Bị nghẹt mũi ban đêm có đáng lo không? Dấu hiệu cần đi khám sớm

Bị nghẹt mũi ban đêm là tình trạng khiến hàng triệu người mất ngủ, thở khó và mệt mỏi kéo dài. Dù không phải bệnh lý nghiêm trọng, nhưng nếu để lâu không xử lý đúng cách, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống, giấc ngủ và hệ miễn dịch. Vậy tại sao mũi lại thường bị nghẹt vào ban đêm? Có cách nào chữa nghẹt mũi khi ngủ mà không cần thuốc? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Nghẹt mũi ban đêm là gì? Có khác gì với nghẹt mũi ban ngày?

Nhiều người cảm thấy mũi hoàn toàn bình thường vào ban ngày, nhưng khi đêm đến, đặc biệt là lúc nằm xuống ngủ, mũi bắt đầu nghẹt, khó thở, thở bằng miệng, gây khô họng và mất ngủ.

Nghẹt mũi ban đêm là tình trạng tắc nghẽn mũi xảy ra chủ yếu trong thời gian ngủ, do thay đổi tư thế, nhiệt độ, độ ẩm hoặc phản ứng viêm niêm mạc mũi. Không giống như nghẹt mũi do cảm cúm thường kéo dài cả ngày, nghẹt mũi ban đêm có xu hướng tăng nặng khi nằm và thuyên giảm khi ngồi dậy.

Nghẹt mũi vào ban đêm khiến người bệnh ngủ không sâu, hay thức giấc.

2. Nguyên nhân gây nghẹt mũi ban đêm

Nghẹt mũi về đêm không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tình trạng này.

2.1. Tư thế nằm làm tăng sung huyết niêm mạc

Khi nằm xuống, máu dồn về vùng đầu và mặt, khiến niêm mạc mũi sưng lên, hẹp không gian hô hấp. Nếu bạn nằm nghiêng một bên, bên mũi đó sẽ càng dễ bị tắc hơn.

2.2. Không khí lạnh, khô

Vào ban đêm, nhiệt độ thường hạ thấp, đặc biệt khi dùng điều hòa hoặc quạt trực tiếp, không khí lạnh khô làm kích ứng mũi, gây phản ứng co mạch hoặc viêm niêm mạc mũi nhẹ.

2.3. Viêm mũi dị ứng

Tiếp xúc với các dị nguyên ban đêm như mạt bụi, lông thú cưng, gối bẩn có thể khiến người bị viêm mũi dị ứng nghẹt mũi dữ dội về đêm dù ban ngày hoàn toàn bình thường.

2.4. Viêm xoang hoặc polyp mũi

Những bệnh lý mạn tính như viêm xoang, polyp mũi, lệch vách ngăn thường khiến dịch tiết không dẫn lưu tốt, gây ứ đọng, tắc nghẽn – đặc biệt khi nằm ngủ.

Tư thế ngủ có thể gây nghẹt mũi ban đêm.

3. Biểu hiện khi bị nghẹt mũi vào ban đêm

Không chỉ là cảm giác khó thở, nghẹt mũi ban đêm còn có thể đi kèm nhiều biểu hiện ảnh hưởng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Khi bạn nằm xuống, các mạch máu trong mũi có xu hướng giãn nở khi nằm ngang, làm tăng lưu lượng máu đến vùng này và gây sưng niêm mạc, dẫn đến cảm giác nghẹt.

Dưới đây là những biểu hiện thường gặp khi bạn bị nghẹt mũi vào ban đêm:

• Khó thở bằng mũi: Đây là biểu hiện rõ ràng nhất. Bạn cảm thấy như đường thở bị tắc nghẽn, không thể hít thở đủ không khí qua mũi, buộc phải thở bằng miệng.
• Phải thở bằng miệng: Do mũi bị tắc, bạn sẽ tự động chuyển sang thở bằng miệng. Điều này có thể dẫn đến khô miệng, khô họng, khàn tiếng hoặc đau rát họng khi thức dậy vào buổi sáng.
• Ngáy to hoặc ngưng thở khi ngủ: Nghẹt mũi làm đường thở hẹp lại, gây ra tiếng ngáy. Trong một số trường hợp nặng, đặc biệt ở người có cấu trúc đường thở hẹp hoặc trẻ em, nghẹt mũi có thể dẫn đến các cơn ngưng thở ngắn, khiến bạn bị giật mình hoặc khó thở.
• Giấc ngủ bị gián đoạn, không sâu giấc: Bạn có thể thường xuyên thức giấc giữa đêm do khó thở, hoặc trằn trọc mãi không ngủ được. Điều này dẫn đến cảm giác mệt mỏi, uể oải, buồn ngủ vào ban ngày dù đã ngủ đủ thời gian.
• Đau đầu vào buổi sáng: Thiếu oxy trong khi ngủ do nghẹt mũi, hoặc sự tích tụ áp lực trong xoang (nếu nguyên nhân là viêm xoang), có thể gây ra những cơn đau đầu âm ỉ hoặc nặng hơn khi bạn thức dậy.
• Chảy dịch mũi xuống họng: Khi nằm, dịch nhầy có thể dễ dàng chảy ngược xuống phía sau cổ họng, gây ra cảm giác vướng víu, khó chịu, ho khan hoặc muốn khạc nhổ liên tục.
• Mệt mỏi, kém tập trung vào ban ngày: Do giấc ngủ không đảm bảo chất lượng, cơ thể không được nghỉ ngơi đầy đủ, dẫn đến giảm năng suất làm việc, học tập và khó tập trung.

