9 cách điều trị viêm mũi không dị ứng tại nhà hiệu quả, dễ áp dụng

Viêm mũi không dị ứng là tình trạng viêm niêm mạc mũi kéo dài nhưng không do dị nguyên. Dù không nguy hiểm, nhưng bệnh ảnh hưởng lớn đến giấc ngủ, hơi thở và chất lượng cuộc sống. Nếu bạn đang tìm cách điều trị viêm mũi không dị ứng tại nhà hiệu quả, bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết những phương pháp khoa học, an toàn và được bác sĩ tai mũi họng khuyên dùng.

1. Tìm hiểu về bệnh viêm mũi không dị ứng

Viêm mũi không dị ứng (Non-Allergic Rhinitis – NAR) là bệnh viêm mạn tính của niêm mạc mũi không liên quan đến hệ miễn dịch hay dị nguyên. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thời tiết, môi trường, thuốc hoặc rối loạn thần kinh thực vật.

Triệu chứng phổ biến:

• Nghẹt mũi kéo dài, chảy nước mũi trong.
• Hắt hơi, ngạt 2 bên, giảm ngửi.
• Đau đầu, mệt mỏi, khô họng do thở bằng miệng.
• Tăng nặng khi thay đổi thời tiết hoặc môi trường.

Nguyên nhân thường gặp:

• Thay đổi nhiệt độ, độ ẩm đột ngột (đi từ lạnh ra nóng, hoặc ngược lại).
• Khói thuốc, mùi nước hoa, chất tẩy rửa.
• Căng thẳng, thiếu ngủ, rối loạn nội tiết.
• Sử dụng thuốc nhỏ mũi co mạch quá lâu.
• Môi trường ô nhiễm, không khí khô.

Viêm mũi không dị ứng là phản ứng quá mức của niêm mạc mũi với môi trường.

2. Cách điều trị viêm mũi không dị ứng tại nhà hiệu quả

Phần lớn trường hợp có thể tự kiểm soát và cải thiện tại nhà nếu biết cách chăm sóc và vệ sinh đúng. Dưới đây là tổng hợp những phương pháp giúp giảm nghẹt, giảm viêm và phục hồi niêm mạc mũi nhanh chóng, an toàn.

2.1. Rửa mũi bằng dung dịch muối sinh lý

Đây là cách điều trị viêm mũi không dị ứng tại nhà hiệu quả nhất, giúp làm sạch bụi bẩn, dịch nhầy, giảm viêm và cân bằng độ ẩm cho niêm mạc.

Cách thực hiện:

• Dùng dung dịch muối sinh lý 0,9% dạng xịt hoặc bình rửa mũi chuyên dụng.
• Nghiêng đầu 45 độ so với bồn rửa.
• Đưa đầu dụng cụ rửa mũi (bình rửa hoặc xi lanh) vào lỗ mũi phía trên (lỗ mũi gần trần nhà hơn).
• Từ từ đổ hoặc bóp nhẹ dung dịch muối vào lỗ mũi phía trên. Giữ miệng hơi hé hoặc thở bằng miệng.
• Sau khi hết dung dịch, nhẹ nhàng hỉ mũi để loại bỏ nước muối và dịch nhầy còn sót lại. Tuyệt đối không hỉ mũi quá mạnh để tránh đẩy chất lỏng vào tai giữa.
• Đổi bên, nghiêng đầu về phía ngược lại và lặp lại quá trình với lỗ mũi còn lại.

Lưu ý:

• Không dùng nước tự pha tại nhà vì dễ nhiễm khuẩn.
• Không rửa mũi ngay sau ăn hoặc khi đang sốt cao.

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp loại bỏ bụi, vi khuẩn và làm dịu niêm mạc.

2.2. Xông hơi mũi bằng tinh dầu hoặc gừng

Xông hơi giúp làm thông mũi, giảm sung huyết và tiêu viêm nhẹ, đặc biệt hiệu quả trong thời tiết lạnh hoặc khi mũi tắc kéo dài. Gừng chứa gingerol và các tinh dầu tự nhiên có tính ấm, kháng viêm mạnh mẽ. Hơi ấm của gừng giúp làm loãng dịch nhầy và giảm viêm.

Cách thực hiện:

• Đun sôi 1 nồi nước nhỏ, thêm vài giọt tinh dầu (bạc hà, sả, khuynh diệp) hoặc 5 lát gừng tươi.
• Trùm khăn kín đầu, hít hơi nước ấm 5–10 phút.
• Lau khô mũi sau khi xông, tránh gió lạnh.

Xông hơi giúp làm loãng dịch, thông mũi và làm dịu viêm nhẹ.

2.3. Chườm ấm vùng mũi và má

Chườm ấm là cách đơn giản nhưng rất hữu ích trong việc điều trị viêm mũi không dị ứng. Hơi ấm giúp làm loãng dịch nhầy bị đặc trong các xoang (xoang má, xoang trán), giúp chúng dễ dàng lưu thông và thoát ra ngoài hơn. Nó cũng kích thích tăng cường lưu thông máu cục bộ, giúp giảm sưng và viêm ở niêm mạc mũi, từ đó giảm cảm giác nghẹt mũi.

Cách làm:

• Dùng khăn ấm (40–45°C), chườm nhẹ lên sống mũi và hai bên má 10–15 phút.
• Lặp lại 2–3 lần/ngày để giảm sung huyết.

2.4. Massage vùng mũi và hít thở sâu

Massage nhẹ quanh mũi giúp kích thích lưu thông khí huyết, giảm nghẹt và thư giãn cơ mặt.

