Các mẹo chữa nghẹt mũi hiệu quả tại nhà, không cần dùng thuốc

Ngạt mũi không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ, hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống. Có nhiều cách giúp cải thiện tình trạng này mà không cần dùng thuốc ngay lập tức. Cùng tìm hiểu chi tiết các mẹo chữa nghẹt mũi đơn giản, an toàn và hiệu quả trong bài viết dưới đây.

1. Nguyên nhân thường gặp gây nghẹt mũi

Nghẹt mũi có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn áp dụng các mẹo chữa nghẹt mũi phù hợp hơn.

• Cảm lạnh hoặc cảm cúm: Virus gây viêm niêm mạc mũi, khiến đường thở tắc nghẽn.
• Dị ứng thời tiết, phấn hoa, bụi mịn: Kích thích niêm mạc sưng nề, tiết nhiều dịch nhầy.
• Viêm xoang: Niêm mạc xoang bị viêm, gây chảy dịch xuống mũi.
• Lệch vách ngăn: Ảnh hưởng đến luồng không khí đi qua mũi, gây nghẹt mạn tính.
• Polyp mũi hoặc khối u lành tính: Khiến đường thở bị cản trở.

Nghẹt mũi là tình trạng niêm mạc mũi sưng nề, tiết nhiều dịch nhầy.

2. Khi nào nên áp dụng các mẹo chữa nghẹt mũi?

Không phải lúc nào nghẹt mũi cũng cần dùng thuốc. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần áp dụng mẹo tại nhà là có thể cải thiện tình trạng.

• Nghẹt mũi do cảm lạnh nhẹ, không kèm sốt cao.
• Nghẹt mũi do thay đổi thời tiết hoặc môi trường.
• Nghẹt mũi kèm ít dịch trong, không có mủ vàng hoặc xanh đặc.
• Nghẹt mũi thoáng qua, chưa ảnh hưởng nặng đến giấc ngủ hay sinh hoạt.

Trong những tình huống này, các mẹo chữa nghẹt mũi tự nhiên sẽ giúp bạn dễ thở hơn và giảm khó chịu nhanh chóng.

3. Các mẹo chữa nghẹt mũi tại nhà đơn giản và hiệu quả

Có nhiều phương pháp từ dân gian đến khoa học hiện đại giúp cải thiện tình trạng ngạt mũi. Dưới đây là 10 mẹo chữa nghẹt mũi tại nhà được áp dụng phổ biến mang lại hiệu quả cao.

3.1. Xông hơi bằng nước nóng

Xông hơi giúp làm loãng dịch nhầy, thông thoáng đường thở. Bạn có thể đun nước sôi, thêm vài lát gừng, sả hoặc tinh dầu bạc hà, sau đó trùm khăn và hít hơi nóng. Chỉ cần thực hiện 10–15 phút, mũi sẽ thông thoáng rõ rệt. Đây là một trong những mẹo chữa nghẹt mũi hữu hiệu, an toàn và dễ thực hiện.

3.2. Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý

Nước muối sinh lý 0,9% giúp rửa sạch bụi bẩn, làm loãng dịch và giảm viêm nhẹ. Có thể dùng dạng nhỏ giọt hoặc bình xịt rửa mũi chuyên dụng. Đây là mẹo chữa nghẹt mũi an toàn, có thể áp dụng cho cả trẻ em và người lớn, đặc biệt khi nghẹt do dị ứng hoặc khô niêm mạc.

Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý là mẹo chữa nghẹt mũi an toàn.

3.3. Uống đủ nước và giữ ẩm không khí

Uống nhiều nước giúp dịch nhầy loãng hơn, dễ thoát ra ngoài. Bên cạnh đó, bạn có thể dùng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước trong phòng để giữ độ ẩm không khí, giảm khô rát và sưng nề niêm mạc. Đây là mẹo chữa nghẹt mũi đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lâu dài.

3.4. Massage và bấm huyệt quanh mũi

Xoa bóp nhẹ nhàng hai bên cánh mũi, ấn vào huyệt nghinh hương (hai rãnh mũi – má) giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm sung huyết niêm mạc. Phương pháp này không chỉ giúp thông mũi mà còn mang lại cảm giác thư giãn.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Dùng ngón tay trỏ và ngón giữa xoa nhẹ theo vòng tròn hai bên cánh mũi trong 1–2 phút để làm ấm vùng da.
• Bước 2: Ấn nhẹ vào huyệt nghinh hương (nằm ở rãnh giữa cánh mũi và má) trong khoảng 1 phút. Đây là vị trí huyệt đạo giúp giải tỏa tắc nghẽn và kích thích khí lưu thông.
• Bước 3: Di chuyển lên giữa hai chân mày (huyệt ấn đường), day nhẹ 30–60 giây để giảm căng tức vùng mũi và trán.
• Bước 4: Lặp lại quy trình trên 3–5 lần, kết hợp hít thở sâu để đạt hiệu quả tốt hơn.

Massage và bấm huyệt quanh mũi giúp giảm sung huyết niêm mạc.

3.5. Ngủ kê cao gối

Khi nằm thẳng, dịch nhầy dễ ứ đọng khiến nghẹt mũi nặng hơn. Kê gối cao 20–30 độ sẽ giúp dịch thoát ra dễ dàng, giảm tắc nghẽn đường thở. Đây là mẹo chữa nghẹt mũi đặc biệt hữu ích vào ban đêm, giúp bạn có giấc ngủ ngon hơn.

