7 cách chữa bệnh viêm xoang hiệu quả tại nhà, không cần dùng thuốc

Viêm xoang là bệnh lý đường hô hấp phổ biến, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như nghẹt mũi, đau nhức đầu mặt và chảy dịch mũi kéo dài. Việc tìm ra phương pháp điều trị phù hợp giúp kiểm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những cách chữa bệnh viêm xoang an toàn, hiệu quả và được các chuyên gia khuyên dùng.

1. Bệnh viêm xoang là gì?

Viêm xoang là tình trạng niêm mạc lót bên trong các hốc xoang bị viêm, sưng nề do nhiễm trùng, dị ứng hoặc các yếu tố kích thích khác. Các hốc xoang khi bị viêm sẽ ứ đọng dịch, gây ra cảm giác đau nhức vùng mặt, nghẹt mũi, khó thở và chảy dịch mũi kéo dài.

Một số dấu hiệu nhận biết bệnh viêm xoang:

• Nghẹt mũi, khó thở bằng mũi.
• Chảy dịch mũi đặc, màu vàng hoặc xanh.
• Đau nhức vùng trán, gò má, hốc mắt.
• Ho kéo dài, đặc biệt về đêm.
• Giảm khứu giác, hơi thở hôi.

Viêm xoang gây ra cảm giác đau nhức vùng mặt, nghẹt mũi và chảy dịch mũi kéo dài.

2. Nguyên nhân viêm xoang

Viêm xoang có thể khởi phát do nhiều nguyên nhân. Việc xác định đúng căn nguyên sẽ giúp lựa chọn hướng điều trị phù hợp và hiệu quả hơn.

• Nhiễm trùng đường hô hấp: Cảm lạnh, cúm do virus hoặc vi khuẩn làm niêm mạc sưng nề, tắc nghẽn xoang và dễ bội nhiễm.
• Dị ứng: Phấn hoa, bụi mịn, lông thú kích thích cơ thể tiết histamine, gây phù nề và tiết nhiều dịch nhầy.
• Bất thường cấu trúc mũi xoang: Lệch vách ngăn, polyp mũi hoặc hẹp lỗ thông xoang khiến dịch ứ đọng, tạo điều kiện cho viêm xoang mạn tính.
• Môi trường ô nhiễm: Khói bụi, hóa chất, khói thuốc lá làm tổn thương niêm mạc và tăng nguy cơ viêm xoang.
• Suy giảm miễn dịch: Cơ thể yếu, dinh dưỡng kém hoặc bệnh mạn tính khiến dễ mắc viêm xoang và khó hồi phục.

3. Các cách chữa bệnh viêm xoang tại nhà

Nhiều trường hợp viêm xoang ở mức độ nhẹ hoặc giai đoạn khởi phát có thể cải thiện bằng các phương pháp tự nhiên. Đây là những biện pháp an toàn, dễ áp dụng, giúp giảm triệu chứng khó chịu, ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng và hỗ trợ hiệu quả cho các phương pháp y khoa.

3.1. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý

Rửa mũi là một trong những cách chữa bệnh viêm xoang đơn giản, dễ thực hiện nhưng mang lại hiệu quả cao. Đây là biện pháp an toàn, có thể áp dụng lâu dài cho cả người lớn và trẻ em.

• Cơ chế: Nước muối 0,9% có tính kháng khuẩn nhẹ, giúp làm sạch bụi bẩn, loại bỏ dịch nhầy ứ đọng trong các hốc xoang, đồng thời giảm phù nề niêm mạc.
• Cách thực hiện: Có thể sử dụng dạng nhỏ giọt, bình xịt chuyên dụng hoặc bình rửa mũi. Nghiêng đầu 45 độ, xịt hoặc đổ nước muối từ một bên lỗ mũi để dung dịch chảy sang bên kia, giúp cuốn trôi dịch nhầy.

Lưu ý: Nên dùng dung dịch muối sinh lý vô khuẩn thay vì tự pha để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn. Tần suất: 1–2 lần/ngày hoặc nhiều hơn khi triệu chứng nặng. 

Rửa mũi bằng nước muối giúp loại bỏ dịch nhầy ứ đọng trong các hốc xoang.

3.2. Xông hơi thảo dược

Xông hơi từ lâu đã được sử dụng trong dân gian để làm loãng dịch nhầy và cải thiện nghẹt mũi.

