Bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ: Nguyên nhân, dấu hiệu và giải pháp hiệu quả

Bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và cách khắc phục sẽ giúp bạn cải thiện tình trạng này một cách bền vững.

1. Hiểu đúng về tình trạng bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ

Bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ là hiện tượng một bên đường thở ở mũi bị tắc nghẽn, khiến luồng không khí ra vào không đều. Điều này thường rõ rệt hơn vào ban đêm vì khi nằm, máu dồn xuống phần đầu nhiều hơn, làm mạch máu ở niêm mạc mũi giãn ra và dễ gây tắc nghẽn.

Tình trạng này có thể chỉ kéo dài vài giờ, nhưng cũng có khi xuất hiện thường xuyên mỗi đêm, làm người bệnh phải đổi tư thế ngủ liên tục hoặc thở bằng miệng. Về lâu dài, điều này gây ra nhiều vấn đề sức khỏe liên quan đến đường hô hấp, tim mạch và giấc ngủ.

Nghẹt mũi một bên khi ngủ gây khó chịu cho người bệnh

2. Nguyên nhân khiến bạn bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ

Để xử lý hiệu quả tình trạng bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ, điều đầu tiên cần làm là xác định đúng nguyên nhân gây ra hiện tượng này.

2.1. Viêm mũi dị ứng

Khi bạn tiếp xúc với các tác nhân như phấn hoa, bụi bẩn, lông thú hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ phản ứng quá mức. Điều này khiến niêm mạc mũi bị sưng, dẫn đến tình trạng tăng tiết dịch nhầy và gây ra nghẹt mũi. Nhiều người nhận thấy tình trạng nghẹt mũi trở nên tồi tệ hơn vào ban đêm do không khí lạnh kích thích.

2.2. Viêm xoang

Viêm xoang gây tích tụ dịch mủ trong các hốc xoang, tạo áp lực và làm tắc nghẽn đường thở. Người bệnh thường bị nghẹt một bên mũi, đi kèm với cảm giác đau nhức ở vùng trán hoặc má.

2.3. Vách ngăn mũi lệch

Vách ngăn mũi là một cấu trúc sụn chia đôi hai bên khoang mũi. Nếu vách ngăn bị lệch, một bên mũi sẽ hẹp hơn bình thường. Điều này khiến bên mũi đó dễ bị nghẹt, đặc biệt khi bạn nằm nghiêng. Đây là một nguyên nhân gây nghẹt mũi mạn tính và thường chỉ có thể được khắc phục bằng phẫu thuật.

2.4. Polyp mũi

– Là khối u lành tính hình thành do viêm mạn tính ở niêm mạc mũi.
– Nếu polyp nằm lệch một bên, tình trạng nghẹt mũi sẽ xảy ra thường xuyên về ban đêm.

2.5. Nhiễm trùng đường hô hấp

– Cảm cúm, viêm mũi do virus hoặc vi khuẩn làm niêm mạc sưng nề và tiết nhiều dịch.
– Tình trạng này có thể tự khỏi sau vài ngày nhưng cũng dễ tái phát.

2.6. Yếu tố khác

– Không khí khô trong phòng ngủ.
– Dị vật trong mũi (hay gặp ở trẻ em).
– Tác dụng phụ của thuốc xịt mũi khi lạm dụng quá mức.

Viêm xoang là nguyên nhân phổ biến gây bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ kéo dài.

3. Triệu chứng đi kèm khi bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra, tình trạng nghẹt một bên mũi khi ngủ có thể đi kèm với nhiều triệu chứng khác nhau. Việc nhận biết các dấu hiệu này sẽ giúp bạn xác định được vấn đề và tìm cách xử lý phù hợp.

• Chảy nước mũi: Bạn có thể bị chảy dịch mũi, dịch này có thể trong suốt (thường do dị ứng hoặc cảm lạnh) hoặc có màu vàng, xanh (thường liên quan đến nhiễm trùng xoang).
• Hắt hơi liên tục: Hắt hơi nhiều, đặc biệt là vào buổi sáng sớm khi mới thức dậy, là một triệu chứng phổ biến của viêm mũi dị ứng.
• Đau đầu và nặng mặt: Nếu nguyên nhân là viêm xoang, bạn có thể cảm thấy nặng ở vùng mặt, đặc biệt là quanh trán, má và mắt. Cảm giác này thường đi kèm với đau đầu âm ỉ.
• Giảm hoặc mất khả năng ngửi: Tình trạng nghẹt mũi kéo dài có thể làm giảm khứu giác của bạn. Khả năng ngửi kém đi sẽ ảnh hưởng đến việc thưởng thức mùi vị của thức ăn.
• Ho khan: Dịch nhầy từ mũi chảy xuống họng, đặc biệt là khi nằm ngủ, có thể gây kích thích cổ họng và dẫn đến ho khan kéo dài về đêm.
• Khô họng vào buổi sáng: Khi bị nghẹt mũi, bạn buộc phải thở bằng miệng trong lúc ngủ. Điều này làm khô cổ họng, khiến bạn cảm thấy khát và khó chịu khi thức dậy vào buổi sáng.