3.6. Tắm nước ấm

Hơi nước ấm bốc lên trong khi tắm sẽ làm giãn mạch, giảm phù nề và thông thoáng đường thở. Đồng thời, tắm nước ấm cũng giúp thư giãn cơ thể, tăng tuần hoàn máu, hỗ trợ hồi phục nhanh hơn khi bị cảm lạnh.

3.7. Sử dụng tinh dầu thiên nhiên

Tinh dầu bạc hà, khuynh diệp hoặc tràm trà có khả năng kháng khuẩn và làm thông mũi tự nhiên. Bạn có thể nhỏ vài giọt vào máy xông tinh dầu, hoặc pha với dầu nền để xoa lên vùng ngực, cổ và mũi. Đây là một trong các mẹo chữa nghẹt mũi được nhiều người ưa chuộng.

3.8. Ăn thực phẩm cay nóng vừa phải

Ớt, gừng, tỏi và mù tạt chứa hợp chất tự nhiên giúp kích thích lưu thông đường thở và làm loãng dịch nhầy. Tuy nhiên, nên sử dụng với lượng vừa phải, tránh gây kích ứng dạ dày. Đây là mẹo chữa nghẹt mũi được nhiều người áp dụng khi cảm lạnh.

3.9. Hạn chế tiếp xúc tác nhân gây dị ứng

Nếu nghẹt mũi do dị ứng, cần tránh xa phấn hoa, bụi mịn, lông thú hoặc nấm mốc. Vệ sinh nhà cửa thường xuyên, sử dụng máy lọc không khí và đeo khẩu trang khi ra ngoài cũng là những mẹo giúp giảm nghẹt mũi hiệu quả.

Tránh xác các tác nhân gây dị ứng giúp giảm nghẹt mũi do dị ứng.

3.10. Tập thở đúng cách

Kỹ thuật thở sâu và đều qua mũi, sau đó thở ra bằng miệng giúp tăng lượng oxy và cải thiện lưu thông khí. Một số bài tập yoga đơn giản như thở luân phiên từng bên mũi cũng có tác dụng hỗ trợ điều trị nghẹt mũi mạn tính.

Một số kỹ thuật thở giúp giảm nghẹt mũi:

• Thở sâu bằng mũi – thở ra bằng miệng: Ngồi thẳng lưng, đặt một tay lên bụng. Hít vào chậm rãi bằng mũi, để bụng phồng lên, giữ 2–3 giây rồi thở ra từ từ bằng miệng. Thực hiện 10–15 lần giúp khai thông đường thở và cung cấp oxy đầy đủ cho cơ thể.
• Thở luân phiên từng bên mũi (Nadi Shodhana): Dùng ngón tay cái bịt một bên mũi, hít sâu bằng mũi còn lại. Giữ 2–3 giây rồi thở ra bằng bên đối diện. Lặp lại từ 5–10 chu kỳ. Đây là bài tập phổ biến trong yoga, giúp cân bằng hô hấp và giảm nghẹt mũi mạn tính.
• Thở cơ hoành: Nằm ngửa hoặc ngồi thoải mái, tập trung hơi thở xuống bụng thay vì ngực. Kỹ thuật này giúp mở rộng dung tích phổi, giảm áp lực lên niêm mạc mũi và cải thiện cảm giác thông thoáng.

4. Khi nào cần dùng thuốc thay vì mẹo tự nhiên?

Dù các mẹo chữa nghẹt mũi thường an toàn, nhưng trong một số trường hợp, thuốc là cần thiết để kiểm soát tình trạng.

• Nghẹt mũi kéo dài trên 10 ngày không cải thiện.
• Dịch mũi vàng đặc, kèm sốt cao hoặc đau nhức xoang.
• Nghẹt mũi gây khó thở, mất ngủ nặng.
• Nghẹt do polyp mũi, lệch vách ngăn hoặc bệnh lý mạn tính.

Thuốc thông mũi, kháng histamin hoặc corticoid dạng xịt có thể được bác sĩ chỉ định trong những tình huống này.

Thuốc trị nghẹt mũi nên dùng theo chỉ định của bác sĩ.

5. Biện pháp phòng ngừa nghẹt mũi lâu dài

Ngoài việc áp dụng các mẹo chữa nghẹt mũi, bạn cũng nên hình thành thói quen tốt để hạn chế tái phát.

• Rửa tay thường xuyên để ngăn ngừa virus cảm cúm.
• Tập thể dục đều đặn giúp tăng cường hệ miễn dịch.
• Giữ ấm cơ thể vào mùa lạnh, đặc biệt là vùng cổ và mũi.
• Bổ sung vitamin C, kẽm và các khoáng chất tăng sức đề kháng.
• Hạn chế hút thuốc lá, rượu bia vì dễ gây kích ứng niêm mạc mũi.

Nghẹt mũi tuy không nguy hiểm nhưng lại gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Việc áp dụng đúng các mẹo chữa nghẹt mũi sẽ giúp bạn cải thiện tình trạng này một cách an toàn và tự nhiên. Tuy nhiên, nếu nghẹt kéo dài hoặc kèm triệu chứng bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng cách.