• Cơ chế: Nhiệt từ hơi nước giúp giãn mạch, làm loãng chất nhầy, trong khi tinh dầu từ gừng, sả, bạc hà hoặc tràm trà có tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm tự nhiên.
• Cách thực hiện: Đun sôi nước cùng gừng, sả, lá bạc hà, hoặc nhỏ vài giọt tinh dầu. Trùm khăn trùm kín đầu, giữ khoảng cách an toàn 30–40cm rồi hít thở sâu trong 10–15 phút.
• Tần suất: Thực hiện 2–3 lần/tuần khi triệu chứng viêm xoang tái phát.

Lưu ý: Tránh xông quá gần vì có thể gây bỏng hơi nước. Người có bệnh lý mạch máu não, tim mạch cần thận trọng.

3.3. Uống đủ nước và giữ ẩm không khí

Đảm bảo cơ thể đủ nước và môi trường sống ẩm vừa phải là điều kiện quan trọng để cải thiện viêm xoang. Đây là biện pháp hỗ trợ tự nhiên nhưng hiệu quả, giúp giảm triệu chứng và ngăn viêm xoang tái phát.

• Cơ chế: Nước giúp làm loãng chất nhầy, giúp dịch dễ thoát ra khỏi xoang, từ đó giảm áp lực và đau nhức. Không khí ẩm giữ niêm mạc mũi không bị khô, ngăn nứt nẻ và giảm kích ứng.
• Thực hành: Uống 1,5–2 lít nước mỗi ngày, kết hợp với nước ép trái cây tươi giàu vitamin C. Trong phòng ngủ, có thể sử dụng máy tạo ẩm hoặc đặt một chậu nước nhỏ để duy trì độ ẩm từ 50–60%.
• Lưu ý: Tránh để phòng quá ẩm vì có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển, gây phản tác dụng.

Nước giúp làm loãng chất nhầy, giúp dịch dễ thoát ra khỏi xoang.

3.4. Ăn uống lành mạnh

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong mọi bệnh lý viêm, bao gồm viêm xoang. Đây không chỉ là cách hỗ trợ điều trị mà còn là biện pháp phòng ngừa tái phát hiệu quả.

Thực phẩm nên bổ sung:

• Vitamin C: Cam, chanh, bưởi, kiwi, dâu tây giúp tăng cường miễn dịch, chống oxy hóa.
• Omega-3: Có trong cá hồi, cá thu, hạt chia, hạt óc chó giúp giảm viêm niêm mạc xoang.
• Rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt: Giàu chất xơ và khoáng chất, tăng sức đề kháng tổng thể.

Thực phẩm nên hạn chế:

• Thức ăn cay nóng, dầu mỡ nhiều vì làm tăng tiết dịch.
• Rượu, bia, cà phê gây mất nước, làm đặc dịch nhầy.
• Thuốc lá và khói thuốc – yếu tố kích thích mạnh niêm mạc mũi xoang.

3.5. Cách chườm ấm hỗ trợ chữa viêm xoang

Chườm ấm là một trong những biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc giảm triệu chứng viêm xoang.

• Cơ chế: Nhiệt từ túi chườm giúp giãn mạch máu, cải thiện lưu thông máu tại vùng xoang, từ đó làm giảm sưng nề, loãng dịch nhầy và giảm đau nhức.
• Cách thực hiện: Dùng khăn sạch nhúng nước ấm (40–45°C) vắt khô, đắp lên vùng trán, gò má và sống mũi trong 10–15 phút. Có thể sử dụng túi chườm chuyên dụng để giữ nhiệt lâu hơn.
• Tần suất: 2–3 lần/ngày, đặc biệt trước khi đi ngủ để giúp thông mũi, dễ thở hơn.

Lưu ý: Không dùng nước quá nóng vì có thể gây bỏng da; với trẻ nhỏ cần có sự giám sát của người lớn.

Chườm ấm giúp giảm triệu chứng viêm xoang.

3.6. Một số mẹo dân gian hỗ trợ chữa viêm xoang

Ngoài các biện pháp trên, nhiều mẹo dân gian được lưu truyền giúp hỗ trợ điều trị viêm xoang an toàn. Các mẹo dân gian này có thể kết hợp cùng phương pháp y khoa để tối ưu hiệu quả điều trị.