4. Cơ chế nghẹt mũi khi ngủ – Giải thích khoa học

Nghẹt mũi là kết quả của sự giãn nở các mạch máu trong niêm mạc và sự tăng tiết dịch nhầy. Khi ngủ, nhất là nằm nghiêng, trọng lực khiến máu dồn về bên mũi thấp hơn, làm mạch máu bên đó giãn nhiều hơn và gây nghẹt.

Ngoài ra, khi nằm, dịch nhầy cũng chảy xuống phía sau họng nhiều hơn, gây kích ứng và khiến cảm giác tắc nghẽn nặng hơn. Đây là lý do nhiều người đổi tư thế ngủ sẽ thấy nghẹt mũi đổi bên.

Hiểu rõ cơ chế nghẹt mũi giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

5. Tác hại của việc bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ kéo dài

5.1. Giảm chất lượng giấc ngủ

Người bệnh thường phải trở mình liên tục để đổi bên, dẫn đến ngủ chập chờn, mệt mỏi vào sáng hôm sau.

5.2. Nguy cơ viêm họng, viêm phế quản

Thở bằng miệng khi ngủ khiến không khí lạnh và khô đi thẳng vào đường hô hấp dưới, dễ gây viêm.

5.3. Thiếu oxy kéo dài

Nghẹt mũi làm lượng oxy đưa vào cơ thể giảm, gây áp lực lên tim và não.

5.4. Ảnh hưởng tâm lý

Ngủ kém lâu ngày gây cáu gắt, giảm khả năng tập trung và làm việc.

6. Cách khắc phục tình trạng bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ

Giải pháp cần dựa trên nguyên nhân và tình trạng cụ thể của từng người.

6.1. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý

– Giúp làm sạch bụi bẩn, chất nhầy, giảm viêm.
– Nên rửa vào buổi tối trước khi ngủ.

6.2. Dùng máy tạo ẩm

– Độ ẩm hợp lý (40–60%) giúp mũi không bị khô và giảm tắc nghẽn.

6.3. Điều chỉnh tư thế ngủ

– Nằm nghiêng về bên không bị nghẹt.
– Kê gối cao để giảm áp lực lên khoang mũi.

6.4. Tránh tác nhân gây dị ứng

– Giặt chăn, gối bằng nước nóng.
– Hạn chế nuôi thú trong phòng ngủ.

6.5. Thuốc điều trị

– Thuốc xịt co mạch (chỉ dùng tối đa 5–7 ngày).
– Thuốc kháng histamin nếu nguyên nhân do dị ứng.
– Kháng sinh nếu viêm do vi khuẩn.

6.6. Phẫu thuật

– Áp dụng cho trường hợp vách ngăn lệch nặng hoặc polyp mũi lớn.

Tư thế ngủ hợp lý giúp giảm nghẹt mũi một bên về đêm.

7. Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

– Nghẹt mũi kéo dài trên 2 tuần không thuyên giảm.
– Có kèm sốt cao, đau đầu dữ dội.
– Chảy máu cam thường xuyên.
– Khó thở ngay cả khi thức.

8. Cách phòng ngừa bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ

8.1. Giữ môi trường sống trong lành

– Sử dụng máy lọc không khí, dọn dẹp bụi thường xuyên.
– Tránh khói thuốc lá và hóa chất mạnh.

8.2. Nâng cao sức đề kháng

– Ăn uống cân đối, giàu vitamin C và kẽm.
– Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày.

8.3. Khám sức khỏe định kỳ

– Phát hiện sớm bệnh về mũi xoang để điều trị kịp thời.

Phòng ngủ sạch sẽ, thông thoáng giúp hạn chế nghẹt mũi khi ngủ.

9. Giải pháp hỗ trợ tại nhà cho người hay bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ

9.1. Xông hơi thảo dược

– Dùng lá bạc hà, sả, gừng hoặc tinh dầu để xông giúp thông mũi.

9.2. Massage mũi

– Xoa nhẹ hai bên sống mũi và vùng giữa trán để kích thích lưu thông máu.

9.3. Uống đủ nước

– Nước giúp làm loãng dịch nhầy, giảm tắc nghẽn.

9.4. Hít thở sâu

– Tập hít thở qua mũi vào buổi sáng để cải thiện dung tích phổi.

Bị nghẹt 1 bên mũi khi ngủ là vấn đề phổ biến nhưng không nên xem nhẹ, vì nó có thể liên quan đến các bệnh mũi xoang hoặc cấu trúc mũi bất thường. Hiểu nguyên nhân, áp dụng biện pháp phòng ngừa và điều trị đúng cách sẽ giúp bạn cải thiện giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

Việc kết hợp chăm sóc tại nhà, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và thăm khám y tế khi cần là chìa khóa để xử lý dứt điểm tình trạng này.