Meracine – Chuyên Tâm Vì Sức Khỏe
Ợ hơi là phản xạ bình thường của cơ thể để loại bỏ khí dư trong dạ dày. Tuy nhiên, khi ợ hơi diễn ra nhiều và liên tục, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề. Vậy tại sao lại bị ợ hơi nhiều và liên tục, và làm sao để khắc phục? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Hiểu rõ ợ hơi là gì và cơ chế hình thành
Ợ hơi là hiện tượng không khí từ dạ dày thoát ra ngoài qua miệng, tạo cảm giác như “xì hơi” ở phần trên. Đây là phản ứng tự nhiên của hệ tiêu hóa giúp giảm áp lực trong dạ dày.
Ợ hơi là phản ứng tự nhiên giúp giảm áp lực trong dạ dày.
1.1. Cơ chế bình thường
Sự hình thành và giải phóng khí trong đường tiêu hóa là một quá trình liên tục và có vai trò quan trọng:
- Nguồn gốc khí (nuốt không khí): Trong quá trình ăn uống, nói chuyện, uống nước, hoặc ngay cả khi nuốt nước bọt, một lượng không khí (chủ yếu là Nitrogen và Oxy) sẽ được nuốt vào cùng. Hiện tượng này được gọi là Aerophagia (nuốt không khí). Đây là nguồn khí lớn nhất gây ra ợ hơi sinh lý.
- Vị trí tích tụ khí: Lượng khí này thường nằm ở túi hơi dạ dày (vùng trên cùng của dạ dày, ngay dưới cơ hoành) hoặc đôi khi chỉ nằm trong thực quản.
- Phản xạ giải phóng: Khi thể tích khí tích tụ đạt đến một ngưỡng nhất định, áp suất bên trong dạ dày sẽ kích hoạt một phản xạ thần kinh. Phản xạ này làm cho cơ vòng thực quản dưới, một van cơ nằm giữa thực quản và dạ dày, giãn ra thoáng qua. Việc mở ra ngắn ngủi này cho phép khí dư thừa thoát ra khỏi dạ dày, đi ngược lên thực quản và ra khỏi miệng.
- Tần suất bình thường: Việc ợ hơi xảy ra vài lần, thậm chí khoảng 3-4 lần sau mỗi bữa ăn, là hoàn toàn bình thường và là dấu hiệu cho thấy dạ dày đang hoạt động tốt trong việc điều chỉnh áp suất.
1.2. Khi ợ hơi trở thành bất thường
Nếu bạn ợ hơi liên tục, kèm đau bụng, đầy hơi, nóng rát, ợ chua hoặc buồn nôn, đó có thể là dấu hiệu của rối loạn tiêu hóa hoặc bệnh lý dạ dày.
2. Tại sao lại bị ợ hơi nhiều và liên tục – 8 nguyên nhân phổ biến nhất
2.1. Ăn uống không đúng cách
Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến bạn thắc mắc tại sao lại bị ợ hơi nhiều và liên tục.
Các thói quen xấu như:
- Ăn quá nhanh, nuốt vội.
- Nói chuyện trong khi ăn.
- Uống nước có gas, bia, rượu.
- Ăn no trước khi ngủ.
Những hành động này khiến không khí bị nuốt vào nhiều hơn bình thường, dẫn đến dạ dày căng, sinh ợ hơi.
2.2. Căng thẳng, lo âu hoặc stress kéo dài
Căng thẳng ảnh hưởng đến hệ thần kinh ruột (gut-brain axis) – hệ thống điều khiển nhu động dạ dày và ruột.
Khi stress kéo dài:
- Dạ dày co bóp bất thường.
- Khí tích tụ nhiều.
- Bạn dễ bị ợ hơi, đầy bụng, khó tiêu và trào ngược.
2.3. Ăn quá nhiều thực phẩm sinh hơi
Một số loại thức ăn chứa nhiều tinh bột, đường hoặc dễ lên men như:
- Đậu, bắp cải, hành, tỏi, khoai tây, nước ngọt có gas.
Một số loại thực phẩm có thể gây sinh hơi
- Thức ăn chiên rán, dầu mỡ.
Khi vào dạ dày, chúng lên men và sinh khí, khiến bạn ợ hơi liên tục và cảm thấy đầy bụng.
2.4. Rối loạn nhu động dạ dày
Khi cơ dạ dày co bóp không nhịp nhàng, thức ăn bị ứ đọng và sinh khí, từ đó gây ợ hơi, ợ chua.
Đây là triệu chứng phổ biến ở người viêm dạ dày mạn, loét hang vị hoặc người cao tuổi.
2.5. Viêm loét dạ dày – trào ngược thực quản
Một trong những lý do tại sao lại bị ợ hơi nhiều và liên tục là do bệnh lý đường tiêu hóa.
Khi niêm mạc dạ dày bị viêm loét:
- Axit dạ dày tăng cao.
- Cơ vòng thực quản yếu.
- Axit và khí trào ngược lên gây ợ hơi, nóng rát, ợ chua.
Tổn thương niêm mạc dạ dày làm rối loạn quá trình tiêu hóa và sinh khí.
