Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Nghẹt mũi là một trong những triệu chứng khó chịu và dai dẳng nhất khi bị cảm lạnh. Cảm giác khó thở, đau đầu, và mất ngủ do nghẹt mũi có thể làm giảm sút năng lượng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày của bạn. Mặc dù không thể chữa khỏi cảm lạnh ngay lập tức, nhưng có rất nhiều cách hết nghẹt mũi khi bị cảm hiệu quả, giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn và nhanh chóng vượt qua giai đoạn này.
1. Tại sao bạn lại bị nghẹt mũi khi bị cảm?
Nhiều người lầm tưởng rằng nghẹt mũi là do chất nhầy (mũi dãi) tích tụ quá nhiều làm tắc đường thở. Tuy nhiên, nguyên nhân chính không phải vậy. Khi bạn bị cảm lạnh, cơ thể sẽ phản ứng lại với virus bằng cách tăng cường lưu lượng máu đến vùng mũi và xoang. Điều này làm cho các mạch máu trong niêm mạc mũi sưng lên và viêm, dẫn đến đường thở bị thu hẹp. Chính tình trạng sưng viêm này mới là nguyên nhân chính gây ra cảm giác nghẹt, khó thở. Chất nhầy đặc lại chỉ là một phần của phản ứng miễn dịch, góp phần làm tăng thêm sự khó chịu.
Nghẹt mũi khi bị cảm rất phổ biến
- Các cách hết nghẹt mũi khi bị cảm hiệu quả tại nhà
Phần lớn các trường hợp nghẹt mũi do cảm lạnh có thể được cải thiện đáng kể bằng các phương pháp tự nhiên, an toàn tại nhà.
Nhóm 1: Tăng cường độ ẩm cho mũi
Sử dụng hơi ẩm là một trong những cách hết nghẹt mũi khi bị cảm đơn giản và hiệu quả nhất. Hơi nước ấm giúp làm loãng chất nhầy, giảm sưng và làm dịu niêm mạc mũi.
- Xông hơi nước nóng: Đây là phương pháp kinh điển và hiệu quả tức thì. Đun một nồi nước nóng, sau đó đổ ra một cái bát. Trùm một chiếc khăn qua đầu và cúi mặt xuống bát nước (giữ khoảng cách an toàn để tránh bị bỏng). Hít thở sâu bằng mũi trong khoảng 5-10 phút. Bạn có thể thêm vài giọt tinh dầu tràm, khuynh diệp hoặc bạc hà để tăng hiệu quả.
- Dùng máy tạo độ ẩm: Đặt một máy tạo độ ẩm trong phòng, đặc biệt là trong phòng ngủ vào ban đêm, sẽ giúp giữ không khí ẩm. Điều này giúp giảm khô mũi và làm loãng chất nhầy, giúp bạn ngủ ngon hơn.
- Tắm nước nóng: Một cách nhanh chóng và dễ dàng để hít hơi nước là tắm dưới vòi sen nước nóng. Hơi nước từ vòi sen sẽ giúp làm thông thoáng đường thở.
Nhóm 2: Cách hết nghẹt mũi khi bị cảm – Vệ sinh mũi đúng cách
Rửa mũi là một phương pháp y khoa được chứng minh giúp làm sạch và thông thoáng đường thở.
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý: Sử dụng bình rửa mũi (neti pot) hoặc bình xịt rửa mũi chuyên dụng với nước muối sinh lý là một cách hết nghẹt mũi khi bị cảm rất hiệu quả. Nước muối giúp làm sạch chất nhầy, bụi bẩn, và các tác nhân gây dị ứng, đồng thời làm giảm sưng niêm mạc mũi. Bạn có thể mua nước muối sinh lý pha sẵn hoặc tự pha theo tỷ lệ chuẩn để đảm bảo an toàn.
Rửa bằng nước muối sinh lý là cách hết nghẹt mũi khi bị cảm an toàn
Nhóm 3: Sử dụng các nguyên liệu tự nhiên
Một số loại thực phẩm và gia vị có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn tự nhiên, giúp giảm nghẹt mũi từ bên trong.
- Uống đủ nước: Uống nhiều nước ấm (nước lọc, trà thảo mộc, súp gà…) là một biện pháp đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng. Nước giúp làm loãng chất nhầy, giúp cơ thể dễ dàng đẩy chúng ra ngoài hơn.
- Trà gừng và mật ong: Gừng có đặc tính kháng viêm mạnh mẽ. Trà gừng ấm không chỉ làm dịu cổ họng mà còn giúp giảm sưng niêm mạc mũi. Kết hợp với mật ong sẽ giúp tăng hiệu quả kháng khuẩn và làm dịu cảm giác khó chịu.
- Ăn tỏi và hành: Các hợp chất lưu huỳnh trong tỏi và hành, đặc biệt là allicin, có khả năng kháng khuẩn và kháng viêm tự nhiên. Bổ sung tỏi vào bữa ăn hoặc ăn sống một tép tỏi nhỏ có thể giúp giảm nghẹt mũi.
- Sử dụng dầu gió hoặc tinh dầu: Thoa một chút dầu gió hoặc tinh dầu khuynh diệp, bạc hà lên ngực, cổ họng hoặc thái dương. Hít hơi từ các loại tinh dầu này cũng có thể giúp làm thông thoáng đường mũi.