Cách thực hiện:

• Dùng hai ngón tay trỏ xoa nhẹ hai bên cánh mũi, hướng từ dưới lên trên 2 phút.
• Dùng ngón cái và trỏ bóp nhẹ sống mũi 10–15 lần.
• Hít sâu bằng mũi, thở ra chậm bằng miệng 10 lần.

Thực hiện mỗi sáng và tối giúp làm ấm xoang mũi, giảm sung huyết và phục hồi lưu thông khí.

Massage và hít thở sâu giúp giảm nghẹt, tăng lưu thông máu vùng mũi.

2.5. Giữ ẩm không khí trong nhà

Môi trường khô khiến niêm mạc mũi dễ tổn thương, khô rát và viêm nặng hơn. Duy trì độ ẩm 50–60% giúp giảm kích ứng và bảo vệ lớp nhầy mũi tự nhiên.

Cách làm:

• Dùng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước trong phòng.
• Trồng cây lọc không khí (lan ý, lưỡi hổ, trầu bà).
• Hạn chế bật điều hòa lạnh liên tục, đặc biệt khi ngủ.

2.6. Duy trì lối sống và chế độ dinh dưỡng hợp lý

Một cơ thể khỏe mạnh giúp mũi phục hồi nhanh hơn và giảm nguy cơ tái phát.

Nên thực hiện:

• Uống đủ nước (1,5–2 lít/ngày).
• Ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin C, E, kẽm.
• Ngủ đủ 7–8 giờ mỗi ngày, tránh stress kéo dài.
• Tập thể dục đều đặn: đi bộ, yoga, hít thở sâu.

2.7. Sử dụng thuốc xịt mũi hỗ trợ (theo hướng dẫn bác sĩ)

Trong một số trường hợp, người bệnh có thể kết hợp thêm thuốc xịt mũi để giảm nhanh triệu chứng, song cần dùng đúng cách, đúng thời gian.

• Thuốc xịt co mạch: Xylometazoline, Oxymetazoline…Giúp làm co mạch máu ở niêm mạc, giảm sung huyết và nghẹt mũi tạm thời. Hiệu quả nhanh, nhưng không dùng quá 5–7 ngày để tránh lệ thuộc thuốc.
• Thuốc xịt kháng viêm corticosteroid: Fluticasone, Mometasone, Budesonide.Là giải pháp an toàn và hiệu quả lâu dài, giúp giảm viêm, giảm tiết dịch, phục hồi niêm mạc.
• Thuốc xịt kháng cholinergic (Ipratropium bromide): Giúp giảm chảy nước mũi trong mà không ảnh hưởng đến khả năng thở. Phù hợp với bệnh nhân bị “sổ mũi” nhiều nhưng không nghẹt.

Thuốc xịt giúp giảm viêm và nghẹt mũi nhanh, nên dùng đúng hướng dẫn bác sĩ.

2.8. Xông mũi bằng thảo dược dân gian

Ngoài tinh dầu, có thể xông với các loại lá dân gian có tính kháng khuẩn và làm ấm như: lá trầu không, tía tô, kinh giới, ngải cứu.

Cách làm:

• Rửa sạch lá, đun sôi 10 phút.
• Hít hơi nước trong 5–7 phút.
• Duy trì 2–3 lần/tuần giúp giảm viêm, giảm sưng mũi.

2.9. Giữ vệ sinh và bảo vệ mũi hằng ngày

• Đeo khẩu trang khi ra đường, dọn dẹp nhà cửa.
• Tránh tiếp xúc khói thuốc, nước hoa, hóa chất.
• Không ngoáy mũi, không dùng chung khăn giấy hoặc bình rửa mũi.

3. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Nếu bạn đã áp dụng cách điều trị viêm mũi không dị ứng tại nhà hiệu quả trong 10–14 ngày mà tình trạng không cải thiện, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng.

Dấu hiệu cần thăm khám:

• Nghẹt mũi kéo dài, chảy dịch vàng hoặc có mùi.
• Đau vùng trán, gò má, kèm sốt hoặc mệt mỏi.
• Mất ngửi, ngáy to, hoặc nghi ngờ viêm xoang kèm theo.
• Đã dùng thuốc xịt nhưng không giảm, hoặc nghẹt nặng hơn sau ngưng thuốc.

Bác sĩ có thể nội soi mũi, chụp CT xoang hoặc kê đơn thuốc chuyên biệt (như kháng viêm, thuốc xịt y khoa dài hạn) để điều trị triệt để.

Thăm khám chuyên khoa giúp xác định nguyên nhân chính xác và ngăn bệnh tái phát.

4. Cách phòng ngừa viêm mũi không dị ứng tái phát

Phòng bệnh luôn dễ hơn chữa bệnh. Sau khi cải thiện, bạn nên duy trì những thói quen tốt sau để bảo vệ mũi:

• Rửa mũi bằng nước muối mỗi tối.
• Giữ nhà cửa sạch, tránh khói bụi, hóa chất.
• Giữ ấm cơ thể khi trời lạnh, đặc biệt vùng cổ và mũi.
• Tăng cường vitamin C, kẽm, selen để tăng đề kháng.
• Duy trì tập thở sâu 10 phút mỗi sáng.

Cách điều trị viêm mũi không dị ứng tại nhà hiệu quả cần sự kiên trì và kết hợp đồng bộ giữa vệ sinh mũi đúng cách, sinh hoạt lành mạnh và dùng thuốc xịt mũi hợp lý. Nếu triệu chứng vẫn kéo dài, đừng ngại đi khám – bởi điều trị sớm sẽ giúp bạn tránh biến chứng viêm xoang và cải thiện chất lượng hô hấp dài lâu.