Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Bệnh tiểu đường có chữa được không là câu hỏi lớn nhất của hơn 5 triệu người Việt Nam đang sống chung với căn bệnh này. Tiểu đường (đái tháo đường) từ lâu đã được coi là “kẻ giết người thầm lặng” bởi những biến chứng nguy hiểm lên tim, thận, mắt và hệ thần kinh. Việc nhận được chẩn đoán mắc bệnh thường đi kèm với nỗi lo sợ phải dùng thuốc suốt đời.
1. Hiểu đúng về bản chất của bệnh tiểu đường
Để trả lời cho câu hỏi bệnh tiểu đường có chữa được không, chúng ta cần hiểu rõ cơ chế gây bệnh của từng phân loại.
- Tiểu đường tuýp 1: Đây là bệnh tự miễn, nơi hệ miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào beta ở tuyến tụy, khiến cơ thể không thể sản xuất insulin.
- Tiểu đường tuýp 2: Chiếm khoảng 90-95% ca bệnh, đặc trưng bởi tình trạng kháng insulin hoặc cơ thể không sản xuất đủ insulin để duy trì mức đường huyết bình thường.
- Tiểu đường thai kỳ: Xảy ra trong quá trình mang thai do sự thay đổi nội tiết tố làm giảm hiệu quả của insulin.
Insulin là “chìa khóa” đưa glucose vào tế bào tạo năng lượng.
2. Giải đáp: Bệnh tiểu đường có chữa được không?
Câu trả lời chính xác nhất từ các chuyên gia nội tiết là: Hiện tại chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn (cure) tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2, nhưng có thể đạt được trạng thái “thuyên giảm bệnh” (Remission).
- Đối với tiểu đường tuýp 1
Do các tế bào sản xuất insulin đã bị phá hủy vĩnh viễn, người bệnh hiện vẫn phải bổ sung insulin ngoại sinh suốt đời. Tuy nhiên, các nghiên cứu về cấy ghép tế bào đảo tụy và tuyến tụy nhân tạo đang mở ra hy vọng về việc tự chủ insulin trong tương lai gần.
- Đối với tiểu đường tuýp 2
Đây là loại có cơ hội “đảo ngược” (reverse) cao nhất. Thuyên giảm tiểu đường tuýp 2 được định nghĩa là khi chỉ số HbA1c dưới 6.5% trong ít nhất 3 tháng mà không cần sử dụng bất kỳ loại thuốc hạ đường huyết nào.
- Đối với tiểu đường thai kỳ
Đa số các trường hợp sẽ tự hết sau khi sinh con. Tuy nhiên, phụ nữ từng mắc tiểu đường thai kỳ có nguy cơ cao chuyển thành tiểu đường tuýp 2 thực thụ trong vòng 5-10 năm sau đó.
3. Các yếu tố quyết định khả năng thuyên giảm bệnh
Không phải ai cũng có cơ hội đảo ngược bệnh như nhau. Khả năng bệnh tiểu đường có chữa được không phụ thuộc vào:
- Thời gian mắc bệnh: Những người mới chẩn đoán (dưới 5 năm) có khả năng thuyên giảm cao hơn do tuyến tụy chưa bị suy kiệt hoàn toàn.
- Mức độ thừa cân: Giảm cân là yếu tố then chốt nhất giúp giảm tình trạng kháng insulin.
- Chỉ số đường huyết ban đầu: Người có mức HbA1c không quá cao thường dễ đưa về mức bình thường hơn.
- Sự kỷ luật của người bệnh: Chế độ ăn và tập luyện quyết định 70% thành công.
Tuyến tụy có khả năng phục hồi nếu được can thiệp sớm.
4. Phác đồ 4 trụ cột để đảo ngược tiểu đường tuýp 2
Nếu bạn đang tìm kiếm câu trả lời thực tế cho việc bệnh tiểu đường có chữa được không, hãy tập trung vào lộ trình 4 bước sau:
4.1. Chế độ dinh dưỡng “vàng” cho người tiểu đường
- Cắt giảm tinh bột tinh chế: Thay thế gạo trắng, bánh mì trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt, gạo lứt, khoai lang để tránh đường huyết tăng đột ngột.
- Ưu tiên chất xơ: Chất xơ từ rau xanh giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu.
- Nguyên tắc “Đĩa thức ăn”: 1/2 đĩa là rau, 1/4 là đạm (thịt, cá), 1/4 là tinh bột.
- Tránh xa đường tự do: Tuyệt đối hạn chế nước ngọt, bánh kẹo và các loại trái cây quá ngọt như sầu riêng, mít.
4.2. Vận động để tiêu thụ glucose
- Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần với cường độ trung bình (đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội).