2.6. Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)
HP là loại vi khuẩn sống trong dạ dày, gây ra viêm loét, trào ngược và khí tích tụ nhiều.
Người nhiễm HP thường có triệu chứng:
- Ợ hơi liên tục.
- Đau thượng vị.
- Buồn nôn, chán ăn.
- Hơi thở có mùi hôi khó chịu.
2.7. Tác dụng phụ của thuốc
Một số loại thuốc có thể gây ợ hơi do ảnh hưởng đến dịch vị và nhu động dạ dày, ví dụ:
- Thuốc giảm đau NSAID (ibuprofen, aspirin).
- Thuốc kháng viêm hoặc corticoid.
- Thuốc an thần, chống trầm cảm.
2.8. Thói quen hút thuốc lá
Khói thuốc làm co cơ vòng thực quản dưới, tạo điều kiện cho khí và axit trào ngược.
Ngoài ra, khi hút thuốc, người ta nuốt không khí nhiều hơn, dẫn đến ợ hơi thường xuyên.
Các yếu tố sinh hoạt hàng ngày là nguyên nhân phổ biến gây ợ hơi.
3. Các bệnh lý liên quan đến ợ hơi nhiều và liên tục
Khi ợ hơi đi kèm các triệu chứng khác, đó không còn là hiện tượng sinh lý bình thường mà là dấu hiệu bệnh lý.
3.1. Trào ngược dạ dày – thực quản
- Ợ hơi kèm ợ chua, nóng rát vùng ngực.
- Đau thượng vị sau ăn hoặc khi nằm.
- Hôi miệng, ho khan kéo dài.
3.2. Viêm loét dạ dày tá tràng
- Ợ hơi, đau bụng âm ỉ, buồn nôn.
- Ăn không ngon, sụt cân.
- Thường đau nhiều khi đói.
3.3. Hội chứng ruột kích thích (IBS)
- Ợ hơi, đầy hơi, đi ngoài thất thường.
- Đau bụng giảm sau khi đi tiêu.
- Thường xuất hiện khi căng thẳng hoặc thay đổi chế độ ăn.
Nếu ợ hơi kèm đau bụng và nóng rát, nên kiểm tra sớm dạ dày.
4. Cách giảm ợ hơi nhiều và liên tục tại nhà
4.1. Điều chỉnh thói quen ăn uống
- Ăn chậm, nhai kỹ, tránh nói khi ăn.
- Chia nhỏ bữa ăn, không ăn quá no.
- Tránh đồ uống có gas, rượu, bia.
- Không nằm ngay sau bữa ăn.
4.2. Chọn thực phẩm tốt cho tiêu hóa
Ưu tiên nhóm thực phẩm:
- Gừng, chuối, bột yến mạch, sữa chua: giúp cân bằng axit dạ dày, giảm sinh khí.
- Rau xanh, trái cây tươi: bổ sung chất xơ, giúp tiêu hóa nhanh.
- Uống nước ấm: hỗ trợ đào thải khí dư.
4.3. Hạn chế thực phẩm dễ sinh hơi
- Đậu, bắp cải, hành tây, khoai tây, đồ chiên rán.
- Nước ngọt có gas, kẹo cao su, cà phê.
Thói quen lành mạnh là chìa khóa để giảm ợ hơi và cải thiện hệ tiêu hóa.
4.4. Giảm stress và tăng vận động
- Dành thời gian thư giãn, hít thở sâu.
- Tập yoga, thiền, đi bộ nhẹ nhàng 30 phút/ngày.
- Giữ tinh thần thoải mái giúp nhu động ruột hoạt động ổn định.
5. Khi nào cần đi khám bác sĩ
Bạn nên đến cơ sở y tế nếu gặp các dấu hiệu sau:
- Ợ hơi kéo dài trên 2 tuần.
- Đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn ra máu.
- Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân.
- Cảm giác nghẹn, khó nuốt, mệt mỏi.
Bác sĩ sẽ chỉ định nội soi, xét nghiệm HP hoặc siêu âm ổ bụng để xác định nguyên nhân chính xác.
6. Cách phòng ngừa ợ hơi tái phát
- Ăn đúng giờ, không bỏ bữa sáng.
- Không uống nước ngọt có gas trong lúc ăn.
- Giữ cân nặng ổn định, tránh béo phì.
- Hạn chế thuốc gây kích ứng dạ dày.
- Ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng.
Một lối sống lành mạnh giúp ổn định hoạt động dạ dày – thực quản, giảm đáng kể tình trạng ợ hơi kéo dài.
Hiểu rõ tại sao lại bị ợ hơi nhiều và liên tục giúp bạn nhận diện sớm vấn đề tiêu hóa và điều chỉnh kịp thời. Ợ hơi có thể do thói quen ăn uống, căng thẳng hoặc là dấu hiệu của viêm loét, trào ngược dạ dày. Thay đổi chế độ sinh hoạt, ăn uống lành mạnh và đi khám khi triệu chứng kéo dài sẽ giúp bạn lấy lại cảm giác dễ chịu, bảo vệ dạ dày khỏe mạnh lâu dài.
