Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Nghẹt mũi là tình trạng khó chịu mà hầu như ai cũng từng trải qua. Nó không chỉ gây khó thở, ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn có thể khiến bạn mệt mỏi, uể oải. Đừng lo lắng! Có rất nhiều mẹo trị hết nghẹt mũi đơn giản, hiệu quả mà bạn có thể áp dụng ngay tại nhà. Hãy cùng khám phá 12 cách dưới đây để tạm biệt cảm giác khó chịu này nhé!
1. Nghẹt mũi là gì và do đâu mà có?
Nghẹt mũi là hiện tượng niêm mạc mũi bị viêm, phù nề hoặc tiết nhiều dịch, khiến luồng khí lưu thông qua mũi bị cản trở. Bạn sẽ cảm thấy khó thở bằng mũi, mệt mỏi, mất ngủ, giảm khả năng ngửi mùi và nói chuyện khó khăn.
Một số nguyên nhân thường gặp dẫn đến nghẹt mũi:
- Cảm lạnh, cảm cúm
- Viêm mũi dị ứng
- Viêm xoang cấp hoặc mạn
- Thay đổi thời tiết, khí hậu
- Tiếp xúc với chất gây kích ứng: bụi, khói, lông thú, phấn hoa
- Polyp mũi hoặc lệch vách ngăn
Có hai cơ chế chính dẫn đến nghẹt mũi:
- Nghẹt mũi do ứ đọng dịch nhầy: Khi bị cảm lạnh, viêm mũi hoặc dị ứng, tuyến niêm mạc mũi hoạt động quá mức, tiết nhiều chất nhầy. Dịch này tích tụ và làm bít tắc các lỗ thông xoang, gây ra cảm giác nghẹt, khó thở, đặc biệt là khi nằm ngủ.
- Nghẹt mũi do phù nề niêm mạc mũi: Trong các trường hợp viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang, niêm mạc mũi có thể bị sưng nề, khiến khoang mũi hẹp lại, gây cản trở lưu thông không khí. Lúc này dù không có nhiều dịch nhầy, bạn vẫn thấy khó thở.
Nghẹt mũi thường xảy ra khi bị viêm, phù nề niêm mạc
Tùy theo nguyên nhân, mức độ nghẹt mũi có thể nhẹ hoặc kéo dài. Trong nhiều trường hợp, việc áp dụng các mẹo trị hết nghẹt mũi tại nhà sẽ giúp cải thiện tình trạng rõ rệt mà không cần dùng đến thuốc.
2. Mẹo trị hết nghẹt mũi bằng nước muối
Rửa mũi bằng nước muối là mẹo trị hết nghẹt mũi cực kỳ đơn giản, an toàn và hiệu quả, đặc biệt phù hợp với mọi đối tượng từ trẻ nhỏ đến người lớn, phụ nữ mang thai. Việc chọn đúng loại dung dịch (sinh lý – ưu trương – tinh dầu) theo nguyên nhân nghẹt sẽ giúp bạn cải thiện nhanh triệu chứng mà không cần dùng thuốc.
2.1. Nghẹt do ứ dịch nhầy – Dùng nước muối sinh lý (NaCl 0,9%)
Khi mũi bị nghẹt do tích tụ dịch nhầy, bụi bẩn hoặc vi khuẩn, nước muối sinh lý (NaCl 0,9%) là lựa chọn lý tưởng. Đây là dung dịch đẳng trương, có áp suất thẩm thấu tương đương với dịch cơ thể, giúp nó tương thích tốt với niêm mạc mũi. Khi được bơm vào mũi, nước muối sẽ:
- Làm loãng dịch nhầy đặc, giúp chúng dễ dàng bị cuốn trôi.
- Rửa trôi bụi bẩn, vi khuẩn, virus và các chất gây dị ứng đang bám trên niêm mạc.
- Áp lực nước nhẹ nhàng còn giúp đẩy dịch nhầy ra khỏi khoang mũi, làm thông thoáng đường thở ngay lập tức.
Dịch nhầy nhiều gây bít tắc đường thở cần được loại bỏ giúp lưu thông mũi
Mẹo trị hết nghẹt mũi hiệu quả: Bạn nên rửa mũi bằng nước muối sinh lý 2–3 lần/ngày, đặc biệt là trước khi đi ngủ và sau khi ra ngoài trời hoặc tiếp xúc với môi trường ô nhiễm.
