7 dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa cần nhận biết và điều trị sớm

Bệnh nấm phụ khoa không chỉ gây ra những cơn ngứa ngáy, bứt rứt khó chịu làm đảo lộn sinh hoạt hàng ngày, mà nếu kéo dài còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe sinh sản. Chính vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa dưới đây là chìa khóa vàng giúp chị em chủ động điều trị dứt điểm và phòng ngừa tái phát.

1. Bệnh nấm phụ khoa là gì và nguyên nhân do đâu?

Trước khi đi sâu vào tìm hiểu các dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa, chị em cần hiểu rõ bản chất của căn bệnh này cũng như lý do vì sao chúng lại dễ bùng phát đến vậy.

1.1. Bản chất của bệnh nấm phụ khoa

Nấm phụ khoa (chủ yếu là viêm âm đạo do nấm) là tình trạng vi nấm phát triển vượt ngưỡng kiểm soát tại vùng kín. Trong đó, có đến 80 – 90% các trường hợp bị tấn công bởi chủng nấm Candida albicans.

Bình thường, nấm Candida vẫn tồn tại ở một lượng rất nhỏ trong môi trường âm đạo mà không gây hại, nhờ sự cân bằng với các lợi khuẩn (đặc biệt là Lactobacillus). Tuy nhiên, khi hệ vi sinh bị phá vỡ hoặc môi trường âm đạo bị thay đổi, nấm sẽ sinh sôi nhanh chóng và gây ra hiện tượng viêm nhiễm.

1.2. Các yếu tố nguy cơ khiến nấm bùng phát

Sự bùng phát của vi nấm thường bắt nguồn từ những thói quen sinh hoạt và yếu tố sức khỏe sau:

• Sử dụng kháng sinh kéo dài: Kháng sinh diệt cả vi khuẩn có hại lẫn lợi khuẩn, tạo điều kiện cho nấm hoành hành.
• Thay đổi nội tiết tố: Phụ nữ mang thai, người dùng thuốc tránh thai hàng ngày hoặc đang trong giai đoạn tiền mãn kinh.
• Vệ sinh vùng kín sai cách: Thụt rửa sâu vào âm đạo, dùng dung dịch tẩy rửa có độ pH không phù hợp hoặc chứa hương liệu mạnh.
• Thói quen mặc đồ thụ động: Mặc quần lót quá chật, làm bằng chất liệu ni-lông bí bách, không thấm hút mồ hôi.
• Bệnh lý nền: Người mắc bệnh tiểu đường không kiểm soát tốt đường huyết hoặc người có hệ miễn dịch suy giảm.

Vi nấm Candida albicans là tác nhân chính gây ra các bệnh lý nấm phụ khoa.

2. Top 7 dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa điển hình nhất

Các dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa thường rất rõ ràng và dễ nhận biết nếu chị em chú ý quan sát những thay đổi nhỏ nhất của cơ thể.

2.1. Cơn ngứa ngáy âm hộ, âm đạo dữ dội

Ngứa vùng kín là triệu chứng xuất hiện sớm nhất và gây khó chịu nhất. Cơn ngứa thường có các đặc điểm:

• Ngứa râm ran hoặc dữ dội ở cả bên trong âm đạo lẫn vùng môi lớn, môi bé.
• Tình trạng ngứa gia tăng mạnh mẽ về đêm hoặc sau khi quan hệ tình dục.
• Càng gãi càng đau rát và có thể làm trầy xước, khiến vi khuẩn dễ dàng xâm nhập gây nhiễm trùng thứ phát.

2.2. Khí hư thay đổi bất thường về màu sắc và tính chất

Huyết trắng (khí hư) chính là “thước đo” phản ánh chính xác tình trạng sức khỏe vùng kín. Khi bị nhiễm nấm, chị em sẽ thấy khí hư có biểu hiện đặc trưng:

• Khí hư vón cục thành từng mảng màu trắng đục, giống như bã sữa chua hoặc đậu phụ.
• Phủ thành từng mảng bám chặt vào thành âm đạo.
• Khác với nhiễm khuẩn hay nhiễm trùng roi, khí hư do nấm thường không có mùi hôi hoặc chỉ có mùi chua nhẹ tự nhiên.

Khí hư vón cục màu trắng đục như bã sữa chua là dấu hiệu điển hình của nấm.