Nhóm 4: Cách hết nghẹt mũi khi bị cảm – Thay đổi tư thế
Khi bị nghẹt mũi hoặc viêm xoang, tư thế ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm khó chịu và giúp bạn nghỉ ngơi tốt hơn. Một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả là kê cao gối khi ngủ. Cách này hiệu quả vì:
– Khi đầu và vai được nâng cao, chất nhầy trong mũi và xoang sẽ dễ dàng thoát ra ngoài nhờ tác dụng của trọng lực.
– Giảm ứ đọng dịch và áp lực lên xoang, từ đó hạn chế cảm giác đau hoặc nặng mặt.
– Giúp đường thở thông thoáng hơn, giảm tình trạng khó thở khi nằm.
– Ngăn dịch chảy ngược xuống họng (chảy mũi sau), hạn chế ho và viêm họng về đêm.
Thay đổi tư thế là cách hết nghẹt mũi khi bị cảm
Cách thực hiện:
– Dùng thêm 1–2 chiếc gối hoặc một gối hình nêm (wedge pillow) để nâng phần đầu và vai cao hơn bình thường khoảng 30–45 độ.
– Đảm bảo cổ và lưng vẫn được nâng đỡ thoải mái, tránh gối quá cao gây mỏi cổ.
Mẹo nhỏ:
– Nếu không quen dùng nhiều gối, bạn có thể kê cao toàn bộ phần đầu giường khoảng 10–15 cm bằng gạch hoặc khối gỗ.
– Kết hợp với giữ ấm cơ thể và phòng ngủ thông thoáng để giấc ngủ sâu hơn.
3. Các lưu ý và sai lầm cần tránh khi hết nghẹt mũi
Ngoài áp dụng các cách hết nghẹt mũi khi bị cảm kể trên, để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn cần lưu ý một số điều sau:
- Không lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch: Các loại thuốc xịt mũi có tác dụng làm co mạch máu, giảm sưng và hết nghẹt mũi ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu lạm dụng liên tục quá 3-5 ngày, bạn có thể bị “nghẹt mũi hồi ứng” (rebound congestion) khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn.
- Không hỉ mũi quá mạnh: Cố gắng hỉ mũi mạnh có thể đẩy chất nhầy vào các xoang, làm tăng nguy cơ viêm xoang và khiến cơn đau đầu trở nên nặng hơn. Hãy hỉ mũi nhẹ nhàng từng bên một.
- Tránh các chất kích thích: Khói thuốc lá, khói bụi, và các loại hóa chất có thể làm kích ứng niêm mạc mũi, khiến tình trạng nghẹt mũi trở nên tồi tệ hơn.
Thuốc lá có thể khiến tình trạng nghẹt mũi tồi tệ hơn
4. Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Hầu hết các trường hợp nghẹt mũi do cảm lạnh thường sẽ tự thuyên giảm trong vòng 7–10 ngày mà không cần điều trị đặc biệt. Tuy nhiên, nếu áp dụng các cách hết nghẹt mũi khi bị cảm trên không hiệu quả, kèm theo xuất hiện một trong các dấu hiệu dưới đây, bạn nên đi khám bác sĩ ngay để được chẩn đoán và xử trí kịp thời:
- Sốt kéo dài trên 3 ngày: Sốt cao hoặc sốt liên tục nhiều ngày có thể là dấu hiệu cơ thể đang chống lại một nhiễm trùng nghiêm trọng hơn, không chỉ là cảm lạnh thông thường.
- Đau nhức vùng mặt hoặc trán dữ dội, không thuyên giảm: Cảm giác đau sâu ở hốc mắt, gò má hoặc trán, đặc biệt khi cúi đầu, có thể gợi ý tình trạng viêm xoang.
- Dịch mũi màu xanh hoặc vàng, kéo dài hơn 10 ngày: Dịch mũi đổi màu và tồn tại lâu cho thấy khả năng cao là nhiễm trùng xoang do vi khuẩn, cần thuốc điều trị.
- Nghẹt mũi kèm triệu chứng nghiêm trọng khác: Ví dụ: khó thở, phát ban, buồn nôn, đau họng nặng, sưng quanh mắt hoặc má. Đây có thể là dấu hiệu bệnh toàn thân hoặc biến chứng nguy hiểm.
- Không cải thiện sau khi đã tự chăm sóc tại nhà: Bao gồm các biện pháp như xông hơi, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, uống đủ nước, nghỉ ngơi. Nếu sau vài ngày vẫn không đỡ, nên thăm khám để tìm nguyên nhân khác.
Kết luận
Nghẹt mũi là một triệu chứng phiền toái, nhưng hoàn toàn có thể được kiểm soát. Bằng cách áp dụng các cách hết nghẹt mũi khi bị cảm đơn giản như xông hơi, rửa mũi, uống đủ nước và thay đổi thói quen sinh hoạt, bạn có thể giảm bớt sự khó chịu và rút ngắn thời gian phục hồi. Hãy lắng nghe cơ thể mình và đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn của chuyên gia y tế khi cần thiết.
