Bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì để an toàn?

Bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì là câu hỏi khiến nhiều mẹ lo lắng, đặc biệt khi đi ngoài nhiều lần kèm buồn nôn, đau bụng hoặc mệt mỏi. Trong thai kỳ, tiêu chảy có thể liên quan đến thay đổi ăn uống, nhiễm trùng đường ruột, ngộ độc thực phẩm hoặc một vấn đề khác cần được đánh giá. Điều quan trọng trước mắt là bù đủ nước và chất điện giải, ăn nhẹ nếu có thể, giữ vệ sinh, theo dõi triệu chứng và không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy. Bài viết dưới đây tập trung vào cách chăm sóc ban đầu an toàn, dấu hiệu mất nước và thời điểm mẹ bầu nên liên hệ cơ sở y tế.

Bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì trước tiên?

Khi mới xuất hiện tiêu chảy, mẹ nên bình tĩnh ghi nhận số lần đi ngoài, thời điểm bắt đầu, tính chất phân và các triệu chứng đi kèm. Thông tin này hữu ích nếu cần gọi cho bác sĩ hoặc đi khám. Khi tìm hiểu bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì, người đọc nên ưu tiên thông tin phù hợp với tình trạng thực tế.

Ưu tiên hàng đầu là bù lại lượng nước đã mất. Có thể dùng nước lọc, nước canh hoặc dung dịch bù nước điện giải pha đúng hướng dẫn trên gói. Không nên tự pha đặc hơn hoặc loãng hơn vì nồng độ không phù hợp có thể làm việc bù nước kém hiệu quả. Nếu đang nôn, hãy thử uống một đến hai ngụm nhỏ mỗi vài phút thay vì uống một cốc lớn cùng lúc. Với bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì, việc theo dõi phản ứng và làm đúng hướng dẫn là điều quan trọng.

Mẹ không nên nhịn ăn hoàn toàn. Nếu ăn được, hãy chia thành nhiều bữa nhỏ với món mềm, ít dầu mỡ như cháo, cơm mềm, khoai tây hoặc bánh mì đơn giản. Tạm thời tránh món cay, nhiều chất béo, rượu bia, nước ngọt có ga và những thực phẩm khiến triệu chứng tăng lên. Người quan tâm đến bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì nên hỏi chuyên gia khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Nếu mẹ đang tìm hiểu rối loạn tiêu hóa nên làm gì, hãy nhớ rằng thai kỳ là nhóm cần thận trọng hơn khi tự điều trị. Tiêu chảy nhẹ có thể tự giới hạn, nhưng không nên chờ đợi nếu mẹ uống không giữ được nước, có sốt, đau bụng nhiều hoặc thấy thai máy thay đổi.

Vì sao bù nước và điện giải là ưu tiên?

Tiêu chảy làm cơ thể mất nước và một phần các chất điện giải. Mất nước có thể biểu hiện bằng khát, khô miệng, môi khô, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu, chóng mặt và mệt. Cách tiếp cận bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì có thể khác nhau tùy cơ địa và tình trạng của mỗi người.

Dung dịch bù nước đường uống có thể giúp bổ sung nước và điện giải khi dùng đúng cách. Mẹ nên kiểm tra hạn sử dụng, pha bằng đúng lượng nước được hướng dẫn và dùng trong thời gian bảo quản ghi trên sản phẩm. Không nên trộn thêm đường, muối, nước trái cây hoặc sữa vào dung dịch. Khi tìm hiểu bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì, người đọc nên ưu tiên thông tin phù hợp với tình trạng thực tế.

Uống từng ít một thường dễ chịu hơn uống nhanh. Mẹ có thể đặt cốc nước bên cạnh và nhấp đều trong ngày. Nếu đi ngoài sau mỗi lần uống, điều đó không có nghĩa là phải ngừng uống; hãy giảm lượng mỗi lần và tăng tần suất. Với bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì, việc theo dõi phản ứng và làm đúng hướng dẫn là điều quan trọng.