2.3. Vùng kín bị sưng tấy, đỏ rát

Sự phát triển của bào tử nấm gây ra phản ứng viêm tại chỗ. Khi quan sát hoặc sờ vào vùng kín, bạn có thể nhận thấy:

• Niêm mạc âm hộ bị phù nề, sưng tấy đỏ.
• Cảm giác nóng rát lan rộng ra cả vùng bẹn và đùi.
• Xuất hiện các vết nứt nhỏ hoặc vết tổn thương nông do gãi.

2.4. Đau rát và khó chịu khi đi tiểu

Nấm gây viêm nhiễm niêm mạc âm đạo – nơi nằm rất gần với niệu đạo. Do đó, khi nước tiểu chứa axit đi qua vùng niêm mạc đang bị tổn thương sẽ gây ra cảm giác:

• Đau rát buốt xót như bị bỏng lửa mỗi lần đi tiểu.
• Tiểu dắt, tiểu rắt, đi tiểu nhiều lần trong ngày nhưng lượng nước tiểu mỗi lần rất ít.

2.5. Đau rát nghiêm trọng trong và sau khi quan hệ

Khi bị nấm phụ khoa, ma sát trong quá trình quan hệ tình dục sẽ khiến niêm mạc âm đạo vốn đang sưng viêm trở nên tổn thương nghiêm trọng hơn:

• Chị em cảm thấy đau nhói, khô rát, mất đi cảm giác hưng phấn.
• Sau khi quan hệ, hiện tượng đau rát và ngứa ngáy thường tăng lên gấp nhiều lần.

2.6. Chảy máu âm đạo bất thường nhẹ

Trong những trường hợp nấm phụ khoa tiến triển nặng hoặc mãn tính, lớp niêm mạc âm đạo bị sung huyết và trợt nông rất dễ bị tổn thương. Điều này có thể dẫn đến tình trạng xuất huyết rỉ rả nhẹ, đặc biệt là sau khi chà xát hoặc sau khi quan hệ.

2.7. Niêm mạc âm đạo xuất hiện các mảng bám màu trắng

Khi bác sĩ chuyên khoa tiến hành khám phụ khoa bằng mỏ vịt, sẽ dễ dàng quan sát thấy thành âm đạo bị bao phủ bởi các mảng bám màu trắng đục. Khi gạt bỏ lớp mảng bám này ra, lớp niêm mạc bên dưới thường lộ rõ hiện tượng đỏ rực và có thể rỉ máu nhẹ.

Khám phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa.

3. Bệnh nấm phụ khoa có nguy hiểm không? Biến chứng cần lưu ý

Nhiều chị em khi thấy các dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa thường có tâm lý chủ quan, tự mua thuốc bôi hoặc đặt tại nhà mà không qua thăm khám. Việc điều trị sai cách hoặc chần chừ có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng:

3.1. Chuyển thành bệnh mãn tính, tái phát liên tục

Nếu không diệt tận gốc bào tử nấm, bệnh sẽ rất dễ tái phát (trên 4 lần/năm). Việc này không chỉ ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, chất lượng cuộc sống mà còn làm giảm chất lượng đời sống chăn gối vợ chồng.

3.2. Viêm nhiễm ngược dòng gây nguy hại sức khỏe sinh sản

Vi nấm từ âm đạo có thể di chuyển ngược dòng lên trên, gây ra các bệnh lý phụ khoa nguy hiểm như:

• Viêm cổ tử cung, viêm nội mạc tử cung.
• Viêm vòi trứng, tắc ống dẫn trứng: Yếu tố hàng đầu dẫn đến nguy cơ vô sinh – hiếm muộn hoặc thai ngoài tử cung.
• Viêm vùng chậu (PID): Gây ra những cơn đau bụng dưới dữ dội và mãn tính.

3.3. Ảnh hưởng nghiêm trọng tới thai nhi (Đối với phụ nữ mang thai)

Mẹ bầu bị nấm phụ khoa nếu không điều trị dứt điểm trước khi sinh có thể gây nguy hiểm cho em bé:

• Tăng nguy cơ sảy thai, dọa sinh non, ối vỡ sớm.
• Khi sinh thường, trẻ sơ sinh đi qua ống đẻ dễ dính nấm, dẫn đến nấm lưỡi (tưa lưỡi), nấm mắt hoặc các bệnh về đường hô hấp.

