7 mẹo chữa viêm mũi dị ứng giảm hắt hơi, nghẹt mũi, sổ mũi hiệu quả tại nhà

Viêm mũi dị ứng là tình trạng không nguy hiểm nhưng gây khó chịu kéo dài, khiến người bệnh nghẹt mũi, hắt hơi, chảy nước mũi liên tục và khó ngủ về đêm. Nếu chưa thể đến bác sĩ hoặc muốn giảm triệu chứng nhanh, bạn có thể áp dụng những mẹo chữa viêm mũi dị ứng ngay tại nhà — đơn giản, an toàn và đã được nhiều người áp dụng thành công.

1. Dấu hiệu nhận biết viêm mũi dị ứng

Trước khi tìm mẹo chữa viêm mũi dị ứng, bạn cần hiểu rõ bệnh này khác với cảm lạnh thông thường như thế nào.

Các dấu hiệu phổ biến bao gồm:

• Hắt hơi liên tục, nhất là buổi sáng sớm hoặc khi thay đổi thời tiết.
• Ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mũi trong.
• Nghẹt mũi một hoặc hai bên, khó thở bằng mũi.
• Giảm khứu giác, ngủ ngáy, đau đầu nhẹ.
• Mệt mỏi, khó tập trung, hay phải thở bằng miệng.

Khác với cảm cúm, viêm mũi dị ứng không kèm sốt, không đau họng, không ho có đờm, và thường tái phát theo mùa hoặc khi gặp tác nhân dị ứng.

Khi tiếp xúc với dị nguyên, niêm mạc mũi sưng nề và tiết dịch, gây nghẹt và hắt hơi liên tục.

2. Nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với các yếu tố vốn vô hại. Khi đó, cơ thể giải phóng histamin — chất gây sưng, ngứa, co mạch, dẫn đến các triệu chứng như hắt hơi, nghẹt mũi, chảy nước mũi.

Nguyên nhân thường gặp:

• Dị nguyên trong không khí: bụi nhà, phấn hoa, nấm mốc, lông chó mèo.
• Thời tiết thay đổi đột ngột: đặc biệt khi chuyển mùa, nhiệt độ và độ ẩm thay đổi nhanh.
• Hóa chất, mùi mạnh: nước hoa, khói thuốc, mùi sơn, nước tẩy rửa.
• Cơ địa dị ứng hoặc di truyền: nếu cha mẹ bị, con có nguy cơ cao.
• Sức đề kháng yếu, rối loạn nội tiết hoặc căng thẳng kéo dài.

3. Mẹo chữa viêm mũi dị ứng tại nhà hiệu quả, dễ thực hiện

Các mẹo chữa viêm mũi dị ứng giúp giảm nhanh triệu chứng mà không cần dùng thuốc, đồng thời hỗ trợ làm sạch mũi, thông đường thở và giảm kích ứng niêm mạc.

3.1. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý

Đây là mẹo chữa viêm mũi dị ứng phổ biến và hiệu quả nhất. Nước muối giúp làm sạch bụi, phấn hoa, dị nguyên và vi khuẩn tích tụ trong hốc mũi, đồng thời giảm sưng, khô rát niêm mạc.

Cách thực hiện:

• Dùng nước muối sinh lý 0,9% hoặc dung dịch nước biển sâu đẳng trương.
• Nghiêng đầu sang một bên, xịt hoặc rót nhẹ dung dịch vào một bên mũi, để nước chảy ra bên kia.
• Sau đó xì mũi nhẹ để loại bỏ dịch còn lại.
• Thực hiện 2–3 lần/ngày, đặc biệt sáng và tối.

Lưu ý: Không rửa mũi ngay sau khi ra ngoài gió lạnh hoặc khi đang viêm tai giữa.

Rửa mũi đúng cách giúp loại bỏ dị nguyên, giảm nghẹt mũi và làm sạch khoang mũi tự nhiên.

3.2. Xông hơi bằng tinh dầu gừng, sả hoặc bạc hà

Xông mũi là mẹo dân gian giảm nghẹt mũi nhanh và cải thiện thông khí hô hấp. Hơi nước ấm giúp giãn mạch máu niêm mạc, làm loãng dịch nhầy; tinh dầu có tác dụng kháng khuẩn và giảm viêm nhẹ.

Cách thực hiện:

• Chuẩn bị 1 nồi nước sôi 500ml, thêm vài lát gừng hoặc 3–5 giọt tinh dầu sả, bạc hà.
• Trùm khăn kín đầu, hít hơi nước bốc lên trong 5–10 phút.
• Lau mũi khô, tránh ra gió lạnh ngay sau khi xông.

Không áp dụng cho trẻ dưới 6 tuổi hoặc người bị viêm xoang mủ.

3.3. Mẹo chữa viêm mũi dị ứng với gừng và mật ong

Theo Đông y, gừng (sinh khương) có vị cay, tính ấm, tác dụng tán hàn, tiêu đờm, giải độc và làm ấm phế. Còn theo y học hiện đại, gừng chứa các hoạt chất như gingerol, shogaol và zingerone — những hợp chất chống viêm, chống oxy hóa và kháng khuẩn tự nhiên.

Mật ong là nguyên liệu tự nhiên giàu enzyme, vitamin (B, C), khoáng chất và chất chống oxy hóa.