2.2. Nghẹt do phù nề – Dùng nước muối ưu trương (NaCl 1.8 – 3%)
Nếu tình trạng nghẹt mũi của bạn chủ yếu do niêm mạc bị sưng nề (phù nề), nước muối ưu trương (có nồng độ NaCl cao hơn, khoảng 1.8 – 3%) sẽ phát huy tác dụng đặc biệt. Với nồng độ muối cao hơn so với dịch cơ thể, nước muối ưu trương có khả năng:
- Hút nước thừa từ các tế bào niêm mạc đang bị sưng, làm giảm phù nề một cách tự nhiên nhờ cơ chế thẩm thấu.
- Nhờ đó, không gian trong khoang mũi được mở rộng đáng kể và cảm giác nghẹt mũi giảm rõ rệt chỉ sau vài lần rửa.
Với những người bị viêm xoang hoặc viêm mũi dị ứng mạn tính, việc duy trì rửa mũi bằng nước muối ưu trương thường xuyên là một trong những mẹo trị hết nghẹt mũi hiệu quả, giúp kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa tái phát.
2.3. Kết hợp kháng khuẩn và làm dịu – Dùng nước muối có tinh dầu thiên nhiên
Để tăng cường hiệu quả làm sạch và hỗ trợ giảm khó chịu, một số dung dịch nước muối hiện nay đã được bổ sung thêm các loại tinh dầu thiên nhiên có lợi:
- Các tinh dầu như tràm trà, bạc hà, khuynh diệp có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, giúp làm sạch sâu hơn và mang lại cảm giác the mát, dễ chịu cho niêm mạc.
- Chiết xuất từ gừng hoặc cỏ xạ hương có thể hỗ trợ giảm viêm và thông mũi, giúp đường thở được giải phóng.
Dạng nước muối này không chỉ giúp làm sạch hiệu quả mà còn đồng thời giảm kích ứng, tạo cảm giác mát dịu và dễ thở hơn sau khi rửa, đặc biệt hữu ích khi bạn cảm thấy niêm mạc bị rát hoặc khó chịu do viêm.
3. Mẹo xông hơi trị nghẹt mũi bằng thảo dược
Xông hơi bằng tinh dầu hoặc thảo mộc có tác dụng làm loãng dịch nhầy, thông thoáng khoang mũi và giảm phù nề niêm mạc.
Bạn có thể dùng các loại thảo dược như:
- Lá bạc hà
- Lá tía tô
- Lá khuynh diệp
- Tinh dầu tràm, tinh dầu sả
Cách làm:
- Đun sôi một nồi nước nhỏ, cho nguyên liệu vào
- Trùm khăn kín đầu, cúi mặt cách nồi khoảng 30–40cm để tránh bỏng
- Hít thở sâu 10–15 phút
- Lặp lại 1–2 lần/ngày
Đây là mẹo trị hết nghẹt mũi dân gian đã được nhiều người áp dụng từ lâu và vẫn rất hiệu quả.
Xông hơi nóng là một mẹo hỗ trợ giảm nghẹt mũi hiệu quả cho người lớn
4. Mẹo chườm ấm vùng mũi và xoang
Chườm ấm có tác dụng làm giãn mạch máu vùng mũi, giảm áp lực xoang và hỗ trợ dịch nhầy thoát ra dễ dàng hơn.
Cách làm rất đơn giản:
- Dùng khăn sạch thấm nước ấm, vắt khô
- Đặt lên vùng sống mũi hoặc hai bên má (vùng xoang hàm)
- Giữ khoảng 5–10 phút, lặp lại nhiều lần trong ngày
Mẹo trị hết nghẹt mũi này phù hợp với người bị nghẹt mũi do lạnh hoặc viêm xoang nhẹ.
5. Mẹo massage huyệt giúp thông mũi nhanh
Massage và bấm huyệt vùng mũi là cách kích thích lưu thông máu, giảm phù nề niêm mạc và làm thông mũi tự nhiên.
Huyệt thường dùng:
- Huyệt nghinh hương (2 bên cánh mũi)
- Huyệt ấn đường (giữa 2 lông mày)
Cách thực hiện:
- Dùng đầu ngón tay trỏ ấn nhẹ vào huyệt trong 1 phút
- Sau đó xoay tròn nhẹ nhàng trong 1–2 phút
- Có thể làm 3–4 lần/ngày
Đây là mẹo trị hết nghẹt mũi không dùng thuốc, thích hợp cho phụ nữ mang thai hoặc người lớn tuổi.