4. Các phương pháp điều trị nấm phụ khoa an toàn, chuẩn y khoa

Ngay khi phát hiện các dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa, chị em nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được soi tươi khí hư và kê đơn thuốc phù hợp.

4.1. Điều trị bằng thuốc Tây y (Phương pháp chính)

Tùy thuộc vào mức độ nhẹ hay nặng, bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc kháng nấm chuyên biệt:

• Thuốc đặt âm đạo: Dành cho các trường hợp viêm nhiễm tại chỗ (như Clotrimazole, Miconazole, Nystatin…). Thời gian đặt thường kéo dài từ 3 – 7 ngày.
• Thuốc uống kháng nấm toàn thân: Thường dùng Fluconazole hoặc Itraconazole cho các trường hợp bệnh nặng, nấm tái phát hoặc người chưa từng quan hệ tình dục.
• Thuốc bôi ngoài da: Dùng để giảm nhanh cảm giác ngứa rát bứt rứt vùng âm hộ bên ngoài.

LƯU Ý: Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm. Phải dùng đủ liều theo chỉ định của bác sĩ để tránh hiện tượng nấm kháng thuốc. Đồng thời, nên điều trị song song cho cả bạn đời/chồng để tránh lây nhiễm chéo.

4.2. Hỗ trợ điều trị bằng mẹo dân gian lành tính

Bên cạnh việc dùng thuốc, chị em có thể kết hợp các nguyên liệu tự nhiên để làm sạch nhẹ nhàng phía ngoài vùng kín:

• Nước lá trà xanh: Đun sôi lá trà xanh tươi với chút muối tinh để rửa ngoài vùng kín giúp sát khuẩn, se niêm mạc.
• Lá trầu không: Chứa nhiều tinh dầu kháng khuẩn, kháng nấm mạnh mẽ. Dùng nước lá trầu không xông rửa 2 – 3 lần/tuần.

Lưu ý: Các mẹo dân gian chỉ có tác dụng hỗ trợ ngứa ngoài da, hoàn toàn không thể thay thế thuốc chữa bệnh tận gốc bên trong âm đạo.

Vệ sinh vùng kín đúng cách là chìa khóa giúp phòng ngừa nấm phụ khoa hiệu quả.

5. Biện pháp phòng ngừa nấm phụ khoa tái phát hiệu quả

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh”, để các dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa không còn quay lại làm phiền, chị em hãy thiết lập ngay những thói quen tốt sau:

5.1. Chăm sóc và vệ sinh vùng kín đúng cách

• Rửa vùng kín 1 – 2 lần/ngày bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh có độ pH sinh lý phù hợp (từ 3.8 – 4.5).
• Rửa theo nguyên tắc từ trước ra sau (từ âm đạo về phía hậu môn) để tránh đưa vi khuẩn từ hậu môn ngược lên.
• Tuyệt đối không thụt rửa sâu vào bên trong âm đạo.
• Giữ vùng kín luôn khô ráo, lau khô nhẹ nhàng bằng khăn sạch sau khi đi vệ sinh hoặc tắm rửa.

5.2. Lựa chọn trang phục thoáng mát

• Ưu tiên sử dụng quần lót làm từ 100% chất liệu cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt.
• Thay quần lót hàng ngày, giặt sạch và phơi dưới ánh nắng mặt trời trực tiếp.
• Tránh mặc quần bó sát, quần jean quá chật trong thời gian dài.

5.3. Xây dựng chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học

• Cắt giảm lượng đường và đồ ngọt trong khẩu phần ăn (vì đường là “thức ăn” yêu thích của nấm Candida).
• Bổ sung thêm sữa chua chứa nhiều lợi khuẩn Probiotics vào thực đơn hàng ngày để cân bằng hệ vi sinh.
• Uống đủ từ 1.5 – 2 lít nước mỗi ngày.
• Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục để bảo vệ bản thân và đối phương.
• Đi khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần để tầm soát sớm các bất thường.

Các dấu hiệu của bệnh nấm phụ khoa như ngứa ngáy dữ dội, khí hư vón cục như bã sữa chua hay đau rát khi đi tiểu là lời cảnh báo rõ ràng từ cơ thể mà chị em không nên coi thường. Việc nhận biết sớm và chủ động thăm khám y khoa sẽ giúp bạn điều trị dứt điểm căn bệnh này một cách nhanh chóng, an toàn, tránh những biến chứng đáng tiếc đến sức khỏe sinh sản về sau.