Khi kết hợp với gừng, mật ong giúp:

• Giảm kích ứng họng, giảm ho và ngứa rát.
• Bảo vệ niêm mạc mũi họng khỏi viêm tái phát.
• Tăng cường miễn dịch toàn thân, giúp giảm mức độ phản ứng dị ứng.
• Làm dịu vị cay nóng của gừng, dễ uống hơn.

Cách làm:

• Thái vài lát gừng tươi, hãm với nước sôi 10 phút, thêm 1 thìa mật ong.
• Uống khi còn ấm, 2 lần/ngày. 

3.4. Dùng tỏi ngâm mật ong hoặc tỏi nướng

Tỏi là “kháng sinh tự nhiên” chứa allicin – hoạt chất giúp diệt khuẩn, kháng viêm và giảm sưng niêm mạc. Đây là mẹo chữa viêm mũi dị ứng tại nhà được dân gian tin dùng.

Cách thực hiện:

• Dập 2 tép tỏi, ngâm với 100ml mật ong trong 1 tuần.
• Mỗi ngày uống 1 thìa nhỏ, hoặc pha với nước ấm. 
• Hoặc nướng nhẹ tép tỏi, bóc vỏ, nghiền lấy nước nhỏ 1–2 giọt vào mũi (chỉ nên thực hiện 1 lần/ngày).

3.5. Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng mũi và cổ

Khi nhiệt độ thay đổi, cơ thể dễ phản ứng quá mức gây co mạch và nghẹt mũi.

Cách thực hiện:

• Đeo khẩu trang khi ra ngoài trời lạnh.
• Quàng khăn, giữ ấm vùng cổ, tránh tắm nước lạnh.
• Uống nước ấm thường xuyên để tránh khô niêm mạc mũi.

Giữ ấm cơ thể để hạn chế viêm mũi dị ứng.

3.6. Tăng sức đề kháng bằng chế độ ăn hợp lý

Một trong những mẹo chữa viêm mũi dị ứng bền vững nhất là tăng sức đề kháng tự nhiên của cơ thể thông qua chế độ ăn khoa học. Khi hệ miễn dịch khỏe, phản ứng dị ứng sẽ giảm cường độ, niêm mạc mũi phục hồi nhanh hơn và tần suất tái phát cũng ít đi rõ rệt.

Bạn nên bổ sung:

• Thực phẩm giàu vitamin C: cam, chanh, ổi, bưởi…
• Thực phẩm chứa omega-3: cá hồi, cá thu, cá trích, quả óc chó, hạt lanh, dầu oliu.
• Thực phẩm giàu kẽm và selen: trứng gà, hải sản nấu chín kỹ, hạt bí, hạt điều, ngũ cốc nguyên cám.
• Sữa chua không đường, kim chi, dưa cải, hoặc các sản phẩm cốm vi sinh chứa Bacillus clausii, S. boulardii.
• Uống đủ 1,5–2 lít nước/ngày.

Tránh ăn hải sản, đồ cay nóng, rượu bia – vì dễ kích ứng niêm mạc.

3.7. Giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ

• Hút bụi, giặt ga gối, rèm cửa 1–2 lần/tuần.
• Không nuôi thú cưng trong phòng ngủ.
• Sử dụng máy lọc không khí nếu sống ở khu vực nhiều khói bụi.
• Mở cửa sổ đón nắng 15 phút mỗi ngày để diệt nấm mốc.

Giữ môi trường sống sạch, thông thoáng là cách quan trọng để phòng viêm mũi dị ứng tái phát.

4. Khi nào cần đến bác sĩ?

Các mẹo chữa viêm mũi dị ứng tại nhà chỉ nên áp dụng khi triệu chứng nhẹ. Nếu bạn gặp các dấu hiệu sau, nên đến chuyên khoa tai mũi họng để được điều trị đúng:

• Nghẹt mũi kéo dài trên 2 tuần.
• Mũi có dịch đục, vàng hoặc kèm đau đầu.
• Mất ngủ, mệt mỏi, giảm khả năng ngửi.
• Trẻ nhỏ thở khò khè, ăn kém, ngủ ngáy nhiều.

Bác sĩ có thể chỉ định thuốc xịt mũi co mạch, thuốc kháng histamin hoặc xịt corticoid nhẹ trong thời gian ngắn để giảm sưng viêm.

5. Phòng ngừa viêm mũi dị ứng tái phát

Để tránh bệnh tái đi tái lại, hãy duy trì các thói quen sau:

• Tránh tiếp xúc với dị nguyên đã biết (bụi, phấn hoa, lông thú).
• Giữ nhà cửa sạch sẽ, tránh ẩm mốc.
• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý mỗi ngày.
• Tập thể dục, ăn uống lành mạnh để tăng sức đề kháng.
• Không tự ý dùng thuốc xịt mũi co mạch kéo dài – dễ gây phụ thuộc và teo niêm mạc.

Các mẹo chữa viêm mũi dị ứng tại nhà như rửa mũi bằng nước muối, xông hơi tinh dầu, uống trà gừng mật ong, hay giữ ấm cơ thể đều giúp giảm nhanh các triệu chứng khó chịu mà không cần dùng thuốc. Tuy nhiên, để điều trị dứt điểm, bạn cần loại bỏ nguyên nhân gây dị ứng, tăng sức đề kháng và chăm sóc mũi đúng cách mỗi ngày.