Nghẹt mũi 1 bên là tình trạng khó chịu thường gặp ở cả trẻ em và người lớn. Nó có thể do viêm mũi dị ứng, viêm xoang, lệch vách ngăn hoặc do thói quen sinh hoạt. Nếu không xử lý kịp thời, nghẹt mũi kéo dài sẽ gây khó thở, mất ngủ, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống. Vậy đâu là những cách chữa nghẹt mũi 1 bên an toàn và hiệu quả nhất? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm ra giải pháp phù hợp.
1. Nghẹt 1 bên mũi là bệnh gì?
Nghẹt 1 bên mũi là tình trạng luồng khí ở một bên mũi bị tắc nghẽn, khiến việc hít thở khó khăn và người bệnh thường phải thở bằng miệng. Đây có thể chỉ là triệu chứng thoáng qua do cảm lạnh, nhưng trong nhiều trường hợp, nó là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý đường hô hấp như viêm mũi, viêm xoang, hoặc bất thường cấu trúc mũi.

Ngoài việc tắc nghẹt ở một bên mũi, người bệnh có thể gặp thêm một số triệu chứng khác:
- Chảy dịch mũi: Dịch trong suốt (do dị ứng) hoặc vàng xanh (do nhiễm khuẩn).
- Đau, nặng vùng mặt: Đặc biệt là vùng trán, gò má, quanh hốc mắt.
- Giảm khứu giác: Khó ngửi mùi, mất vị giác khi ăn uống.
- Ngủ ngáy, khó ngủ: Do luồng khí không lưu thông đều, người bệnh phải thở bằng miệng.
- Ho, khàn giọng: Dịch nhầy chảy xuống họng gây kích ứng.
2. Nguyên nhân thường gặp gây nghẹt mũi 1 bên
Có nhiều yếu tố dẫn đến nghẹt mũi 1 bên. Việc xác định đúng nguyên nhân rất quan trọng để điều trị triệt để.
- Viêm mũi – viêm xoang: Niêm mạc mũi sưng nề, tiết dịch đặc, gây tắc một bên mũi.
- Dị ứng: Bụi, phấn hoa, lông thú khiến niêm mạc phù nề, dễ gây nghẹt mũi không đều.
- Polyp mũi: Các khối u lành tính trong hốc mũi có thể chặn dòng khí, gây nghẹt mũi kéo dài.
- Lệch vách ngăn mũi: Cấu trúc không cân đối làm một bên hẹp hơn, dễ nghẹt mũi hơn.
- Dị vật hoặc khối u: Thường gặp ở trẻ nhỏ hoặc người lớn có triệu chứng nghẹt mũi 1 bên mạn tính.

3. Cách chữa nghẹt mũi 1 bên tại nhà
Nghẹt mũi 1 bên mức độ nhẹ thường không cần đến thuốc ngay. Các biện pháp tự nhiên dưới đây giúp thông mũi, giảm sưng nề niêm mạc và hỗ trợ phục hồi chức năng hô hấp.
3.1. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý
Rửa mũi là phương pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để làm sạch khoang mũi. Nước muối 0,9% có tính sát khuẩn nhẹ, giúp loại bỏ bụi, dị nguyên và làm loãng dịch nhầy ứ đọng.
- Cách làm: Dùng bình rửa mũi hoặc chai xịt chuyên dụng, nghiêng đầu 45°, bơm dung dịch vào một bên mũi để chảy ra bên còn lại.
- Lợi ích: Giúp giảm nghẹt mũi 1 bên, duy trì độ ẩm niêm mạc và ngăn ngừa tái phát viêm xoang.
- Lưu ý: Chỉ nên rửa 1–2 lần/ngày, không nên lạm dụng để tránh khô mũi.
3.2. Xông hơi thảo dược
Xông hơi kết hợp hơi nóng và tinh dầu từ thảo mộc giúp đường thở thông thoáng hơn. Hơi nước nóng làm giãn mạch, loãng dịch nhầy; tinh dầu gừng, sả, bạc hà hoặc tràm trà có tính kháng viêm, kháng khuẩn tự nhiên.
- Cách làm: Đun nước sôi, cho thêm thảo dược, trùm khăn kín đầu và hít hơi 10–15 phút.
- Lợi ích: Giảm nghẹt mũi tức thì, thư giãn tinh thần, hỗ trợ giấc ngủ.
- Lưu ý: Tránh áp mặt quá gần nồi nước để không bị bỏng hơi.
3.3. Chườm ấm vùng mũi xoang
Chườm ấm giúp giảm áp lực và cải thiện lưu thông máu tại vùng xoang. Nhiệt ấm làm giãn mạch, tăng tuần hoàn tại chỗ, từ đó giảm sưng nề và giảm đau nhức.
- Cách làm: Dùng khăn sạch nhúng nước ấm (40–45°C), vắt khô, chườm lên sống mũi, trán và gò má 10–15 phút.
- Lợi ích: Giúp thông mũi 1 bên nhanh, giảm đau đầu do nghẹt kéo dài.
- Lưu ý: Không dùng nước quá nóng, đặc biệt với trẻ em hoặc da nhạy cảm.