Massage giúp tăng cường lưu thông, giảm nghẹt mũi
6. Uống đủ nước – mẹo đơn giản nhưng rất hiệu quả
Cung cấp đủ nước giúp làm loãng dịch nhầy, giảm khô niêm mạc mũi và hỗ trợ thải độc, từ đó cải thiện tình trạng nghẹt mũi đáng kể.
- Uống ít nhất 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày
- Ưu tiên nước ấm, tránh nước lạnh
- Có thể uống thêm trà gừng, nước chanh mật ong ấm
Đừng đánh giá thấp mẹo trị hết nghẹt mũi này vì đôi khi chỉ cần uống đủ nước, tình trạng đã cải thiện nhanh chóng.
7. Dùng thực phẩm hỗ trợ làm thông mũi
Một số loại thực phẩm có tính kháng viêm, giảm sung huyết mũi và giúp thông mũi tự nhiên như:
- Gừng, tỏi, hành tây
- Mật ong
- Nghệ
- Ớt hoặc các gia vị cay nhẹ
Bạn có thể chế biến thành canh, cháo gừng, nước chanh mật ong, hoặc ăn kèm trong bữa cơm hằng ngày để hỗ trợ điều trị.
8. Mẹo trị nghẹt mũi khi ngủ
Nếu bạn thường bị nghẹt mũi vào ban đêm, hãy thử các mẹo sau:
- Kê cao gối khi ngủ để dịch mũi không ứ đọng
- Mở máy tạo độ ẩm trong phòng để giữ ẩm không khí
- Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý trước khi ngủ
- Dùng tinh dầu bạc hà xoa nhẹ hai bên cánh mũi
Các mẹo trị hết nghẹt mũi này tuy đơn giản nhưng lại cực kỳ hiệu quả giúp bạn ngủ ngon và dễ thở hơn.
9. Mẹo trị nghẹt mũi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Với trẻ nhỏ, việc trị nghẹt mũi cần cẩn trọng hơn:
- Nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý ấm (0,5 – 1ml mỗi bên)
- Dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng để lấy dịch ra
- Cho bé nằm đầu cao và mặc đủ ấm
- Không dùng thuốc nhỏ mũi có chứa hoạt chất co mạch nếu không có chỉ định
Đây là mẹo trị hết nghẹt mũi an toàn, được khuyến cáo bởi các chuyên gia nhi khoa.
Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nên lựa chọn vệ sinh mũi bằng nước muối giảm nghẹt
10. Dùng thuốc đúng cách nếu cần thiết
Trong trường hợp nghẹt mũi kéo dài, khó chịu nhiều, bạn có thể dùng thuốc hỗ trợ nhưng cần:
- Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ
- Dùng đúng độ tuổi và liều lượng
- Không lạm dụng thuốc co mạch quá 5–7 ngày liên tục
11. Khi nào mẹo trị hết nghẹt mũi không còn hiệu quả?
Nếu đã áp dụng nhiều mẹo trị hết nghẹt mũi tại nhà nhưng vẫn không cải thiện sau 5–7 ngày, bạn nên đi khám để kiểm tra các bệnh lý nghiêm trọng hơn như:
- Viêm xoang mạn tính
- Polyp mũi
- Lệch vách ngăn mũi
- Dị ứng nặng
Cần điều trị đúng nguyên nhân thì tình trạng nghẹt mũi mới dứt điểm.
12. Cách phòng tránh nghẹt mũi tái phát
Sau khi áp dụng thành công các mẹo trị hết nghẹt mũi, bạn nên duy trì các thói quen tốt để phòng bệnh:
- Rửa mũi thường xuyên bằng nước muối sinh lý
- Đeo khẩu trang khi ra ngoài
- Giữ ấm cơ thể khi trời lạnh
- Tránh tiếp xúc với khói bụi, phấn hoa
- Ăn uống đủ chất, ngủ đúng giờ và giữ vệ sinh môi trường sống
Có rất nhiều mẹo trị hết nghẹt mũi an toàn, hiệu quả mà bạn có thể thực hiện ngay tại nhà. Tùy theo nguyên nhân và tình trạng cụ thể, bạn có thể lựa chọn các phương pháp phù hợp – từ xông hơi, rửa mũi đến thay đổi chế độ sinh hoạt.
Tuy nhiên, nếu nghẹt mũi kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu nặng như đau đầu, sốt, chảy mủ… thì bạn nên đi khám để được điều trị kịp thời. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe và lắng nghe cơ thể sẽ giúp bạn sớm thoát khỏi sự khó chịu của triệu chứng này.