Không nên cố dùng nước ép quá ngọt, nước tăng lực hoặc nước ngọt để thay thế dung dịch điện giải. Lượng đường cao có thể làm một số trường hợp tiêu chảy khó chịu hơn. Người quan tâm đến bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì nên hỏi chuyên gia khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Ăn gì và tạm tránh gì khi đang tiêu chảy?

Chế độ ăn trong lúc này nên hướng đến mục tiêu cung cấp năng lượng vừa phải, dễ tiêu và không làm tăng kích thích đường ruột. Mẹ có thể chọn cháo thịt nạc, cơm mềm, súp đơn giản, khoai tây nấu chín, chuối chín hoặc bánh mì nếu những món này không làm triệu chứng nặng hơn. Ăn chậm, lượng nhỏ và quan sát phản ứng của cơ thể. Cách tiếp cận bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì có thể khác nhau tùy cơ địa và tình trạng của mỗi người.

Thực phẩm sống hoặc chưa chín kỹ, món để ở nhiệt độ phòng quá lâu, sữa chưa tiệt trùng và hải sản sống có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn thực phẩm. Mẹ nên tạm tránh các món này, đồng thời dùng thực phẩm được nấu chín, bảo quản đúng cách. Khi tìm hiểu bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì, người đọc nên ưu tiên thông tin phù hợp với tình trạng thực tế.

Không phải mẹ nào cũng cần loại bỏ sữa hoặc tất cả sản phẩm từ sữa. Tuy vậy, sau một đợt tiêu chảy, một số người có thể tạm thời khó dung nạp lactose và thấy chướng bụng hoặc đi ngoài tăng sau khi uống sữa. Nếu nhận thấy mối liên quan rõ, mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để vẫn bảo đảm canxi, đạm và năng lượng cho thai kỳ. Có thể tham khảo thêm bài bà bầu nên ăn gì để xây dựng lại khẩu phần sau khi ổn hơn.

Mẹ không nên tự nhịn ăn để “cho ruột nghỉ”, cũng không nên dùng các món truyền miệng chưa rõ an toàn trong thai kỳ. Mật ong, thảo dược, nước lá hoặc sản phẩm bổ sung không phải lúc nào cũng vô hại. Với bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì, việc theo dõi phản ứng và làm đúng hướng dẫn là điều quan trọng.

Có nên tự dùng thuốc cầm tiêu chảy khi mang thai?

Câu trả lời an toàn là không nên tự mua thuốc cầm tiêu chảy khi chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ biết rõ mẹ đang mang thai tư vấn. Một số thuốc có thể không phù hợp với từng giai đoạn thai kỳ, bệnh nền, nguyên nhân tiêu chảy hoặc các thuốc mẹ đang dùng. Thuốc làm giảm nhu động ruột cũng có thể che lấp diễn tiến của bệnh trong một số tình huống, nên việc dùng thuốc cần dựa trên đánh giá cụ thể.

Đặc biệt, mẹ không tự dùng kháng sinh, thuốc chống nôn, thuốc giảm đau phối hợp, thuốc chứa bismuth hoặc thuốc “đi ngoài” mua theo lời mách. Kháng sinh không điều trị được mọi nguyên nhân tiêu chảy và dùng không đúng có thể gây tác dụng không mong muốn. Ngay cả men vi sinh hay sản phẩm được quảng cáo là men tiêu chảy cũng không nên xem là giải pháp thay thế cho bù nước và tư vấn y tế.

Nếu mẹ muốn biết bị tiêu chảy nên uống thuốc gì, hãy chuẩn bị thông tin về tuổi thai, số lần đi ngoài, sốt, nôn, bệnh nền và những thuốc đang sử dụng để hỏi nhân viên y tế. Không dùng thuốc của người nhà, thuốc còn thừa từ lần bệnh trước hoặc sản phẩm không có nhãn rõ ràng.