- Tập kháng lực (nâng tạ, squat) giúp tăng khối lượng cơ bắp, nơi tiêu thụ glucose lớn nhất của cơ thể.
4.3. Kiểm soát cân nặng triệt để
- Nghiên cứu DiRECT cho thấy, nếu người bệnh giảm được trên 15kg, có tới 86% trường hợp đạt được trạng thái thuyên giảm tiểu đường tuýp 2.
- Giảm mỡ nội tạng giúp “giải phóng” tuyến tụy và gan, giúp chúng hoạt động bình thường trở lại.
4.4. Quản lý căng thẳng và giấc ngủ
- Stress làm tăng hormone Cortisol, một loại hormone gây tăng đường huyết.
- Ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm giúp cơ thể cân bằng nội tiết tố và nhạy cảm hơn với insulin.
Chế độ ăn chiếm 70% thành công trong việc kiểm soát đường huyết.
5. Những hiểu lầm tai hại khi chữa tiểu đường
Nhiều người vì quá nôn nóng muốn biết bệnh tiểu đường có chữa được không đã tin vào những lời quảng cáo sai lệch, dẫn đến hậu quả khôn lường.
- Hiểu lầm 1: Thuốc Nam, thuốc Bắc chữa dứt điểm tiểu đường. Thực tế: Nhiều loại thuốc Đông y trôi nổi bị trộn hoạt chất cấm (Phenformin) gây suy thận, suy gan cấp tính.
- Hiểu lầm 2: Nhịn ăn hoàn toàn để hạ đường huyết. Thực tế: Điều này gây hạ đường huyết cấp tính, dẫn đến hôn mê và tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
- Hiểu lầm 3: Khi đường huyết về bình thường là đã khỏi bệnh. Thực tế: Tiểu đường chỉ đang ở trạng thái “ngủ yên”. Nếu bạn quay lại lối sống cũ, bệnh sẽ tái phát ngay lập tức.
6. Tại sao không được tự ý bỏ thuốc Tây?
Dù bạn đang áp dụng các biện pháp tự nhiên rất tốt, việc bỏ thuốc phải có lộ trình dưới sự giám sát của bác sĩ.
- Thuốc giúp bảo vệ các cơ quan đích (tim, thận) khỏi tổn thương do đường huyết cao trong giai đoạn đầu.
- Việc bỏ thuốc đột ngột có thể gây ra hiện tượng “đường huyết dội ngược”, dẫn đến biến chứng cấp tính.
- Bác sĩ sẽ dựa trên chỉ số HbA1c để giảm liều dần dần cho đến khi bạn thực sự đạt trạng thái thuyên giảm.
Kiểm soát đường huyết tốt giúp ngăn ngừa mù lòa và suy thận.
7. Những công nghệ mới trong điều trị tiểu đường hiện nay
Y học đang tiến rất gần đến mục tiêu chữa khỏi hoàn toàn bệnh tiểu đường thông qua các công nghệ đột phá:
- Tuyến tụy nhân tạo: Thiết bị tự động đo đường huyết và bơm insulin chính xác theo nhu cầu cơ thể.
- Liệu pháp tế bào gốc: Nuôi cấy tế bào beta mới để thay thế các tế bào đã hỏng ở người tiểu đường tuýp 1.
- Phẫu thuật chuyển mạch dạ dày: Giúp thay đổi nội tiết tố đường ruột và đảo ngược tiểu đường tuýp 2 ở người béo phì nặng.
8. Lời khuyên cho người mới chẩn đoán tiểu đường
Thay vì bi quan và đi tìm phương thuốc thần kỳ để chữa khỏi hoàn toàn, hãy thực hiện các bước sau:
- Chấp nhận bệnh với tinh thần lạc quan, coi tiểu đường là một “người bạn” nhắc nhở mình sống lành mạnh hơn.
- Mua máy đo đường huyết tại nhà để theo dõi sự biến động của đường huyết sau mỗi bữa ăn.
- Tầm soát biến chứng định kỳ 6 tháng/lần để bảo vệ mắt và thận.
- Tham gia các hội nhóm người bệnh để chia sẻ kinh nghiệm thực tế.
Tóm lại, câu trả lời cho việc bệnh tiểu đường có chữa được không là: Tuy chưa thể chữa khỏi 100% nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và đưa bệnh về trạng thái thuyên giảm không cần dùng thuốc. Chìa khóa nằm ở việc chẩn đoán sớm và sự quyết tâm thay đổi lối sống của chính người bệnh. Đừng để tiểu đường làm chủ cuộc sống của bạn, hãy làm chủ nó bằng tri thức và kỷ luật.