Nghẹt mũi ban đêm khiến giấc ngủ bị gián đoạn, ảnh hưởng tinh thần.

4. Bị nghẹt mũi ban đêm nguy hiểm không?

Nhiều người chủ quan với tình trạng này, nhưng nếu kéo dài, nghẹt mũi về đêm có thể gây ra một loạt hệ lụy:

4.1. Rối loạn giấc ngủ mạn tính

Người bị nghẹt mũi ban đêm thường xuyên mất ngủ, ngủ không sâu, thậm chí mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, nhất là ở người cao tuổi hoặc thừa cân.

4.2. Giảm oxy lên não

Hít thở kém khiến lượng oxy lên não giảm, ảnh hưởng trí nhớ, khả năng tập trung và làm việc.

4.3. Dễ mắc viêm họng, viêm đường hô hấp

Thở bằng miệng khiến không khí không được lọc, làm ấm, dễ gây viêm họng, ho khan, hoặc viêm thanh quản.

5. Cách xử lý nghẹt mũi ban đêm tại nhà

Nghẹt mũi về đêm gây khó chịu và ảnh hưởng đến giấc ngủ. May mắn thay, bạn có thể áp dụng những biện pháp đơn giản và hiệu quả ngay tại nhà để cải thiện tình trạng này:

5.1. Kê cao gối khi ngủ

Kê cao gối giúp đầu và vai được nâng lên, ngăn chặn máu dồn về vùng mũi. Điều này làm giảm tình trạng sưng huyết ở niêm mạc mũi, giúp đường thở thông thoáng hơn. Bạn có thể sử dụng thêm gối ôm hoặc điều chỉnh tư thế ngủ để duy trì vị trí kê cao đầu một cách thoải mái nhất suốt đêm.

5.2. Xịt mũi nước muối sinh lý

Sử dụng nước muối sinh lý (Natri Clorid 0.9%) là phương pháp an toàn và hiệu quả để làm sạch mũi. Xịt mũi nhẹ nhàng trước khi đi ngủ giúp rửa trôi dịch nhầy dư thừa, bụi bẩn, và các tác nhân gây dị ứng, từ đó làm giảm sưng viêm niêm mạc và giúp mũi thông thoáng nhanh chóng.

5.3. Xông mũi bằng tinh dầu

Xông hơi là cách tuyệt vời để làm loãng đờm và giảm sưng tấy niêm mạc mũi. Bạn có thể thêm vài giọt tinh dầu bạc hà, khuynh diệp hoặc tràm vào nước nóng để xông. Hơi nước ấm cùng với tinh dầu sẽ giúp kháng khuẩn nhẹ, làm dịu đường hô hấp, giảm nghẹt mũi và mang lại cảm giác dễ chịu.

5.4. Giữ ẩm không khí

Không khí khô, đặc biệt khi sử dụng điều hòa hoặc vào mùa đông, có thể làm khô niêm mạc mũi và gây kích ứng, làm tình trạng nghẹt mũi tệ hơn. Sử dụng máy tạo ẩm trong phòng ngủ hoặc đơn giản hơn là đặt một chậu nước lớn trong phòng có thể giúp tăng độ ẩm không khí. Điều này giữ cho niêm mạc mũi được ẩm, giảm kích ứng và giúp bạn dễ thở hơn.

Xông tinh dầu giúp cải thiện nghẹt mũi khi ngủ nhanh chóng.

6. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Nếu bạn bị nghẹt mũi ban đêm kéo dài dù đã áp dụng mẹo tại nhà, rất có thể bạn đang mắc bệnh lý cần can thiệp y tế.

Nên đi khám khi:

• Nghẹt mũi > 10 ngày, không cải thiện
• Chảy mũi vàng, mũi có mùi hôi
• Mất khứu giác, sốt, đau mặt, đau đầu
• Ngủ ngáy to, nghi ngờ ngưng thở khi ngủ

Bác sĩ có thể chỉ định nội soi mũi, xét nghiệm dị ứng hoặc chụp CT xoang để tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Nội soi mũi xoang giúp xác định chính xác nguyên nhân gây nghẹt mũi 2 bên.

7. Phòng ngừa nghẹt mũi ban đêm hiệu quả

Để tránh tình trạng nghẹt mũi tái phát, bạn nên duy trì một số thói quen có lợi cho đường hô hấp:

• Vệ sinh mũi mỗi ngày bằng nước muối
• Giặt gối, chăn thường xuyên
• Tránh tiếp xúc khói thuốc, bụi, hóa chất
• Tập thể dục, uống đủ nước
• Tránh ngủ trong phòng quá lạnh

Bị nghẹt mũi ban đêm là tình trạng phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Nó có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau – từ sinh lý đơn giản đến bệnh lý mạn tính. Việc hiểu đúng nguyên nhân, áp dụng cách xử lý phù hợp và chủ động phòng ngừa sẽ giúp bạn có được giấc ngủ trọn vẹn và hơi thở thông suốt mỗi đêm.