Những dấu hiệu mất nước cần theo dõi

Mẹ nên tự kiểm tra tình trạng chung nhiều lần trong ngày. Khát nhiều, miệng khô, môi khô, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, đau đầu, chóng mặt, yếu hoặc tim đập nhanh có thể gợi ý cơ thể đang thiếu dịch. Nếu thấy mình đứng lên bị choáng, khó tập trung hoặc mệt tăng nhanh, hãy ngồi hoặc nằm ở nơi an toàn và nhờ người thân hỗ trợ liên hệ cơ sở y tế.

Khả năng uống cũng là một dấu hiệu thực tế. Nếu mẹ uống được từng ngụm, không nôn liên tục và vẫn đi tiểu, có thể tiếp tục bù dịch trong khi theo dõi. Ngược lại, nếu nôn nhiều, không giữ được nước, tiêu chảy dồn dập hoặc tiểu rất ít, nguy cơ mất nước cao hơn. Mẹ không nên chờ đến khi kiệt sức mới tìm trợ giúp.

Hãy ghi lại số lần đi ngoài, số lần nôn, lượng nước uống ước tính, lần tiểu gần nhất và nhiệt độ nếu có thể đo. Khi đi khám, những thông tin này giúp nhân viên y tế hình dung diễn tiến. Mẹ cũng nên lưu ý màu phân và có máu, nhầy bất thường hay không.

Khi nào bà bầu bị tiêu chảy cần đi khám?

Mẹ nên liên hệ bác sĩ hoặc cơ sở y tế sớm khi tiêu chảy không có xu hướng giảm, tái diễn nhiều lần, hoặc làm mẹ không thể duy trì uống và ăn. Cần đi khám ngay nếu có phân máu hoặc đen bất thường, sốt, đau bụng dữ dội, bụng co cứng, nôn liên tục, lơ mơ, khó thở, choáng hoặc dấu hiệu mất nước rõ. Đau đầu dữ dội, ngất, yếu nhiều hay tim đập bất thường cũng cần được đánh giá.

Trong thai kỳ, hãy chú ý thêm các dấu hiệu sản khoa: đau bụng từng cơn hoặc co thắt đều, ra máu âm đạo, rỉ nước âm đạo, đau vùng chậu, đau lưng bất thường hoặc thai máy giảm so với thường ngày sau khi mẹ đã đến giai đoạn cảm nhận thai máy. Những dấu hiệu này không nên được quy cho tiêu chảy mà bỏ qua. Nếu chưa chắc mức độ nghiêm trọng, mẹ có thể gọi nơi đang theo dõi thai để được hướng dẫn.

Trẻ sơ sinh và người lớn tuổi trong nhà có thể bị lây nếu nguyên nhân là nhiễm trùng đường ruột. Mẹ cần rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn và trước khi chuẩn bị thức ăn; làm sạch bề mặt bẩn; không dùng chung khăn, cốc hoặc dụng cụ ăn uống.

Trang NHS khuyến nghị người bị tiêu chảy cần chú ý bù dịch và tìm trợ giúp khi có dấu hiệu bệnh nặng hoặc mất nước; tuy nhiên, hướng dẫn cụ thể cho thai kỳ còn phụ thuộc tuổi thai và tình trạng từng người. Vì vậy, mẹ không nên dùng thông tin trên mạng để thay thế thăm khám khi có dấu hiệu cảnh báo.

Cách theo dõi triệu chứng tại nhà có hệ thống

Một bảng ghi đơn giản trên giấy hoặc điện thoại có thể giúp mẹ theo dõi mà không cần nhớ mọi thứ. Ghi thời điểm bắt đầu, số lần đi ngoài, lần nôn, nhiệt độ, lượng nước đã uống tương đối, số lần tiểu và các món ăn mới dùng trước đó. Nếu đã dùng bất kỳ thuốc hay sản phẩm bổ sung nào, ghi tên và thời điểm sử dụng. Đây là dữ liệu hỗ trợ trao đổi với bác sĩ, không phải công cụ tự chẩn đoán.

Mẹ nên quan sát xu hướng thay vì chỉ nhìn một lần đi ngoài. Số lần giảm dần, uống được tốt hơn, bớt đau bụng và tiểu bình thường là những dấu hiệu đáng ghi nhận. Ngược lại, triệu chứng tăng nhanh, xuất hiện sốt, máu trong phân, đau nhiều hoặc mệt lả cần chuyển sang đánh giá y tế.