3.4. Bấm huyệt thông mũi
Bấm huyệt là phương pháp Đông y giúp kích thích lưu thông khí huyết, giảm nghẹt mũi.
- Huyệt ấn đường: Giữa hai lông mày, bấm 1–2 phút giúp giảm đau đầu và nghẹt mũi.
- Huyệt nghinh hương: Ở rãnh mũi – má, day ấn để thông khí, giảm tắc nghẽn.
- Huyệt hợp cốc: Trên mu bàn tay, giữa ngón cái và trỏ, bấm để hỗ trợ giảm đau vùng mặt.
Lưu ý: Day ấn lực vừa đủ, không nên quá mạnh để tránh bầm tím.
3.5. Uống trà thảo mộc
Trà thảo mộc vừa dễ uống vừa hỗ trợ chống viêm, làm dịu niêm mạc.
- Trà gừng: Tính ấm, giúp làm loãng dịch nhầy và giảm nghẹt.
- Trà bạc hà: Menthol tạo cảm giác mát lạnh, giúp thông mũi và giảm ho.
- Trà hoa cúc: Giúp an thần, hỗ trợ ngủ ngon khi nghẹt mũi gây mất ngủ.
Cách dùng: Hãm với nước sôi 5–10 phút, uống khi còn ấm, thêm mật ong để tăng hiệu quả.
Lợi ích: Hỗ trợ làm dịu niêm mạc, giảm viêm xoang và nâng cao sức đề kháng.
3.6. Tập thở và yoga
Yoga kết hợp hít thở giúp cân bằng oxy và khai thông đường thở.
- Bài thở luân phiên (Nadi Shodhana): Bịt một bên mũi, hít sâu bằng bên kia rồi đổi bên, lặp lại 5–10 phút.
- Tư thế cúi gập người (Uttanasana): Giúp máu dồn về đầu, giảm áp lực xoang.
Lưu ý: Tập nơi thoáng khí, tránh bụi hoặc phấn hoa.

3.7. Sử dụng miếng dán mũi
Miếng dán mũi mở rộng khoang mũi, giúp dễ thở hơn. Dán ngoài cánh mũi, miếng dán kéo da nhẹ lên, tạo không gian để luồng khí lưu thông tốt hơn.
- Ưu điểm: Hiệu quả tức thì, đặc biệt vào ban đêm để tránh ngáy, ngủ ngon hơn.
- Nhược điểm: Chỉ hỗ trợ tạm thời, không điều trị nguyên nhân gây nghẹt.
Lưu ý: Thay miếng dán mỗi đêm, không tái sử dụng.
3.8. Tăng độ ẩm không khí
Duy trì độ ẩm phù hợp trong phòng giúp giảm khô mũi và nghẹt nặng. Độ ẩm từ 50–60% giúp niêm mạc mũi không bị khô, dịch nhầy loãng hơn, dễ thoát ra ngoài.
Cách làm: Dùng máy tạo ẩm, đặt chậu nước hoặc khăn ẩm trong phòng.
Lưu ý: Không để độ ẩm quá cao vì dễ tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.
4. Cách chữa nghẹt mũi 1 bên bằng thuốc
Nếu biện pháp tự nhiên không đủ, bác sĩ có thể chỉ định thuốc:
- Thuốc co mạch dạng xịt: Chứa hoạt chất như xylometazolin, oxymetazolin, giúp co mạch máu tại niêm mạc mũi, từ đó giảm sưng nề và thông thoáng đường thở gần như ngay lập tức. Không dùng quá 5–7 ngày liên tục vì dễ gây phụ thuộc thuốc (nghiện thuốc nhỏ mũi), làm tổn thương niêm mạc.
- Thuốc kháng histamin: Dùng cho nghẹt mũi 1 bên do dị ứng. Thuốc giúp ức chế histamin – chất trung gian gây phù nề niêm mạc, chảy dịch mũi và hắt hơi. Người làm việc cần tập trung (lái xe, vận hành máy móc) nên ưu tiên thuốc thế hệ mới (loratadin, fexofenadin).
- Thuốc corticoid xịt: Giúp giảm viêm mạnh tại niêm mạc mũi, hạn chế phù nề và tái phát. Thường dùng trong viêm mũi xoang mạn tính hoặc polyp mũi.
- Thuốc kháng sinh: Chỉ dùng khi nghẹt mũi 1 bên do nhiễm khuẩn, có dịch mủ màu vàng/ xanh đặc, kèm sốt cao.

5. Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Một số trường hợp nghẹt mũi 1 bên không thể tự chữa tại nhà, cần thăm khám ngay:
- Nghẹt kéo dài trên 10 ngày không cải thiện.
- Dịch mũi đặc, vàng hoặc xanh, có mùi hôi.
- Đau nhức dữ dội vùng mặt, sốt cao.
- Nghẹt mũi kèm giảm thị lực, ù tai, chảy máu mũi.
6. Phòng ngừa nghẹt mũi tái phát
Để hạn chế tái phát, bạn nên duy trì thói quen sống khoa học:
- Giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh.
- Vệ sinh mũi thường xuyên bằng nước muối sinh lý.
- Đeo khẩu trang khi ra ngoài để tránh bụi và phấn hoa.
- Hạn chế hút thuốc lá, tiếp xúc với hóa chất mạnh.
- Tập thể dục đều đặn để tăng sức đề kháng
Nghẹt mũi 1 bên gây nhiều khó chịu nhưng hoàn toàn có thể cải thiện bằng những phương pháp tại nhà như rửa mũi, xông hơi, chườm ấm, bấm huyệt, uống trà thảo mộc, dùng miếng dán mũi hoặc tăng độ ẩm không khí. Trong trường hợp nặng hơn, thuốc và can thiệp y khoa sẽ cần thiết.