• Tỏi và mật ong: Tỏi chứa allicin kháng khuẩn, mật ong làm dịu niêm mạc. Có thể trộn nước ép tỏi với mật ong nhỏ vài giọt vào mũi.
• Gừng và nghệ: Uống trà gừng – nghệ mật ong giúp giảm viêm, cải thiện lưu thông khí huyết.
• Xông lá trầu không: Lá trầu giàu tinh dầu sát khuẩn, dùng để xông mũi giúp giảm nghẹt và đau nhức xoang.
• Húng chanh (tần dày lá): Nước cốt húng chanh pha mật ong ấm giúp long đờm, giảm ho, hỗ trợ làm sạch xoang.

3.7. Cách bấm huyệt hỗ trợ chữa viêm xoang

Bấm huyệt là phương pháp trị liệu Đông y giúp khai thông khí huyết, giảm sưng nề và cải thiện lưu thông tại vùng xoang. Đây được coi là một trong những cách chữa bệnh viêm xoang tự nhiên, dễ áp dụng tại nhà.

• Huyệt ấn đường: Nằm giữa hai đầu lông mày. Dùng ngón trỏ day ấn nhẹ trong 1–2 phút giúp giảm nghẹt mũi và đau nhức trán.
• Huyệt nghinh hương: Nằm ở rãnh mũi – má, ngang cánh mũi. Day ấn 1–2 phút giúp thông mũi, giảm chảy dịch và dễ thở hơn.
• Huyệt hợp cốc: Nằm ở mu bàn tay, giữa ngón cái và ngón trỏ. Bấm huyệt này giúp tăng cường tuần hoàn máu, hỗ trợ giảm đau vùng mặt do viêm xoang.
• Cách thực hiện: Dùng ngón cái hoặc ngón trỏ ấn nhẹ nhàng, lực vừa đủ để có cảm giác căng tức. Mỗi huyệt bấm 1–2 phút, lặp lại 1–2 lần/ngày.

4. Cách chữa bệnh viêm xoang bằng thuốc

Thuốc là một phần quan trọng trong cách chữa bệnh viêm xoang, nhưng cần tuân thủ đúng hướng dẫn y khoa để tránh tác dụng phụ. Khi các biện pháp tự nhiên không đủ, người bệnh cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Uống thuốc chữa viêm xoang theo chỉ định của bác sĩ.

• Thuốc giảm đau, hạ sốt: Paracetamol, ibuprofen giúp giảm đau đầu, nhức mặt.
• Thuốc kháng histamin: Dùng cho viêm xoang do dị ứng, giúp giảm nghẹt mũi, hắt hơi.
• Thuốc co mạch (xịt mũi): Giúp giảm nghẹt mũi nhanh nhưng chỉ nên dùng tối đa 5–7 ngày.
• Thuốc kháng sinh: Chỉ dùng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn.
• Thuốc corticoid dạng xịt: Giúp giảm viêm, sưng niêm mạc xoang, đặc biệt trong viêm xoang mạn tính.

5. Các phương pháp y khoa can thiệp

Trong trường hợp viêm xoang nặng, tái phát nhiều lần hoặc có biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định các biện pháp chuyên sâu:

• Chọc rửa xoang: Loại bỏ dịch mủ và làm sạch hốc xoang.
• Phẫu thuật nội soi xoang: Loại bỏ polyp, chỉnh hình vách ngăn, mở rộng lỗ xoang để cải thiện dẫn lưu.
• Điều trị dị ứng nền: Nếu viêm xoang liên quan đến dị ứng, cần kết hợp điều trị triệt để dị nguyên.

Đây là giải pháp cuối cùng khi các cách chữa bệnh viêm xoang thông thường không còn hiệu quả.

Can thiệp y khoa  là giải pháp cuối cùng khi các cách chữa bệnh viêm xoang.

6. Biện pháp phòng ngừa tái phát viêm xoang

Phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh. Thực hiện những thói quen sau sẽ giúp hạn chế nguy cơ viêm xoang trở lại:

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt khi thời tiết thay đổi.
• Đeo khẩu trang khi ra ngoài để tránh khói bụi, ô nhiễm.
• Rửa tay thường xuyên, tránh tiếp xúc gần với người bị cảm lạnh.
• Duy trì thói quen rửa mũi bằng nước muối sinh lý.
• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường ở mũi xoang.

Viêm xoang là bệnh lý hô hấp phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu áp dụng đúng phương pháp. Từ việc rửa mũi, xông hơi, thay đổi lối sống đến dùng thuốc hoặc can thiệp y khoa, có rất nhiều cách chữa bệnh viêm xoang an toàn và hiệu quả.