Trong lúc nghỉ ngơi, hãy tránh lái xe nếu chóng mặt hoặc yếu. Nhờ người thân ở bên nếu mẹ đang nôn nhiều, có nguy cơ ngất hoặc ở một mình. Chuẩn bị sẵn thông tin tuổi thai, bệnh nền, dị ứng thuốc, thuốc đang dùng và số điện thoại cơ sở theo dõi thai để liên hệ nhanh khi cần.

Phòng tiêu chảy trong thai kỳ từ thói quen hằng ngày

Phòng ngừa bắt đầu từ an toàn thực phẩm: rửa tay, rửa nguyên liệu, tách thực phẩm sống và chín, nấu chín kỹ, bảo quản lạnh phù hợp và dùng thức ăn trong thời gian an toàn. Không ăn món có mùi vị bất thường hoặc thực phẩm không rõ nguồn gốc. Khi ăn ngoài, nên chọn nơi có điều kiện vệ sinh tốt, món được nấu nóng và tránh đá hoặc nước không bảo đảm chất lượng.

Mẹ cũng nên uống nước an toàn, vệ sinh tay sau khi dùng nhà vệ sinh và tránh dùng chung dụng cụ ăn uống với người đang tiêu chảy. Nếu có người trong nhà mắc bệnh đường ruột, làm sạch các bề mặt thường chạm và giặt khăn bẩn riêng khi có thể.

Không tự dùng thuốc phòng tiêu chảy, thuốc kháng sinh hoặc thực phẩm bổ sung để “tăng sức đề kháng”. Việc lựa chọn vitamin, khoáng chất và chế độ ăn nên phù hợp với kế hoạch chăm sóc thai kỳ. Nếu tiêu chảy lặp lại, liên quan rõ đến một thực phẩm, hoặc đi kèm sụt cân và đau bụng kéo dài, mẹ cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân.

Kết luận: bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì để an toàn?

Nguồn tham khảo: Diarrhoea and vomiting.

Bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì? Trước hết, mẹ nên ưu tiên bù nước bằng cách uống từng ngụm nhỏ, thường xuyên; nếu đi ngoài nhiều, có thể hỏi nhân viên y tế về dung dịch bù nước điện giải phù hợp. Tránh uống quá nhanh nếu đang buồn nôn và theo dõi các dấu hiệu mất nước như khát nhiều, khô miệng, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu. Khi ăn được, hãy chọn món mềm, dễ tiêu với lượng nhỏ; không cần cố ăn khi đang nôn, nhưng cũng không nên nhịn kéo dài. Mẹ có thể tham khảo thêm hướng dẫn bà bầu nên ăn gì để lựa chọn thực phẩm phù hợp hơn.

Khi tìm hiểu bà bầu bị tiêu chảy nên làm gì, người đọc nên cân nhắc tình trạng thực tế. Hãy nghỉ ngơi, rửa tay bằng xà phòng, dùng riêng khăn và dụng cụ ăn uống, đồng thời ghi lại số lần đi ngoài, tình trạng nôn, sốt và khả năng uống nước. Không tự dùng thuốc cầm tiêu chảy, kháng sinh, thuốc thảo dược hoặc sản phẩm truyền miệng khi chưa hỏi bác sĩ; mẹ có thể đọc thêm về bị tiêu chảy nên uống thuốc gì nhưng không tự áp dụng cho thai kỳ. Cần liên hệ cơ sở y tế sớm nếu tiêu chảy kéo dài, không giữ được nước, sốt, đau bụng nhiều, phân có máu hoặc nhầy, chóng mặt, lơ mơ, tiểu rất ít, hoặc có dấu hiệu sản khoa như đau bụng từng cơn, ra máu, rỉ ối hay thai máy giảm. Khi triệu chứng khiến mẹ lo lắng, gọi bác sĩ đang theo dõi thai luôn an toàn hơn tự đoán nguyên nhân hoặc chờ tình trạng nặng lên.