việc phân giải thức ăn. Khi cơ thể sản xuất không đủ enzyme, thức ăn sẽ không được phân giải hoàn toàn, dẫn đến tình trạng đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu và kém hấp thụ dinh dưỡng. Men tiêu hóa hoạt động như những “chiếc kéo sinh học” cắt nhỏ các phân tử thức ăn phức tạp thành các đơn vị nhỏ hơn, dễ dàng được ruột hấp thụ vào máu, giảm tình trạng đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu,…
Khi nào nên dùng?
- Rối loạn tiêu hóa: Thường gặp ở người lớn tuổi hoặc những người có chức năng tiêu hóa suy giảm.
- Ăn quá no, thức ăn khó tiêu: Giúp hệ tiêu hóa “nhẹ gánh” hơn, giảm thiểu tình trạng đầy hơi sau bữa ăn.
- Tình trạng bệnh lý: Một số bệnh như viêm tụy mãn tính, xơ nang có thể khiến cơ thể không sản xuất đủ enzyme, cần bổ sung từ bên ngoài.
Lưu ý: Việc lạm dụng men tiêu hóa có thể khiến tuyến tụy lười sản xuất enzyme tự nhiên, vì vậy chỉ nên dùng theo chỉ định của bác sĩ trong thời gian ngắn.
Sử dụng men tiêu hoá giúp thúc đẩy quá trình tiêu hoá thức ăn, cải thiện chướng bụng
2.3. Thuốc điều hòa nhu động ruột
Nhóm thuốc này giúp điều chỉnh hoạt động co bóp của ruột. Trimebutine và Alverine citrate là các hoạt chất phổ biến. Chúng tác động lên cơ trơn của đường tiêu hóa, giúp giảm các cơn co thắt bất thường và tăng cường sự di chuyển nhịp nhàng của thức ăn và khí.
Khi nào nên dùng?
- Hội chứng ruột kích thích (IBS): Đây là một trong những chỉ định chính, khi đầy hơi chướng bụng kèm theo đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón.
- Cảm giác co thắt ruột: Giúp giảm các cơn đau do co thắt bất thường.
Lưu ý: Đây là thuốc kê đơn, cần được bác sĩ chẩn đoán và chỉ định đúng cách.
2.4. Thuốc điều trị nguyên nhân nền
Đây là cách trị đầy hơi chướng bụng triệt để nhất khi có bệnh lý tiềm ẩn.
- Viêm loét dạ dày – tá tràng: Sử dụng thuốc kháng acid, thuốc ức chế bơm proton (PPI) để giảm tiết acid và chữa lành vết loét.
- Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Dùng thuốc giảm acid, thuốc tạo màng ngăn để ngăn acid trào ngược lên thực quản.
- Nhiễm khuẩn HP (Helicobacter Pylori): Bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ kháng sinh đặc biệt để tiêu diệt vi khuẩn này.
- Không dung nạp thực phẩm: Nếu bạn bị đầy hơi do không dung nạp lactose, bạn sẽ cần giảm hoặc loại bỏ sữa và các chế phẩm từ sữa, hoặc dùng thêm enzyme lactase.
Để có phương pháp điều trị hiệu quả nhất, bạn nên đến gặp bác sĩ để xác định chính xác nguyên nhân gây ra tình trạng đầy hơi và nhận được lời khuyên phù hợp.
3. Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Dù đã áp dụng nhiều cách trị đầy hơi chướng bụng nhưng bạn vẫn nên đi khám nếu:
- Triệu chứng kéo dài trên 1 tuần không cải thiện.
- Kèm đau bụng dữ dội, tiêu chảy, nôn ói.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Có máu trong phân hoặc nôn ra máu.
Cách trị đầy hơi chướng bụng hiệu quả phụ thuộc vào việc xác định nguyên nhân và chọn biện pháp phù hợp. Với trường hợp nhẹ, các phương pháp không dùng thuốc như điều chỉnh chế độ ăn, uống nước gừng, massage bụng, bổ sung men vi sinh… thường đủ để cải thiện. Nếu triệu chứng nặng hoặc kéo dài, cần kết hợp dùng thuốc dưới sự tư vấn của bác sĩ.
